Ιστορία της Μήλου

Δυο πράγματα έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στην διαμόρφωση της ιστορίας της Μήλου. Ο ορυκτός πλούτος της και η πλεονεκτική της θέση στο νοτιοδυτικό άκρο των Κυκλάδων στην μέση της απόστασης από την ηπειρωτική Ελλάδα για την Κρήτη. Στα προϊστορικά χρόνια πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι στην Μήλο γίνονταν εξόρυξη Οψιανού λίθου πριν καν ακόμη κατοικηθεί το νησί. Πάντως σίγουρα μετά την κατοίκηση της Μήλου γινόταν επεξεργασία του Οψιανού και εξαγωγή του.

Στον αρχαιολογικό χώρο της Φυλακωπής ακόμη και σήμερα ο επισκέπτης μπορεί να δει τα χαρακτηριστικά υπολείμματα από την επεξεργασία του Οψιανού, τα λεπτά μαύρα κοφτερά πετραδάκια, διάσπαρτα στον οικισμό. Στην Ελλάδα Οψιανός, αυτό το σκληρό μαύρο ηφαιστειακό πέτρωμα, υπάρχει μόνο στην Μήλο και στην Νίσυρο. Λόγω της διαφορετικής σύστασης του πετρώματος οι αρχαιολόγοι που βρίσκουν αντικείμενα απο Οψιανό σε διάφορες προιστορικές ανασκαφές, είναι σε θέση να αναγνωρίσουν την προέλευση του.

Όπως και σε άλλα Κυκλαδονήσια οι πρώτοι κάτοικοι της Μήλου υπάρχουν πιθανότητες να ήταν Κάρες από την γειτονική μικρασιατική ακτή ή οι θαλασσοπόροι Φοίνικες. Η Μήλος συμμετέχει σε όλες τις φάσεις ανάπτυξης του Κυκλαδικού πολιτισμού. Οι επόμενοι κάτοικοι της Μήλου ήταν Δωριείς από την Λακωνία, που μεταφέρουν το κέντρο του νησιού από την Φυλακωπή, στο Κλήμα όπου δημιουργούν οχυρωμένο οικισμό.

Οι κάτοικοι της Μήλου τιμώντας τους προγόνους τους, τους πρώτους Δωριείς άποικους, έτρεφαν πάντα φιλικά αισθήματα προς την Μητρόπολη Σπάρτη. Η Δωρική καταγωγή τους έπαιξε επίσης ρόλο κατά τους Περσικούς πολέμους καθώς οι Μήλιοι ήταν από τους λίγους νησιώτες που αντιστάθηκαν στους Πέρσες και μάλιστα πήραν μέρος και στην περίφημη ναυμαχία της Σαλαμίνας που απέδειξε την ελληνική υπεροχή στην θάλασσα αλλά και στην μάχη των Πλαταιών που σφράγισε την νίκη των Ελλήνων.

Κατά την διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου παρόλα τα φιλικά της αισθήματα για την Σπάρτη, η Μήλος θέλησε να κρατήσει ουδετερότητα και το πλήρωσε με τον χειρότερο τρόπο. Οι Αθηναίοι κατέκτησαν την Μήλο το 416 π.Χ., έσφαξαν όλους του άντρες και πούλησαν ως σκλάβους τα γυναικόπαιδα. Αυτή την μελανή σελίδα στην ιστορία της ιμπεριαλιστικής Αθήνας την περιγράφει ο Θουκυδίδης στο 5ο βιβλίο της ιστορίας του.

Ο διάλογος και οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των αρχόντων της Μήλου και των Αθηναίων αντιπροσώπων περιγράφονται από τον Θουκυδίδη με αριστοτεχνικό τρόπο. Ο διάλογος αυτός αποτελεί έναν ύμνο στην αγάπη για την ελευθερία και την ελεύθερη βούληση και από την άλλη μια καταδίκη του δίκαιου του ισχυρότερου που με κυνισμό επιβάλλει την θέληση του με την βία.

