Μονοήμερες Κρουαζιέρες

• Απο Αδάμα
• Απο Πολλώνια

Οι κρουαζιέρες Μήλος φέρνουν τον επισκέπτη σε ακτές που δεν φτάνει κανείς από τη στεριά. Η Μήλος είναι ηφαιστειογενές νησί των νοτιοδυτικών Κυκλάδων, στα μισά της διαδρομής από τον Πειραιά προς την Κρήτη. Έχει περισσότερες από 70 παραλίες και βράχια που έχει σκαλίσει η θάλασσα. Τα πετρώματα της ακτής έχουν λευκά, κόκκινα, κίτρινα και μαύρα χρώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Κλέφτικο, που αποκαλείται «θαλασσινά Μετέωρα».

Η σελίδα εξηγεί πώς οργανώνεται μια ημέρα στη θάλασσα γύρω από το νησί. Ξεκινά από το πρόγραμμα μιας τυπικής εκδρομής και τα λιμάνια αναχώρησης. Ακολουθούν οι διαδρομές, το Κλέφτικο, ο γύρος του νησιού, η Αντίμηλος και οι τύποι σκαφών. Υπάρχουν ενότητες για τον καιρό, την εποχή, το κολύμπι, τη θαλάσσια ζωή και το φαγητό. Στο τέλος κάθε ενότητας υπάρχουν κρουαζιέρες Μήλος με online κράτηση.

Τι περιλαμβάνουν οι κρουαζιέρες Μήλος σε μία ημέρα;

Οι κρουαζιέρες Μήλος μιας ημέρας ακολουθούν την ακτή με σκάφος, καΐκι ή ιστιοπλοϊκό. Σταματούν για κολύμπι σε παραλίες που δεν έχουν πρόσβαση από τη στεριά. Περνούν από θαλασσινές σπηλιές και πολύχρωμους ηφαιστειακούς βράχους, πριν επιστρέψουν στο λιμάνι από όπου ξεκίνησαν.

Η τουριστική πύλη του Δήμου Μήλου προτείνει τον περίπλου του νησιού με σκάφος ή ιστιοφόρο. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι θαλάσσιες εκδρομές φτάνουν σε παραλίες που δεν είναι προσβάσιμες από τη στεριά. Η Βικιπαίδεια καταγράφει 90 παραλίες γύρω από το νησί και σημειώνει ότι ο κατάλογος δεν είναι πλήρης. Από αυτές, 21 βρίσκονται στη νότια πλευρά και 15 στη δυτική. Οι κρουαζιέρες Μήλος χρησιμοποιούν τη θάλασσα ως τον μόνο δρόμο προς αρκετές από αυτές τις ακτές.

Δημοφιλής στάση για τις κρουαζιέρες Μήλος είναι το Κλέφτικο, στη νοτιοδυτική πλευρά του νησιού. Εκεί λευκοί γκρεμοί και νησίδες απλώνονται σε τρεις συνεχόμενους κολπίσκους μέσα στη θάλασσα. Στο Κλέφτικο φτάνει κανείς με εκδρομικό καραβάκι ή με μονοπάτι από τη στεριά. Τα ίδια καραβάκια σταματούν επίσης στη Συκιά, μια σπηλιά της δυτικής ακτής. Η οροφή της Συκιάς έχει καταρρεύσει και η πρόσβαση γίνεται μόνο από τη θάλασσα. Το φως του ήλιου μπαίνει από ψηλά και φωτίζει τα σμαραγδένια νερά της.

Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν δίπλα από θαλασσινές σπηλιές και τούνελ, που οφείλονται στην ηφαιστειακή σύσταση του νησιού. Στο Κλέφτικο, η θάλασσα και οι άνεμοι άνοιξαν κοιλότητες και σπήλαια μέσα στους βράχους. Σε μία σπηλιά της νότιας ακτής, η θερμότητα του ηφαιστείου παραμένει ακόμη έντονη. Στον βυθό υπάρχουν και υποθαλάσσιες ατμίδες, από όπου το αέριο ανεβαίνει στην επιφάνεια ως φυσαλίδες. Η Μήλος θεωρείται αδρανές ηφαίστειο που μπορεί να εκραγεί ξανά. Η ηφαιστειακή δράση της ξεκίνησε πριν από 2 έως 3 εκατομμύρια χρόνια.

Οι θαλάσσιες εκδρομές δίνουν την ευκαιρία να θαυμάσει κανείς τον ορυκτό πλούτο του νησιού, σύμφωνα με τον Δήμο Μήλου. Σήμερα στο νησί εξορύσσονται μπεντονίτης, περλίτης, ποζολάνη και λίγος καολίνης, που εξάγονται σε όλο τον κόσμο. Στο παρελθόν η Μήλος έβγαζε βαρυτίνη, θείο, μυλόπετρες, μαγγάνιο και γύψο. Το δυτικό μισό του νησιού δεν έχει χωριά, μόνο ελάχιστους οικισμούς και παλιά ορυχεία. Από αυτά λειτουργεί σήμερα μόνο το ορυχείο ποζολάνης στην Ξυλοκερατιά. Ο οψιανός της Μήλου χρησίμευε στη νεολιθική εποχή για λίθινα εργαλεία σε όλο το Αιγαίο.

Οι κρουαζιέρες Μήλος γίνονται με σκάφη, καΐκια και ιστιοπλοϊκά, και ο καθένας διαλέγει ανάλογα με τις ανάγκες και τη διάθεσή του. Ορισμένες εκδρομές φτάνουν και σε γειτονικά νησιά, όπως η Κίμωλος. Όταν η κρουαζιέρα περιλαμβάνει γεύμα, αξίζει να δοκιμάσει κανείς γεύσεις του νησιού. Τα πιταράκια της Μήλου γεμίζουν με πιπεράτο ξερό τυρί ή μυζήθρα με δυόσμο. Η τουριστική πύλη προτείνει ακόμη μακαρονάδα με αστακό, χταπόδι σχάρας ή κρασάτο και φρέσκο ψάρι. Γνωστό τοπικό γλυκό είναι η καρπουζόπιτα, μια παραδοσιακή γλυκιά πίτα με καρπούζι.

• Βόρεια ακτή στις κρουαζιέρες Μήλος: Η καταγραφή της Βικιπαίδειας μετρά 17 παραλίες στη βόρεια πλευρά και 12 στην ανατολική.
• Τελευταία έκρηξη: Το ηφαίστειο της Μήλου εξερράγη για τελευταία φορά πριν από 90.000 χρόνια.
• Μεσογειακή φώκια: Η νοτιοδυτική πλευρά της Μήλου είναι βιότοπος της μεσογειακής φώκιας, σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια.
• Κίσσηρη: Τα πετρώματα του Κλέφτικου σχηματίστηκαν από ελαφρόπετρα πριν από περίπου 3,1 εκατομμύρια χρόνια.
• Natura 2000: Σχεδόν όλη η δυτική Μήλος ανήκει στο δίκτυο Natura 2000, όπως και η περιοχή του Κλέφτικου.

Η επιλογή της διαδρομής εξαρτάται κυρίως από το λιμάνι αναχώρησης. Όσες εκδρομές ξεκινούν μέσα από τον μεγάλο κόλπο του νησιού περιγράφονται στη σελίδα για τις κρουαζιέρες από τον Αδάμαντα. Εκεί αναλύονται οι στάσεις στις παραλίες του κόλπου, στο Βάνι και στη δυτική ακτή. Όσες ξεκινούν από τα Πολλώνια εξετάζονται στην επόμενη ενότητα. Οι κρουαζιέρες Μήλος που ακολουθούν παρακάτω κλείνονται με online κράτηση.

Από ποια λιμάνια ξεκινούν οι κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος ξεκινούν κυρίως από τον Αδάμαντα, το κύριο λιμάνι μέσα στον κόλπο, και από τα Πολλώνια, στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού. Μέσα στον κόλπο βρίσκονται επίσης το Κλήμα και η Αρετή, ψαροχώρια με σύρματα για τις βάρκες των ψαράδων.

Κατά την τουριστική πύλη του Δήμου, οι περισσότερες κρουαζιέρες Μήλος αναχωρούν καθημερινά από τον Αδάμαντα και τα Πολλώνια. Ο Αδάμαντας είναι το επίνειο και το κύριο λιμάνι του νησιού, στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου. Ο κόλπος του είναι ένας από τους μεγαλύτερους και ασφαλέστερους φυσικούς κόλπους της Μεσογείου. Στην ουσία είναι η κοιλότητα του κύριου κρατήρα του ηφαιστείου και χωρίζει το νησί σε δύο σχεδόν ίσα μέρη. Το βάθος του μειώνεται από 130 σε 55 μέτρα, καθώς μπαίνει στο νησί από τα βορειοδυτικά.

Οι κρουαζιέρες Μήλος από τον Αδάμαντα διασχίζουν πρώτα τον κόλπο, πριν βγουν στο ανοιχτό πέλαγος από το βορειοδυτικό στόμιο. Στις ακτές του κόλπου η Βικιπαίδεια καταγράφει 25 παραλίες, όπως ο Εμπουριός, η Παπικινού και η Αλυκή. Στην παραλία του Αδάμαντα, σε βάθος περίπου 30 μέτρων, φαίνονται ίχνη αρχαίων κτισμάτων. Ο Αδάμαντας είναι σήμερα το πολιτιστικό και εμπορικό κέντρο της Μήλου. Στο Ναυτικό Μουσείο του οικισμού εκτίθενται σπάνιοι χάρτες και μια φημισμένη ξυλόβαρκα. Κοντά στον οικισμό βρίσκεται στρατιωτικό κοιμητήριο Αγγλογάλλων του Κριμαϊκού πολέμου.

Τα Πολλώνια είναι το δεύτερο λιμάνι της Μήλου μετά τον Αδάμαντα, στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού. Απέχουν περίπου 10 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα και 14 από την Πλάκα. Από εδώ υπάρχει τακτική σύνδεση με μικρό πλοίο προς την Κίμωλο. Στον κατάλογο της Βικιπαίδειας, τα Πολλώνια κλείνουν τη βόρεια πλευρά του νησιού. Η Πολυχρόνη, η οργανωμένη παραλία του χωριού, ανοίγει την ανατολική πλευρά. Το λιμάνι στέκεται έτσι στο σημείο όπου η βόρεια ακτή συναντά την ανατολική. Στο κέντρο του χωριού απλώνεται αμμουδιά που προτιμούν οι παραθεριστές.

Οι κρουαζιέρες Μήλος από τα Πολλώνια έχουν απέναντι την Κίμωλο, που απέχει μόλις 1,6 χιλιόμετρα βορειοανατολικά. Τα Πολλώνια είναι ψαροχώρι, χτισμένο γύρω από έναν όρμο. Στην προβλήτα μπροστά από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής δένουν οι βάρκες των ντόπιων ψαράδων. Κάθε πρωί γυρίζουν φορτωμένες με ψάρια, χταπόδια και αστακούς. Το όνομα του χωριού συνδέεται με ναό του Απόλλωνα, που υπήρχε στον Φάρο της Πελεκούδας. Η ακατοίκητη Πολύαιγος βρίσκεται 2 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Κιμώλου.

Το Κλήμα βρίσκεται στην είσοδο του κόλπου, κάτω από το χωριό Τρυπητή, 6 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα. Είναι παραδοσιακός οικισμός από το 1978, γνωστός για τα πολύχρωμα «σύρματα» των ψαράδων. Στο κάτω μέρος τους φύλαγαν τη βάρκα τον χειμώνα, ενώ στον πάνω όροφο έμενε η οικογένεια. Στην ευρύτερη περιοχή σώζονται ερείπια της αρχαίας πόλης και του πρώτου λιμανιού του νησιού. Η Αρετή, μέσα στον κόλπο, είναι μικροσκοπικό ψαροχώρι με μικρή παραλία και χρωματιστά σύρματα.

• Ιδιόκτητο σκάφος για κρουαζιέρες Μήλος: Τα σκάφη αναψυχής δένουν στη μαρίνα του Αδάμαντα ή στα Πολλώνια.
• Λουτρά Λάκκου: Τα χλωριονατριούχα λουτρά βρίσκονται σε φυσική σπηλιά κοντά στο λιμάνι του Αδάμαντα.
• Βράχος της Πελεκούδας: Κατά την παράδοση, το ζευγάρι που κάθεται στον βράχο-καρέκλα μένει μαζί για πάντα.
• Αρχαίο θέατρο: Πάνω από το Κλήμα σώζεται αρχαίο θέατρο, κοντά στο σημείο όπου βρέθηκε η Αφροδίτη της Μήλου.
• Πληθυσμός Αδάμαντα: Ο οικισμός είχε 1.268 κατοίκους στην απογραφή του 2021.

Το λιμάνι αναχώρησης καθορίζει ποια ακτή βλέπει πρώτη το σκάφος. Από τον Αδάμαντα το σκάφος περνά πρώτα το στόμιο του κόλπου, κοντά στο Κλήμα. Από τα Πολλώνια βγαίνει κατευθείαν στη βόρεια και στην ανατολική ακτή. Οι διαδρομές από το βορειοανατολικό λιμάνι περιγράφονται στη σελίδα για τις κρουαζιέρες από τα Πολλώνια. Παρακάτω ακολουθούν κρουαζιέρες Μήλος με online κράτηση.

Ποιες διαδρομές ακολουθούν οι κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος ακολουθούν το σχήμα πετάλου του νησιού. Μερικές στρίβουν δυτικά και νοτιοδυτικά προς το Κλέφτικο ή πλέουν κατά μήκος της νότιας και της βόρειας ακτής. Άλλες κατευθύνονται βορειοανατολικά προς την Κίμωλο και την Πολύαιγο, ενώ ορισμένες κάνουν ολόκληρο τον γύρο.

Η Μήλος έχει σχήμα πετάλου και σχηματίζει έναν μεγάλο κόλπο, που ανοίγει προς τα βορειοδυτικά. Από τα βορειοανατολικά ως τα νοτιοδυτικά έχει πλάτος 23 χιλιόμετρα και από βορρά προς νότο 13. Με έκταση περίπου 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα, είναι το πέμπτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων. Ο κόλπος της είναι ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας. Τα δύο μισά του νησιού ενώνονται με ισθμό πλάτους το πολύ 2,2 χιλιομέτρων. Οι κρουαζιέρες Μήλος ξεκινούν είτε μέσα από τον κόλπο είτε από τη βορειοανατολική άκρη του πετάλου, στα Πολλώνια.

Μια βασική διαδρομή για τις κρουαζιέρες Μήλος στρίβει δυτικά και νοτιοδυτικά, προς το Κλέφτικο. Το δυτικό μισό της Μήλου είναι το αγριότερο κομμάτι του νησιού. Εκεί υψώνεται ο Προφήτης Ηλίας, η ψηλότερη κορυφή, με 751 μέτρα. Δεύτερο σε ύψος είναι το Χονδρό Βουνό, με 636 μέτρα, επίσης στο δυτικό μέρος. Η δυτική ακτή έχει 15 καταγεγραμμένες παραλίες, από το Ακρωτήρι Ψαλίδα στα νότια ως το Βάνι στα βόρεια. Στη δυτική Μήλο ζει η οχιά της Μήλου, ενώ εκεί απαντά και ο μαυροπετρίτης, ένα σπάνιο μεταναστευτικό γεράκι.

Οι κρουαζιέρες Μήλος που ακολουθούν τη νότια ακτή πλέουν από την Ψαροβολάδα στα ανατολικά ως το Κλέφτικο στα δυτικά. Η Βικιπαίδεια καταγράφει σε αυτή την πλευρά παραλίες όπως η Αγία Κυριακή, το Παλιοχώρι, ο Γέρακας και η Φυριπλάκα. Η Φυριπλάκα, ανάμεσα στον Προβατά και το Τσιγκράδο, δίνει το όνομά της σε ένα από τα δύο σβηστά ηφαίστεια του νησιού. Ο Δήμος Μήλου αναφέρει τον Προβατά, το Κλέφτικο και το Παλιοχώρι ως όρμους κατάλληλους για αγκυροβόλιο. Η επιλογή του όρμου εξαρτάται, κατά την ίδια πηγή, από τη διεύθυνση του ανέμου.

Στη βόρεια ακτή, οι κρουαζιέρες Μήλος κινούνται από τα Πλάθιενα στα δυτικά ως τα Πολλώνια στα ανατολικά. Στη διαδρομή βρίσκεται το Σαρακήνικο, με λευκά ηφαιστειακά πετρώματα χωρίς βλάστηση. Απέναντι από την Πάχαινα και τον Άγιο Γεράσιμο απλώνονται τα Γλαρονήσια, ακατοίκητες νησίδες από ανδεσίτη. Τα επισκέπτονται εκδρομικά σκάφη που αποπλέουν από τον Αδάμαντα. Η βορειοανατολική διαδρομή στρίβει προς την Κίμωλο και την Πολύαιγο, που απέχει 6 χιλιόμετρα ανατολικά της Μήλου. Η Πολύαιγος αποτελείται κυρίως από ηφαιστειακά πετρώματα, όπως η Κίμωλος και η Μήλος.

Ο πλήρης γύρος ενώνει όλες αυτές τις ακτές σε μία διαδρομή. Ο Δήμος Μήλου μετρά περισσότερες από 75 μικρές και μεγάλες παραλίες γύρω από το νησί. Στη Φυριπλάκα φτάνει και σκάφος που κάνει τον γύρο του νησιού από το λιμάνι του Αδάμαντα. Στην ανατολική ακτή ο γύρος περνά από τα Θειορυχεία, όπου σώζονται ερείπια από ορυχεία θείου που λειτουργούσαν ως το 1956. Στον όρμο Παλιόρεμα διακρίνονται ακόμη βαγόνια πάνω στις ράγες τους. Οι κρουαζιέρες Μήλος του γύρου περνούν έτσι και από τις τέσσερις πλευρές του νησιού.