Παρόλη την καταστροφή η Μήλος κατόρθωσε να αναπτυχθεί στους επόμενους αιώνες, με την ελληνιστική εποχή να την βρίσκει σε πλήρη άνθιση. Από αυτή την εποχή της άνθισης προέρχεται το διάσημο άγαλμα της Αφροδίτης της Μήλου που στολίζει τις αίθουσες του Λούβρου. Η άνθιση συνεχίζεται και την Ρωμαϊκή εποχή, όπου ολοκληρώνεται και το αρχαίο θέατρο που σώζεται μέχρι σήμερα. Την εποχή αυτή η Μήλος διαθέτει μια μεγάλη πρωτοχριστιανική κοινότητα που χτίζει κατακόμβες για τις λατρευτικές της ανάγκες. Μετά τους Ρωμαίους η Μήλος ακολουθεί την κοινή μοίρα όλων των Κυκλάδων και ανήκει διαδοχικά στους Βυζαντινούς, στο Δουκάτο της Νάξου και τέλος στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας η Μήλος με τους ηφαιστιογενείς σχηματισμούς της γίνεται το αραξοβόλι και το ορμητήριο πειρατών και από εκείνη την εποχή μας έχουν μείνει τα τοπωνύμια Σαρακίνικο και Κλέφτικο.

Οι Μήλιοι παίρνουν ενεργό μέρος στην Ελληνική επανάσταση από τις πρώτες στιγμές δίνοντας χρήματα και πληρώματα στον επαναστατικό στόλο. Στις 11 Απριλίου του 1821 η πρώτη ναυτική επιτυχία των επαναστατικών δυνάμεων της Ελλάδας γίνεται πραγματικότητα καθώς στο στενό ανάμεσα στην Μήλο και την Κίμωλο σπετσιώτικα καράβια αιχμαλωτίζουν δύο τούρκικα. Οι Μήλιοι είναι γνωστοί για την ναυτοσύνη τους σε όλη την Μεσόγειο και ειδικά στην ειδικότητα του πιλότου(πλοηγού). Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πιλότος του αγγλικού στόλου στην ναυμαχία του Ναυαρίνου, που ο θάνατος του έπαιξε σημαντικό ρόλο στην έναρξη της ναυμαχίας που οδήγησε στην καταστροφή του τούρκικου στόλου και την ελευθερία της Ελλάδας, ήταν ο Μήλιος Ήρωας Πέτρος Μικέλης.

Από το 1830 η Μήλος ακολουθεί την ιστορική διαδρομή του φτωχού νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Το 1836 Σφακιανοί επαναστάτες βρίσκουν καταφύγιο στην Μήλο και ριζώνουν στον Αδάμαντα. Τα πράγματα αλλάζουν για την Μήλο από τον μεσοπόλεμο που αρχίζει η έντονη εκμετάλλευση του ορυκτού της πλούτου, η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα και προσφέρει ευημερία στο νησί. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει και τουριστική ανάπτυξη με σωστές υποδομές, καινούργιο λιμάνι, μαρίνα, καλό οδικό δίκτυο, μουσεία, παραδοσιακούς οικισμούς, ανάδειξη του ιδιαίτερου προσώπου της Μήλου και ξενοδοχειακά καταλύματα κάθε επιπέδου σε μεγάλη ποικιλία.

Χρήσιμα Τηλέφωνα Μήλου

Κέντρο Υγείας
Τηλ: +30 22870 22700-22701

Αγροτικό Ιατρείο Αδάμαντα
Τηλ: +30 22870 21755

Αστυνομικό Τμήμα
Τηλ: +30 22870 21204

Τουριστική Αστυνομία
Τηλ: +30 22870 21378

Τουριστικές Πληροφορίες
Τηλ: +30 22870 22445

Αεροδρόμιο Μήλου
Τηλ: +30 22870 22381

Λιμεναρχείο Μήλου
Τηλ: +30 22870 22100

Τελωνείο
Τηλ: +30 22870 22282

Κτηνιατρείο
Τηλ: +30 22870 21230

Ενοικιάσεις Αυτοκινήτων
Τηλ: +30 22870 28036

Τουριστικό Γραφείο
Τηλ: +30 22870 41020