• Μαρίνα για κρουαζιέρες Μήλος: Στη μαρίνα του Αδάμαντα τα σκάφη παίρνουν καύσιμα, νερό και ρεύμα.
• Πελοπόννησος: Η Μήλος απέχει 102 χιλιόμετρα, δηλαδή 55 ναυτικά μίλια, από το ακρωτήριο Μαλέας.
• Αντίμηλος: Το απόκρημνο νησί βρίσκεται δυτικά της Μήλου, μέσα στο Μυρτώο Πέλαγος.
• Ναυμαχία του 1821: Η πρώτη ναυμαχία της Επανάστασης δόθηκε στα ανοιχτά της Μήλου, στις 11 Απριλίου 1821.
• Τράχηλας: Το δεύτερο σβηστό ηφαίστειο του νησιού βρίσκεται στο βόρειο-βορειοδυτικό τμήμα, στον Τράχηλα.

Ο χάρτης της Μήλου δείχνει πώς το πέταλο καθορίζει κάθε πορεία. Ο κόλπος ανοίγει στα βορειοδυτικά, ενώ τα Πολλώνια βρίσκονται στη βορειοανατολική άκρη. Το Κλέφτικο κλείνει τη νότια ακτή στα δυτικά. Πάνω στον χάρτη ξεχωρίζει και ο ισθμός που ενώνει τα δύο μισά του νησιού. Οι κρουαζιέρες Μήλος συνδυάζουν αυτά τα σημεία ανάλογα με το λιμάνι αναχώρησης και τον άνεμο. Η επόμενη ενότητα εξετάζει τι βλέπει κανείς από το σκάφος στο Κλέφτικο.

Κρουαζιέρες Μήλος στο Κλέφτικο: τι βλέπει κανείς από το σκάφος;

Από τις κρουαζιέρες Μήλος στο Κλέφτικο φαίνονται λευκοί και γκρίζοι ηφαιστειακοί βράχοι, που υψώνονται από τη θάλασσα σε τρεις κολπίσκους. Ο αέρας και η θάλασσα έχουν ανοίξει πάνω τους σπηλιές και κοιλώματα. Τα νερά είναι γαλαζοπράσινα, και το όνομα θυμίζει τους πειρατές που έβρισκαν εδώ καταφύγιο.

Το Κλέφτικο βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά της Μήλου. Στον κατάλογο παραλιών της Βικιπαίδειας είναι η δυτικότερη θέση της νότιας ακτής. Λευκοί γκρεμοί και νησίδες ξεπροβάλλουν εκεί από τη θάλασσα, σε τρεις κολπίσκους που ακολουθούν ο ένας τον άλλον. Ο Δήμος Μήλου το περιγράφει ως σύνολο από γκριζόλευκους βράχους με παράξενες μορφές και σχηματισμούς. Η επίσημη πύλη visitgreece.gr μιλά για συστάδα από απόκρημνους λευκούς ηφαιστειακούς βράχους. Το αναφέρει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των σχηματισμών της ακτογραμμής. Πολλοί το αποκαλούν «Θαλασσινά Μετέωρα», όνομα που αναφέρουν και οι δύο επίσημες πηγές.

Τα πετρώματα του Κλέφτικου είναι τόφφοι με ηφαιστειογενή προέλευση. Το χρώμα τους κυμαίνεται από λευκό και λευκοκίτρινο ως σκούρο. Αποτελούνται από λατυποπαγή κίσσηρης, δηλαδή ελαφρόπετρας, που σχηματίστηκε πριν από περίπου 3,1 εκατομμύρια χρόνια. Η κίσσηρη έχει απλωθεί σε στρώματα, και γύρω από το Κλέφτικο υπάρχει επίσης βασάλτης. Το τοπίο διαμορφώθηκε από τη διάβρωση της θάλασσας και των ανέμων. Η ίδια διάβρωση άνοιξε κοιλότητες και σπήλαια μέσα στους βράχους. Οι κρουαζιέρες Μήλος δίνουν θέα σε όλα αυτά τα χρώματα από το επίπεδο της θάλασσας.

Ο Δήμος Μήλου περιγράφει τα νερά του Κλέφτικου ως κρυστάλλινα και γαλαζοπράσινα. Για τα νερά και τους σχηματισμούς του, η ίδια πηγή συστήνει την άφιξη με καραβάκι ή ιστιοπλοϊκό. Στο Κλέφτικο φτάνει επίσης ένα μονοπάτι από τη στεριά, σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια. Από τον Κήπο, στη νότια ακτή, ξεκινούν καραβάκια για το Κλέφτικο από ένα μικρό λιμανάκι. Ο Κήπος απέχει περίπου 11 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα και είχε 3 μόνιμους κατοίκους το 2021. Οι κρουαζιέρες Μήλος από τον Αδάμαντα και τα Πολλώνια φτάνουν στο Κλέφτικο από την ανοιχτή θάλασσα.

Το όνομα Κλέφτικο προέρχεται από την εποχή της πειρατείας στη Μεσόγειο. Οι τρεις κολπίσκοι χρησίμευαν τότε ως ορμητήριο για τους πειρατές, που έκαναν επιθέσεις στα πλοία. Ο Δήμος Μήλου το αναφέρει ως παλιό καταφύγιο και ορμητήριο πειρατών. Οι σπηλιές της περιοχής έδιναν επίσης προστασία στις μέρες με κακοκαιρία. Η ίδια λογική εξηγεί και το όνομα του Σαρακήνικου στη βόρεια ακτή, από τους Σαρακηνούς πειρατές που κρύβονταν στις σπηλιές του. Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν έτσι από δύο ακτές που κρατούν στο όνομά τους τη μνήμη της πειρατείας.

Το Κλέφτικο έχει χαρακτηριστεί τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Ανήκει επίσης σε περιοχή του δικτύου Natura 2000. Η νοτιοδυτική πλευρά της Μήλου καταγράφεται ως βιότοπος της μεσογειακής φώκιας. Οι ψαράδες της περιοχής λένε ότι οι μεσογειακές φώκιες γεννούσαν παλιότερα στις σπηλιές του. Η μεσογειακή φώκια γεννά σε απομονωμένη σπηλιά, με έξοδο προς μια παραλία. Η Βικιπαίδεια θεωρεί πιθανό ότι οι φώκιες έχουν φύγει από το Κλέφτικο λόγω της τουριστικής κίνησης. Οι κρουαζιέρες Μήλος στο Κλέφτικο κινούνται δηλαδή μέσα σε προστατευόμενη περιοχή.

• Θέα από ψηλά: Ο δρόμος προς την κορυφή του Προφήτη Ηλία προσφέρει θέα στο πέλαγος και στο Κλέφτικο.
• Γέροντας: Στον κατάλογο της νότιας ακτής, ο Γέροντας είναι η παραλία ακριβώς πριν από το Κλέφτικο.
• Ακρωτήρι Ψαλίδα: Η καταγραφή της δυτικής ακτής ξεκινά από το Ακρωτήρι Ψαλίδα και συνεχίζει με τον Βαίση.
• Πειρατές τον 19ο αιώνα: Η Μήλος ήταν τότε σημείο συνάντησης για αμερικανικά και βρετανικά πλοία που πολεμούσαν πειρατές.
• Επιδρομές του 9ου αιώνα: Στις αρχές του 9ου αιώνα η Μήλος δέχτηκε σκληρές επιδρομές από Άραβες, όπως όλες οι Κυκλάδες.

Οι στάσεις για κολύμπι και οι τύποι σκαφών περιγράφονται στη σελίδα για τις εκδρομές με σκάφος στη Μήλο. Η Βικιπαίδεια χαρακτηρίζει το Κλέφτικο δημοφιλή προορισμό της νοτιοδυτικής ακτής. Τα ίδια καραβάκια σταματούν επίσης στη Συκιά, μια σπηλιά της δυτικής ακτής. Η οροφή της έχει καταρρεύσει, σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια. Στον κατάλογο της Βικιπαίδειας, η Συκιά είναι η τρίτη παραλία της δυτικής ακτής από τα νότια. Οι κρουαζιέρες Μήλος που ακολουθούν παρακάτω κλείνονται με online κράτηση.

Τι βλέπουν οι κρουαζιέρες Μήλος στη νότια ακτή;

Οι κρουαζιέρες Μήλος στη νότια ακτή περνούν από την Αγία Κυριακή, το Παλιοχώρι και το Τσιγκράδο. Ακολουθούν η Φυριπλάκα, ο Προβατάς και ο Άγιος Σώστης. Η ακτή έχει ηφαιστειακούς γκρεμούς και βράχους σε κόκκινο, κίτρινο και λευκό χρώμα. Ανάμεσά τους ανοίγουν μικροί κολπίσκοι με άμμο ή βότσαλο.

Η Βικιπαίδεια απαριθμεί τις παραλίες της νότιας πλευράς με σειρά από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Ο κατάλογος ξεκινά από την Ψαροβολάδα και την Αγία Κυριακή και φτάνει ως τον Γέροντα και το Κλέφτικο. Η Αγία Κυριακή είναι μεγάλη οργανωμένη παραλία, με παχιά άμμο και πολύχρωμα βότσαλα. Στην περιοχή της υπάρχουν ενεργές σολφατάρες και φουμαρόλες, με θερμοκρασία έως 100 βαθμούς Κελσίου. Από αυτές βγαίνουν αέρια από το εσωτερικό της Γης. Στο σημείο αυτό, οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν δίπλα από ηφαιστειακό έδαφος με έντονη παρουσία θείου.

Το Παλιοχώρι, οικισμός και παραλία μαζί, απέχει περίπου 14 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από τον Αδάμαντα. Η παραλία του έχει μήκος σχεδόν 2 χιλιόμετρα, με πολύχρωμα βότσαλα, χοντρή άμμο και βαθιά, δροσερά νερά. Την περιβάλλουν βράχοι σε κόκκινο, ροζ, κίτρινο και λευκογκρίζο χρώμα. Οι εικόνες της ακτής είναι αποτέλεσμα της ηφαιστειακής ενέργειας της περιοχής, σύμφωνα με την τουριστική πύλη του Δήμου. Στο Παλιοχώρι αναβλύζουν και ζεστά νερά, ενώ η Βικιπαίδεια αναφέρει εκεί θερμές πηγές. Από το σκάφος, οι κρουαζιέρες Μήλος έχουν μπροστά τους όλο το μήκος της χρωματιστής ακτής.

Δυτικότερα ακολουθούν ο Γέρακας και το Τσιγκράδο. Η τουριστική πύλη περιγράφει στη σελίδα του Γέρακα μια παραλία ανάμεσα στο Τσιγκράδο και την Αγία Κυριακή. Σε αυτή την ακτή φτάνουν μόνο τα σκάφη που κάνουν περιηγητικούς πλόες. Οι κρουαζιέρες Μήλος είναι ο μόνος τρόπος να φτάσει κανείς σε αυτό το σημείο. Το Τσιγκράδο έχει λευκή άμμο και σμαραγδένια νερά, μέσα σε ένα στεφάνι από βράχια. Από τη στεριά, η κάθοδος γίνεται από απότομο μονοπάτι σκεπασμένο με άμμο. Η παραλία δεν είναι οργανωμένη, και τα απαραίτητα βρίσκονται στη γειτονική Φυριπλάκα.

Η Φυριπλάκα βρίσκεται ανάμεσα στο Τσιγκράδο στα ανατολικά και τον Προβατά στα δυτικά. Έχει ψηλούς ηφαιστειακούς γκρεμούς, λεπτή γκριζόλευκη άμμο, λευκά βότσαλα και ρηχά τιρκουάζ νερά. Κοντά στην ακτή υψώνεται μέσα στη θάλασσα ένας μεγάλος βράχος με σπηλιά από κάτω. Το ίδιο όνομα έχει ένα από τα δύο σβηστά ηφαίστεια του νησιού. Ο κρατήρας του, στο νοτιοανατολικό τμήμα, έχει διάμετρο 1.700 μέτρα και ύψος περίπου 220 μέτρα. Σύμφωνα με την αγγλική Βικιπαίδεια, εδώ φτάνουν και κρουαζιέρες Μήλος που κάνουν τον γύρο του νησιού από τον Αδάμαντα.

Ο Προβατάς απλώνεται σε τρεις μικρούς κολπίσκους που χωρίζονται με βράχια. Η άμμος του είναι χρυσοκόκκινη, χάρη στα οξείδια του σιδήρου, και τα νερά του πολύ ρηχά. Συνέχειά του είναι ο Άγιος Σώστης, μια μικρή ρηχή αμμουδιά με το όνομα της εκκλησίας από πάνω. Ο Κήπος έχει αμμουδιά και μικρό λιμάνι, από όπου ξεκινούν καραβάκια για το Κλέφτικο. Πριν από το Κλέφτικο, οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν από τον Γέροντα, με λευκούς βράχους και σπηλιές. Έχει σκούρα άμμο και έναν βράχο σε σχήμα γέφυρας που ενώνει θάλασσα και στεριά.

• Κρουαζιέρες Μήλος – Αγία Κυριακή: Η οργανωμένη παραλία έχει ξαπλώστρες, ομπρέλες, μπαρ και γήπεδο για βόλεϊ στην άμμο.
• Φυριπλάκα: Η αγγλική Βικιπαίδεια την κατατάσσει στις πιο δημοφιλείς παραλίες του νησιού, με ξαπλώστρες και ομπρέλες.
• Λουτρά Προβατά: Η Βικιπαίδεια αναφέρει τα λουτρά του Προβατά ανάμεσα στις ιαματικές πηγές του νησιού.
• Γερμανικά οχυρά: Στον Προβατά σώζονται υπολείμματα από οχυρωματικά έργα που έχτισαν οι Γερμανοί στην Κατοχή.
• Κήπος: Ο μικρός οικισμός του Κήπου είχε μόλις 3 μόνιμους κατοίκους στην απογραφή του 2021, από 6 το 2011.

Από τη στεριά, οι ίδιες ακτές απέχουν λίγα χιλιόμετρα από το λιμάνι. Ο Κήπος απέχει περίπου 11 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα. Στον Προβατά φτάνει ασφαλτοστρωμένος δρόμος και συχνό λεωφορείο, σύμφωνα με την τουριστική πύλη. Το Παλιοχώρι έχει ενοικιαζόμενα δωμάτια και λίγα κέντρα εστίασης, κατά τη Βικιπαίδεια. Στοιχεία για την πρόσβαση σε κάθε ακτή υπάρχουν στη σελίδα για τις παραλίες της Μήλου. Οι κρουαζιέρες Μήλος της λίστας που ακολουθεί κλείνονται online.

Πώς είναι μια κρουαζιέρα γύρω από όλη τη Μήλο;

Οι κρουαζιέρες Μήλος γύρω από όλο το νησί ακολουθούν μια ακτή σε σχήμα πετάλου. Το νησί έχει πλάτος 23 χιλιόμετρα και 13 χιλιόμετρα από βορρά προς νότο. Στη διαδρομή εναλλάσσονται η ακατοίκητη δυτική πλευρά, τα ψαροχώρια του βορρά και τα παλιά ορυχεία της ανατολής.

Το πέταλο της Μήλου κλείνει γύρω από έναν μεγάλο κόλπο. Είναι το πέμπτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων, με έκταση περίπου 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Ο κόλπος της είναι ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας. Οι κρουαζιέρες Μήλος που κάνουν τον γύρο από τον Αδάμαντα αρχίζουν και τελειώνουν μέσα σε αυτόν τον κόλπο. Στη δυτική πλευρά υψώνεται ο Προφήτης Ηλίας, το ψηλότερο βουνό του νησιού, με 751 μέτρα. Δεύτερο σε ύψος είναι το Χονδρό Βουνό, με 636 μέτρα, επίσης στο δυτικό μέρος του νησιού.

Η τουριστική πύλη του Δήμου μετρά πάνω από 75 μικρές και μεγάλες παραλίες γύρω από το νησί. Το visitgreece.gr αναφέρει περισσότερες από 70. Ο κατάλογος της Βικιπαίδειας φτάνει τις 90, και κάποιες από αυτές είναι προσιτές μόνο από τη θάλασσα. Η βόρεια πλευρά μετριέται από τα δυτικά προς τα ανατολικά και η νότια από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Η δυτική πλευρά μετριέται από τον νότο προς τον βορρά. Στις κρουαζιέρες Μήλος που κάνουν τον γύρο δεξιόστροφα, οι ακτές εμφανίζονται με την ίδια σειρά.

Το δυτικό μισό είναι το πιο άγριο κομμάτι της Μήλου. Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν εδώ μπροστά από ακτές χωρίς χωριά, με λίγους οικισμούς και παλιά ορυχεία. Οι παραλίες της περιοχής είναι απομονωμένες, σύμφωνα με την ελληνική Βικιπαίδεια. Σχεδόν όλη αυτή η ζώνη ανήκει στο δίκτυο Natura 2000. Έχει πάνω από 800 διαφορετικές ταξινομικές ομάδες, από τις οποίες 35 είναι ενδημικές της Ελλάδας. Εκεί ζουν η οχιά της Μήλου και η σαύρα Podarcis milensis. Στα προστατευόμενα πουλιά της ανήκει ο μαυροπετρίτης, ένα σπάνιο μεταναστευτικό γεράκι.

Στη βόρεια ακτή, οι κρουαζιέρες Μήλος συναντούν τα πρώτα ψαροχώρια μετά την άγρια δύση. Ανάμεσά τους είναι τα Μανδράκια, ο Φυροπόταμος και ο Άγιος Κωνσταντίνος. Είναι μικρά λιμανάκια χτισμένα σε όρμους, σκαμμένα σε μαλακό βράχο ή σε φυσικές κοιλότητες. Τα σύρματά τους είναι σπίτια-σπηλιές δίπλα στη θάλασσα, βαμμένα με ζωηρά χρώματα. Αρχικά προστάτευαν τις βάρκες των ψαράδων τον χειμώνα και στην κακοκαιρία. Αργότερα έγιναν σπίτια ψαράδων και καλοκαιρινά καταλύματα. Στα βόρεια-βορειοδυτικά βρίσκεται το σβηστό ηφαίστειο του Τράχηλα. Πιο ανατολικά, οι λευκοί βράχοι του Σαρακήνικου κρύβουν μέσα τους απολιθώματα.

Το βορειοανατολικό άκρο, με τα Πολλώνια, βρίσκεται απέναντι από την Κίμωλο. Στην ίδια ακτή ιδρύθηκε γύρω στο 2300 π.Χ. η Φυλακωπή. Μέρος του αρχαιολογικού χώρου έχει παρασυρθεί από τη θάλασσα. Στην ανατολική ακτή βρίσκονται τα παλιά θειορυχεία, ένα από τα γεωλογικά αξιοθέατα του νησιού. Στον κολπίσκο Παλιόρεμα σώζονται ερείπια ορυχείων θείου που λειτουργούσαν ως το 1956. Στην παραλία με τα κίτρινα βότσαλα φαίνονται βαγόνια σε ράγες και σκουριασμένα εργαλεία. Από εκεί, οι κρουαζιέρες Μήλος στρίβουν προς τη νότια ακτή και τα χρωματιστά βράχια της.

• Κρουαζιέρες Μήλος – Κάστρο: Το Κάστρο της Πλάκας, πάνω σε βραχώδη λόφο, επέτρεπε τον έλεγχο των πλοίων στον κόλπο του Αδάμαντα.
• Υγρότοπος: Στον κόλπο βρίσκεται η Αχιβαδόλιμνη, ο μεγαλύτερος φυσικός υγρότοπος των Κυκλάδων και σταθμός μεταναστευτικών πουλιών.
• Ναυμαχία του 1821: Η πρώτη ναυμαχία της Επανάστασης έγινε στα ανοιχτά της Μήλου, στις 11 Απριλίου 1821.
• Οκτώ χωριά: Η τουριστική πύλη μετρά οκτώ χωριά, ανάμεσά τους η Πλάκα, η Τρυπητή, η Ζεφυρία και ο Τριοβάσαλος.
• Ακρωτήριο Μαλέας: Η Μήλος απέχει 102 χιλιόμετρα, δηλαδή 55 ναυτικά μίλια, από το ακρωτήριο Μαλέας της Πελοποννήσου.

Ο γύρος του νησιού δίνει μια πρώτη εικόνα από τη θάλασσα για σημεία που ο επισκέπτης γνωρίζει αργότερα από κοντά. Η Φυλακωπή, το Κάστρο της Πλάκας και τα σύρματα των ψαροχωριών του βορρά ανήκουν σε αυτά. Στις κρουαζιέρες Μήλος, η διαφορά ανάμεσα στην άγρια δύση και στα κατοικημένα παράλια του βορρά φαίνεται καθαρά. Περισσότερα για καθένα υπάρχουν στη σελίδα για τα αξιοθέατα της Μήλου. Ακολουθεί λίστα με κρουαζιέρες Μήλος που κλείνονται online.

Τι χρώματα και πετρώματα δείχνουν οι κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν δίπλα από λευκούς τόφφους, κόκκινους και κίτρινους βράχους και σκούρα στρώματα. Τα χρώματα οφείλονται σε οξείδια του σιδήρου, σε κρυστάλλους θείου και σε αργίλους όπως ο καολίνης. Το ίδιο ηφαίστειο, ενεργό για εκατομμύρια χρόνια, έδωσε και τον μαύρο, γυάλινο οψιανό.

Ο Αδάμαντας, το κύριο λιμάνι της Μήλου, βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου της. Οι κρουαζιέρες Μήλος που ξεκινούν από εκεί διασχίζουν πρώτα αυτόν τον κόλπο. Το νησί έχει σχήμα πετάλου και ο κόλπος είναι από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας. Γεωλογικά, το λιμάνι είναι η κοιλότητα του κύριου κρατήρα του ηφαιστείου. Ο κόλπος μπαίνει από τα βορειοδυτικά και χωρίζει τη Μήλο σε δύο σχεδόν ίσα μέρη. Το βάθος του μειώνεται από 130 σε 55 μέτρα. Ο ισθμός ανάμεσα στα δύο μέρη έχει πλάτος έως 2,2 χιλιόμετρα.

Λευκά ηφαιστειακά πετρώματα χαρακτηρίζουν το Κλέφτικο στα νοτιοδυτικά και το Σαρακήνικο στα βόρεια. Στο Κλέφτικο οι τόφφοι έχουν χρώμα από λευκό και λευκοκίτρινο έως σκούρο. Είναι λατυποπαγή από κίσσηρη, δηλαδή ελαφρόπετρα, που σχηματίστηκε πριν από περίπου 3,1 εκατομμύρια χρόνια. Στο Σαρακήνικο τα κύματα των βόρειων ανέμων σκαλίζουν γκριζόλευκο ηφαιστειακό πέτρωμα. Ο σχηματισμός του Σαρακήνικου άρχισε να αποτίθεται πριν από 1,85 εκατομμύρια χρόνια. Μέσα του βρέθηκαν απολιθώματα από δίθυρα, γαστρόποδα, εχινοειδή και βάλανους. Οι κρουαζιέρες Μήλος δείχνουν έτσι πετρώματα που αρχικά βρίσκονταν κάτω από τη θάλασσα.

Στις κρουαζιέρες Μήλος τα κόκκινα και κίτρινα βράχια έχουν χημική αιτία. Η παραλία του Παλιοχωριού περιβάλλεται από βράχια με έντονο κόκκινο και κίτρινο χρώμα. Ο Δήμος Μήλου εξηγεί ότι οι κοκκινωποί καφέ τόφφοι της Κάναβας χρωματίζονται από την έκπλυση οξειδίων του σιδήρου. Ενεργές ατμίδες έως 100 βαθμούς Κελσίου υπάρχουν στην Αγία Κυριακή, στο Παλαιοχώρι, στις Πυρωμένες και στον Αδάμαντα. Γύρω τους η παρουσία του θείου είναι έντονη. Στα σημεία των ατμών σχηματίζονται καθαροί κίτρινοι κρύσταλλοι αυτοφυούς θείου. Το θείο αυτό γεννιέται από την οξείδωση του υδρόθειου στην ατμόσφαιρα.

Πίσω από τα απαλά χρώματα της ακτής βρίσκονται τα βιομηχανικά ορυκτά της Μήλου. Ο μπεντονίτης είναι άργιλος που σχηματίζεται συνήθως από αλλοίωση ηφαιστειακής τέφρας στο θαλασσινό νερό. Τα φρέσκα στρώματά του είναι λευκά ή ανοιχτά γαλάζια και πράσινα. Με τη διάβρωση γίνονται κρεμ, κίτρινα, κόκκινα ή καφέ, λόγω του οξειδωμένου σιδήρου. Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν δίπλα σε ένα κοίτασμα μπεντονίτη που αναφέρεται διεθνώς. Ο καολίνης της Μήλου δεν είναι πολύ λευκός, γιατί περιέχει οξείδια του σιδήρου. Στην αρχαιότητα η «Μήλια γη», κυρίως καολίνης, έδινε λευκή χρωστική στον ζωγράφο Απελλή.

Το πιο σκούρο πέτρωμα του νησιού είναι ο οψιανός, ένα φυσικό ηφαιστειακό γυαλί με στιλπνό μαύρο χρώμα. Τα προϊστορικά λατομεία του βρίσκονταν κυρίως στα Νύχια και στο Δεμενεγάκι. Από την 6η χιλιετία π.Χ. ο οψιανός της Μήλου έφτανε από την Κνωσό έως τη Νέα Νικομήδεια. Συγγενικό πέτρωμα είναι ο περλίτης, ένα ηφαιστειακό γυαλί που έχει απορροφήσει νερό έως 5%. Τα αποθέματα περλίτη στο Τσιγκράδο και στον Τράχηλα ξεπερνούν το 1 δισεκατομμύριο τόνους. Οι κρουαζιέρες Μήλος δείχνουν έτσι ένα νησί που εξάγει περλίτη, μπεντονίτη και ποζολάνη σε όλο τον κόσμο.

• Φυριπλάκα: Ο κρατήρας της στο νότιο τμήμα του νησιού έχει διάμετρο 1.700 μέτρα και ύψος 220 μέτρα.
• Τράχηλας: Το δεύτερο σβηστό ηφαίστειο του νησιού βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο και έχει αρκετούς μικρούς κρατήρες.
• Σύρματα: Στο Κλίμα, στα Μανδράκια και στον Φυροπόταμο, οι ψαράδες έσκαψαν στους τόφφους θέσεις για βάρκες.
• Θειωρυχεία: Τα ορυχεία θείου στο Παλιόρεμα λειτούργησαν έως το 1956, δίπλα σε παραλία με κίτρινα βότσαλα.
• Λουτρά Λάκκου: Στη φυσική σπηλιά κοντά στο λιμάνι του Αδάμαντα, το χλωριονατριούχο νερό φτάνει τους 39 έως 41 βαθμούς.

Η ηφαιστειακή δράση στη Μήλο σταμάτησε πριν από 90.000 χρόνια. Οι ηφαιστειακοί βράχοι καλύπτουν σήμερα το μεγαλύτερο μέρος του νησιού. Η τελευταία φρεατική έκρηξη έγινε μεταξύ του 1ου και του 3ου αιώνα μ.Χ. στην Αγία Κυριακή. Εκτός από ηφαιστειακά, το νησί έχει και ιζηματογενή και μεταμορφωσιγενή πετρώματα. Γι’ αυτό οι κρουαζιέρες Μήλος συναντούν διαφορετικά χρώματα από κολπίσκο σε κολπίσκο. Η σχέση των ορυχείων και του οψιανού με τους κατοίκους αναλύεται στην ιστορία της Μήλου.

Τι είναι η Αντίμηλος που φαίνεται από τις κρουαζιέρες Μήλος;

Από τις κρουαζιέρες Μήλος η Αντίμηλος φαίνεται ως απόκρημνος βράχος στα βορειοδυτικά. Είναι ακατοίκητο ηφαιστειακό νησί με ύψος 671 μέτρα και έκταση περίπου 8,8 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Ανήκει στο δίκτυο Φύση 2000 και φιλοξενεί έναν σπάνιο αίγαγρο, τον Capra aegagrus pictus, συγγενή του κρι-κρι.

Η Αντίμηλος είναι μικρό νησί των Κυκλάδων στο Μυρτώο Πέλαγος. Η ελληνική Βικιπαίδεια την τοποθετεί περίπου 9 χιλιόμετρα, ή 5 ναυτικά μίλια, βορειοδυτικά της Μήλου. Διοικητικά ανήκει στον Δήμο Μήλου, όπως και οι ακατοίκητες νησίδες Ακράδιες. Το Μυρτώο Πέλαγος απλώνεται ανάμεσα στην ανατολική Πελοπόννησο και τις δυτικές Κυκλάδες. Κατά τη μυθολογία, το Μυρτώο πήρε το όνομά του από τον Μυρτίλο. Στα νερά του υπάρχουν ισχυρά θαλάσσια ρεύματα, ακόμη και σε άπνοια. Από τις κρουαζιέρες Μήλος της δυτικής ακτής, η Αντίμηλος φαίνεται στο βάθος του πελάγους.

Η Αντίμηλος είναι ηφαιστειακός δόμος από ανδεσιτική και δακιτική λάβα και τόφφους. Οι ροές της λάβας καταλήγουν σε απότομους γκρεμούς. Η ηλικία των πετρωμάτων της έχει προσδιοριστεί στα 320.000 χρόνια. Το νησί ήταν ενεργό ηφαίστειο έως την αρχή της Τεταρτογενούς περιόδου. Στην κορυφή του νησιού σώζεται ακόμη ο ανενεργός κρατήρας του ηφαιστείου. Στον βυθό ανατολικά της έχουν εντοπιστεί τρεις ακόμη ηφαιστειακοί δόμοι. Οι κρουαζιέρες Μήλος έχουν έτσι μπροστά τους ένα ηφαίστειο του Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου. Στο ίδιο τόξο ανήκουν η Μήλος, η Σαντορίνη και η Νίσυρος.

Το ψηλότερο σημείο της Αντιμήλου φτάνει τα 671 μέτρα πάνω από τη θάλασσα. Η έκτασή της είναι 8,8 τετραγωνικά χιλιόμετρα και δεν έχει κατοίκους. Οι ντόπιοι την αποκαλούν και Ερημόμηλο, όνομα γνωστό ήδη από τον Μεσαίωνα. Στην αρχαιότητα λεγόταν Έφυρα ή Εφόρα. Το όνομα Εφόρα σημαίνει «παρατηρητήριο», γιατί από την κορυφή φαινόταν η θάλασσα σε μεγάλη απόσταση. Ερείπια τειχών και αιχμές βελών από οψιανό δείχνουν κατοίκηση ήδη από τους προϊστορικούς χρόνους. Οι αρχαίοι κάτοικοι έκαναν τον κρατήρα ανοιχτή δεξαμενή για το νερό της βροχής.

Το γνωστότερο ζώο της Αντιμήλου είναι ένας σπάνιος αίγαγρος, ο Capra aegagrus pictus. Μοιάζει με το κρητικό κρι-κρι, τον Capra aegagrus creticus, αλλά δεν είναι το ίδιο ζώο. Ο αίγαγρος σκαρφαλώνει εύκολα σε κατακόρυφες βραχώδεις πλαγιές, όπως αυτές του νησιού. Παραλλαγές του κρητικού αιγάγρου ζουν στην Αντίμηλο, στη Γιούρα και σε άλλα νησιά. Οι τελευταίοι αίγαγροι της Αντιμήλου απειλούνται με εξαφάνιση από επιμειξίες και λειψυδρία. Επειδή το είδος κινδυνεύει, στην Ελλάδα το κυνήγι του έχει απαγορευτεί. Από τις κρουαζιέρες Μήλος φαίνονται οι κατακόρυφες πλαγιές όπου ζει.

Η Αντίμηλος έχει θαμνώδη βλάστηση. Το δίκτυο Φύση 2000 τη χαρακτήρισε Τόπο Κοινοτικής Σημασίας. Στο νησί ζει και το σπάνιο γεράκι μαυροπετρίτης. Η σαύρα Podarcis milensis ζει μόνο σε λίγα νησιά, ανάμεσά τους η Αντίμηλος και η Φαλκονέρα. Η ίδια σαύρα ζει επίσης στη Μήλο, στην Κίμωλο και στα Παραπόλα. Το είδος αυτό σπανίζει λόγω απώλειας του βιοτόπου του. Η επίσκεψη στο νησί επιτρέπεται μόνο με άδεια της Διεύθυνσης Θήρας Κυκλάδων. Χωρίς τέτοια άδεια, οι κρουαζιέρες Μήλος βλέπουν την Αντίμηλο μόνο από τη θάλασσα.

• Δεξαμενή: Στο νησί βρέθηκαν ερείπια στέρνας ρωμαϊκής ή παλαιοχριστιανικής εποχής.
• Οδύσσεια: Κατά μία ερμηνεία, εδώ οι σύντροφοι του Οδυσσέα έσφαξαν τα ιερά βόδια του Ήλιου.
• Παναγία Τουρλιανή: Από το παλιό εκκλησάκι φαίνονται η δυτική Μήλος, ο κόλπος του Αδάμαντα και η Αντίμηλος.
• Ηράκλειον: Το γνωστότερο ναυάγιο του Μυρτώου Πελάγους είναι του επιβατηγού-οχηματαγωγού «Ηράκλειον», το 1966.
• Ηφαιστειακό τόξο: Ιστορικές εκρήξεις στο τόξο έχουν καταγραφεί μόνο στη Σαντορίνη, στη Νίσυρο και στα Μέθανα.

Η Αντίμηλος συγκεντρώνει σε λίγα τετραγωνικά χιλιόμετρα ηφαίστειο, σπάνια πανίδα και αρχαία ονόματα. Επειδή η πρόσβαση θέλει άδεια, η θέα από το σκάφος είναι ο συνηθισμένος τρόπος γνωριμίας. Οι κρουαζιέρες Μήλος προς τα βορειοδυτικά είναι ο πιο απλός τρόπος να τη δει κανείς από κοντά. Η θέα αυτή συμπληρώνει άλλες δραστηριότητες στη Μήλο, όπως οι γεωλογικοί περίπατοι. Η διαδρομή 7 των περιπάτων φτάνει στα Νύχια, ένα από τα δύο προϊστορικά λατομεία οψιανού.

Ποια σκάφη κάνουν κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος γίνονται με ιστιοπλοϊκά, καταμαράν, θαλαμηγούς, φουσκωτά με άκαμπτη γάστρα και ξύλινα καΐκια. Η τουριστική πύλη της Μήλου αναφέρει σκάφη, καΐκια και ιστιοπλοϊκά για θαλάσσιες εκδρομές. Κάθε τύπος διαφέρει σε ταχύτητα, σταθερότητα, χώρο καταστρώματος και πρόσβαση σε ρηχά νερά κοντά στην ακτή.

Το ιστιοπλοϊκό κινείται εν μέρει ή εξ ολοκλήρου με πανιά. Ο πιο συνηθισμένος σύγχρονος τύπος έχει ένα κατάρτι και δύο πανιά. Η μονή γάστρα του παίρνει σταθερότητα από το έρμα. Το έρμα είναι συχνά μάζες μολύβδου ή χυτοσιδήρου μέσα στην καρίνα. Στα μικρά ιστιοπλοϊκά η καρίνα έχει μεγάλη επιφάνεια και βάθος έως το ένα τρίτο του σκάφους. Στα ελληνικά το μικρό ιστιοφόρο λέγεται και κότερο. Τα περισσότερα κότερα έχουν σήμερα κινητήρα εκτός από πανιά. Όποιος διαλέγει ιστιοπλοϊκό για κρουαζιέρες Μήλος ταξιδεύει κυρίως με τη δύναμη του ανέμου.

Το καταμαράν έχει δύο παράλληλες γάστρες του ίδιου μεγέθους. Στα ελληνικά τα σκάφη αυτά λέγονται και «διπλοκάρινα», επειδή έχουν δύο καρίνες. Η λέξη προέρχεται από το ταμιλικό «kattumaram», που σημαίνει «δεμένοι κορμοί». Τον τύπο τον επινόησαν οι αυστρονησιακοί λαοί, που με αυτόν έφτασαν στα νησιά του Ινδικού και του Ειρηνικού Ωκεανού. Η κατασκευή που ενώνει τις γάστρες ποικίλλει, από απλό σκελετό με πλέγμα ως υπερκατασκευή με καμπίνες. Στις κρουαζιέρες Μήλος ο επιβάτης κάθεται σε φαρδύ κατάστρωμα, που απλώνεται πάνω από τις δύο γάστρες.

Η θαλαμηγός, ή «γιωτ», είναι σκάφος αναψυχής πολυτελούς κατασκευής, συνήθως με μηχανή. Πολλές θαλαμηγοί νοικιάζονται σε τρίτους κατά ημέρα, κατά εβδομάδα ή κατά περίοδο. Οι θαλαμηγοί με μηχανή έχουν μήκος από 10 έως 40 μέτρα, πριν λογιστούν υπερθαλαμηγοί. Η γάστρα τους είναι εκτοπίσματος, ημι-εκτοπίσματος ή ολίσθησης, με όλο και μεγαλύτερη ταχύτητα ταξιδιού. Οι εμπορικές θαλαμηγοί από 24 μέτρα και πάνω μεταφέρουν το πολύ 12 επιβάτες. Οι θαλαμηγοί δένουν κυρίως σε τουριστικές μαρίνες. Στις κρουαζιέρες Μήλος η θαλαμηγός δίνει στον επιβάτη κλειστό χώρο με καμπίνα, σαλόνι και κουζίνα.

Το φουσκωτό με άκαμπτη γάστρα, διεθνώς RIB, έχει σκληρό πυθμένα ενωμένο με πλαϊνούς αεροθαλάμους. Οι αεροθάλαμοι γεμίζουν με αέρα υψηλής πίεσης και κρατούν το σκάφος στην επιφάνεια, ακόμη κι αν μπει νερό. Το συνηθισμένο μήκος ενός RIB είναι από 4 έως 9 μέτρα. Ένα RIB 6 μέτρων με έξι επιβάτες, σε άνεμο 2 μποφόρ, πιάνει περίπου 30 κόμβους. Η Μήλος απλώνεται περίπου 23 χιλιόμετρα από την ανατολή ως τη δύση. Στις κρουαζιέρες Μήλος το RIB περνά γρήγορα από τη μία άκρη του νησιού στην άλλη.

Το καΐκι είναι το παραδοσιακό ξύλινο αλιευτικό σκάφος του Αιγαίου και του Ιονίου. Η λέξη έρχεται από το οθωμανικό τουρκικό «kayık». Χτίζεται συχνά σε ταρσανά πάνω στην ακτή, από ξύλο πεύκου, με νομείς και ξύλινη καρίνα. Έχει κοντό κατάρτι, μακριά μυτερή πλώρη και το πλατύτερο σημείο του κοντά στην πρύμνη. Τα περισσότερα χτίζονται από την τέχνη και τη μνήμη του μάστορα, όχι από σχέδια. Τελευταία έχει γίνει σκάφος για σύντομες εκδρομές με τουρίστες. Στις κρουαζιέρες Μήλος το καΐκι φέρνει τον επιβάτη πάνω σε ξύλινο σκάφος παραδοσιακής ναυπήγησης.

• Ταχύπλοο: Ο ελληνικός όρος ταχύπλοο καλύπτει πλοία, αλλά και μικρά σκάφη αναψυχής, που ξεπερνούν τους 15 κόμβους.
• Καθίσματα RIB: Τα τουριστικά RIB έχουν συχνά καθίσματα τύπου σέλας, όπου ο επιβάτης κάθεται καβάλα.
• Αεροθάλαμοι: Στα RIB πάνω από 7 μέτρα οι σωλήνες έχουν έξι ή περισσότερα ξεχωριστά διαμερίσματα για ασφάλεια σε τρύπημα.
• Καΐκια στις κρουαζιέρες Μήλος: Τα περισσότερα καΐκια βάφονται λευκά για τον δυνατό ήλιο, με ζωηρά χρώματα στις σανίδες και στα ψηλά πλευρά.
• Ναυπηγική τέχνη: Η τέχνη του καραβομαραγκού σβήνει, καθώς τα σκάφη από πλαστικό και υαλονήματα αντικαθιστούν τα ξύλινα.

Οι μικρές βάρκες έχουν δική τους ιστορία στη Μήλο. Στο Κλήμα, στα Μανδράκια και στον Φυροπόταμο οι ψαράδες φύλαγαν τις βάρκες τον χειμώνα στα «σύρματα». Τα σύρματα είναι θέσεις σκαμμένες στους ηφαιστειακούς τόφφους, δίπλα στη θάλασσα. Το πιο μικρό σκάφος για την ακτή είναι το καγιάκ στη Μήλο, με εκδρομές από τον Απρίλιο ως τον Οκτώβριο. Συμπληρώνει τις κρουαζιέρες Μήλος σε σπηλιές και τούνελ της ηφαιστειακής ακτής. Με καγιάκ θάλασσας φτάνει κανείς σε έρημες παραλίες και γειτονικά ακατοίκητα νησιά.

Ιστιοπλοϊκό ή καταμαράν: ποια διαφορά έχουν οι κρουαζιέρες Μήλος;

Στις κρουαζιέρες Μήλος το καταμαράν γέρνει λιγότερο και έχει φαρδύτερο κατάστρωμα από το ιστιοπλοϊκό μίας γάστρας. Μπαίνει επίσης σε ρηχότερα νερά και κοντά σε παραλίες, χάρη στο μικρό του βύθισμα. Το ιστιοπλοϊκό στηρίζεται σε βαθιά καρίνα με έρμα και γέρνει όταν ο άνεμος γεμίζει τα πανιά.

Το σκάφος μίας γάστρας είναι η πιο διαδεδομένη μορφή σκάφους στο νερό. Για να μείνει όρθιο, χρειάζεται έρμα χαμηλά στη γάστρα, συνήθως γύρω στο 30 τοις εκατό του βάρους του. Το καταμαράν δεν χρειάζεται έρμα, γιατί στηρίζεται στη γεωμετρία και στο φαρδύ πάτημα των δύο γαστρών. Η απόσταση ανάμεσα στις γάστρες αντιστέκεται στο κύλισμα και στην ανατροπή. Ένα καταμαράν ταξιδιού 50 ποδιών θέλει τετραπλάσια δύναμη για να αρχίσει να ανατρέπεται, σε σχέση με ισοδύναμο μονόγαστρο. Στις κρουαζιέρες Μήλος η διαφορά αυτή φαίνεται όταν ο άνεμος δυναμώνει.

Το ιστιοπλοϊκό γέρνει στο πλάι όταν ο άνεμος πιέζει τα πανιά. Η πλάγια δύναμη μεγαλώνει όσο το σκάφος πλέει πιο κοντά στον άνεμο. Η πιο κλειστή πορεία προς τον άνεμο είναι περίπου στις 45 μοίρες. Το έρμα και το βάρος του πληρώματος αντιστέκονται στην κλίση. Όταν ο αέρας δυναμώνει, το πλήρωμα μικραίνει τα πανιά και κρατά το σκάφος πιο όρθιο. Τα καταμαράν ταξιδιού δεν γέρνουν πάνω από 10 έως 12 μοίρες, ακόμη και με πλήρη ταχύτητα. Στις κρουαζιέρες Μήλος ο επιβάτης νιώθει τη διαφορά στην κλίση του καταστρώματος.

Τα καταμαράν προσφέρουν περισσότερο χώρο διαβίωσης, αλλά μικρότερη ικανότητα φορτίου από τα μονόγαστρα. Στα καταμαράν ταξιδιού με μηχανή, το σαλόνι απλώνεται πάνω και από τις δύο γάστρες. Μέσα στις γάστρες βρίσκονται οι καμπίνες και τα μηχανοστάσια. Η διάταξη αυτή μειώνει τις κινήσεις του σκάφους στον κυματισμό. Το φαρδύ πάτημα στο νερό περιορίζει και την κίνηση που προκαλούν τα κύματα. Στο ιστιοπλοϊκό το τιμόνι βρίσκεται στο πίσω μέρος του σκάφους. Οι κρουαζιέρες Μήλος με καταμαράν δίνουν έτσι πιο σταθερό χώρο για βόλτα πάνω στο κατάστρωμα.

Βύθισμα λέγεται το βάθος του σκάφους κάτω από την ίσαλο γραμμή. Το καταμαράν έχει μικρότερο βύθισμα από ένα μονόγαστρο ίδιου μήκους. Ένα καταμαράν ταξιδιού μπορεί να βυθίζεται μόλις 0,91 μέτρα και πλησιάζει πιο εύκολα την ακτή. Χωρίς καρίνα με έρμα, τα πολύγαστρα μπαίνουν σε ρηχά νερά όπου τα μονόγαστρα δεν μπορούν. Το ιστιοπλοϊκό έχει βαθιά καρίνα, όπου βρίσκεται το έρμα που το κρατά σταθερό. Στις κρουαζιέρες Μήλος η διαφορά μετρά σε σημεία όπως το Κλέφτικο, με τους τρεις συνεχόμενους κολπίσκους του.

Το μελτέμι είναι ο ετήσιος καλοκαιρινός άνεμος του Αιγαίου. Στο νότιο Αιγαίο και στο Κρητικό πέλαγος φυσά από βορειοδυτικά. Δυναμώνει την ημέρα, τις ώρες με τη μεγαλύτερη θερμοκρασία, και συχνά πέφτει τη νύχτα. Μπορεί να φτάσει τα 7 έως 8 μποφόρ χωρίς προειδοποίηση, με καθαρό καιρό. Σε τέτοιες συνθήκες κάποια σκάφη αναψυχής δεν μπορούν να ταξιδέψουν. Οι ερασιτέχνες ιστιοπλόοι όμως το εκτιμούν ως καλό και σταθερό άνεμο για πανιά. Οι κρουαζιέρες Μήλος με ιστιοπλοϊκό αξιοποιούν το μελτέμι, ενώ το καταμαράν το περνά με μικρότερη κλίση.

• Αναστροφή: Τα πολύγαστρα στρίβουν πιο δύσκολα κόντρα στον άνεμο, γιατί το μικρό τους βάρος χάνει γρήγορα την ορμή.
• Πορεία κόντρα στον άνεμο: Για προορισμό μέσα στη νεκρή ζώνη, το ιστιοπλοϊκό πλέει ζιγκ-ζαγκ με διαδοχικές αναστροφές.
• Μαρίνα: Το καταμαράν πιάνει περισσότερο χώρο στη μαρίνα και θέλει περισσότερο χώρο για ελιγμούς λόγω πλάτους.
• Καταμαράν για κρουαζιέρες Μήλος: Τα καταμαράν ταξιδιού έχουν δύο μηχανές και δύο πηδάλια, που αυξάνουν τα έξοδα.
• Ανατροπή: Ένα καλά σχεδιασμένο σκάφος με έρμα επανέρχεται ακόμη και από πλήρη ανατροπή, ενώ ένα πολύγαστρο δύσκολα.

Η επιλογή εξαρτάται από το τι ζητά ο επιβάτης από τη μέρα στη θάλασσα. Το ιστιοπλοϊκό δίνει την εμπειρία του πανιού και της κλίσης κάτω από το μελτέμι. Το καταμαράν δίνει σταθερό κατάστρωμα, περισσότερο χώρο και πρόσβαση σε ρηχότερα νερά. Και οι δύο τύποι έχουν συνήθως βοηθητική μηχανή για τις ώρες χωρίς αέρα. Έτσι οι κρουαζιέρες Μήλος συνεχίζουν το πρόγραμμά τους και όταν ο άνεμος πέσει. Η μηχανή βοηθά επίσης στους στενούς ελιγμούς, όπου τα πανιά δεν αρκούν.

Πώς διαφέρουν οι ιδιωτικές από τις ομαδικές κρουαζιέρες Μήλος;

Οι ιδιωτικές κρουαζιέρες Μήλος κλείνουν ολόκληρο το σκάφος για μία μόνο παρέα. Οι ομαδικές πουλούν θέσεις σε επιβάτες που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους. Η διαφορά αφορά τους επιβάτες, τις στάσεις, τον ρυθμό της ημέρας και τον χώρο που αναλογεί σε κάθε άτομο.

Η ιδιωτική εκδρομή στηρίζεται στη ναύλωση, δηλαδή στην ενοικίαση ιστιοφόρου ή μηχανοκίνητου σκάφους για ταξίδι σε ακτές και νησιά. Η διεθνής πρακτική ξεχωρίζει τρεις βασικές μορφές ναύλωσης. Στη γυμνή ναύλωση ο πελάτης κυβερνά μόνος του το σκάφος και έχει την ευθύνη για την ασφάλεια του ταξιδιού. Στη ναύλωση με κυβερνήτη το σκάφος έρχεται μαζί με επαγγελματία καπετάνιο. Στη ναύλωση με πλήρωμα επιβαίνουν καπετάνιος και επαγγελματικό πλήρωμα. Σε κάθε μορφή, οι ιδιωτικές κρουαζιέρες Μήλος έχουν στο κατάστρωμα μόνο τα μέλη της παρέας και τους ανθρώπους του σκάφους.

Οι ομαδικές κρουαζιέρες Μήλος γεμίζουν το ίδιο σκάφος με επιβάτες από διαφορετικές παρέες. Ο καθένας κλείνει μία θέση και όχι ολόκληρο το σκάφος. Η τουριστική πύλη του Δήμου Μήλου αναφέρει σκάφη, καΐκια και ιστιοπλοϊκά για θαλάσσιες εκδρομές. Τα περισσότερα αναχωρούν καθημερινά από το λιμάνι του Αδάμαντα και από τα Πολλώνια. Στο Κλέφτικο φτάνει κανείς με εκδρομικά καραβάκια ή με μονοπάτι. Τα ίδια καραβάκια κάνουν στάση και στη Συκιά, μια σπηλιά της δυτικής ακτής με πεσμένη οροφή. Σε αυτά τα σκάφη η διαδρομή είναι ίδια για όλους τους επιβάτες.

Η μεγαλύτερη διαφορά αφορά την ελευθερία στη διαδρομή. Η Μήλος έχει σχήμα πετάλου και σχηματίζει έναν μεγάλο κόλπο. Μόνο μέσα στον κόλπο καταγράφονται 25 παραλίες, ενώ η δυτική πλευρά έχει άλλες 15. Η ομαδική εκδρομή σταματά μόνο στους όρμους του προγράμματος της ημέρας. Στη ναύλωση με κυβερνήτη ο καπετάνιος έχει την ευθύνη για τους χειρισμούς του σκάφους. Η παρέα όμως συζητά μαζί του πού θα ρίξει άγκυρα και πότε θα συνεχίσει την πορεία της. Έτσι οι ιδιωτικές κρουαζιέρες Μήλος αλλάζουν στάσεις ανάλογα με τον καιρό και τη διάθεση.

Ο ρυθμός της ημέρας διαφέρει επίσης. Η ομαδική εκδρομή ακολουθεί κοινό πρόγραμμα για κολύμπι, φαγητό και επιστροφή στο λιμάνι. Στις ιδιωτικές κρουαζιέρες Μήλος η παρέα αποφασίζει αν θα μείνει περισσότερο σε έναν όρμο ή αν θα φύγει νωρίτερα. Ο Δήμος Μήλου σημειώνει ότι οι θαλάσσιες εκδρομές φτάνουν και σε γειτονικά νησιά. Η Κίμωλος απέχει μόλις 985 μέτρα από τη Μήλο, προς τα βορειοανατολικά. Η ακατοίκητη Πολύαιγος βρίσκεται 6 χιλιόμετρα ανατολικά. Ένα ιδιωτικό σκάφος προσθέτει τέτοιες στάσεις, αφού στο κατάστρωμα δεν υπάρχουν άλλοι επιβάτες με δικό τους πρόγραμμα.

Ο χώρος στο σκάφος είναι το τέταρτο κριτήριο. Στην ιδιωτική ναύλωση η πλώρη, η σκιά και το σαλόνι ανήκουν στην ίδια παρέα. Στην ομαδική εκδρομή οι ίδιοι χώροι μοιράζονται ανάμεσα σε όλους τους επιβάτες. Ένα σκάφος κρουαζιέρας έχει συνήθως σαλόνι με τραπέζι φαγητού, δίπλα στην κουζίνα. Διαθέτει επίσης τουαλέτα και τουλάχιστον δύο καμπίνες, ανάλογα με το μέγεθος. Τα καταμαράν κέρδισαν έδαφος στις ναυλώσεις χάρη στη μεγάλη χωρητικότητα και στην οικονομία καυσίμου. Στις ομαδικές κρουαζιέρες Μήλος ο χώρος ανά άτομο εξαρτάται από τον αριθμό των θέσεων.

• Γυμνή ναύλωση: Στην Ελλάδα οι εταιρείες ναύλωσης ζητούν αναγνωρισμένο δίπλωμα κυβερνήτη πριν παραδώσουν σκάφος χωρίς πλήρωμα.
• Μέγεθος σκάφους: Τα σκάφη γυμνής ναύλωσης έχουν συνήθως μήκος από 32 έως περίπου 55 πόδια.
• Τυπικό πλήρωμα: Ένα πλήρωμα ναύλωσης αποτελείται συνήθως από καπετάνιο, μάγειρα, ναύτη και οικοδέσποινα.
• Κότερο: Το κότερο είναι ελαφρύ ιστιοφόρο με συνήθως έναν ιστό, και τα περισσότερα έχουν σήμερα και κινητήρα.
• Ομαδικές κρουαζιέρες Μήλος: Το λιμάνι των Πολλωνίων εξυπηρετεί κυρίως τη συγκοινωνία της Μήλου με την Κίμωλο.

Η επιλογή ανάμεσα στις δύο μορφές εξαρτάται από το μέγεθος της παρέας και από την ελευθερία που ζητά το πρόγραμμα. Μια οικογένεια ή μια ομάδα φίλων γεμίζει εύκολα ένα ιδιωτικό σκάφος μόνη της. Ένας ταξιδιώτης μόνος του ή ένα ζευγάρι βρίσκει πιο εύκολα θέση σε ομαδική εκδρομή. Όποιος οργανώνει διαμονή και εκδρομές μαζί εξετάζει και τα πακέτα διακοπών στη Μήλο. Οι κρουαζιέρες Μήλος και των δύο μορφών ξεκινούν από τα ίδια λιμάνια, τον Αδάμαντα και τα Πολλώνια.

Πώς γίνονται οι κρουαζιέρες Μήλος με ηλιοβασίλεμα;

Οι κρουαζιέρες Μήλος με ηλιοβασίλεμα πλέουν το απόγευμα στη δυτική πλευρά και στην είσοδο του κόλπου. Το φως πέφτει χαμηλά στους ηφαιστειακούς βράχους της ακτής. Πάνω από τον κόλπο φαίνεται η Πλάκα με το ενετικό Κάστρο. Το σκάφος επιστρέφει στο λιμάνι όταν ο ήλιος έχει πια δύσει.

Η δυτική Μήλος είναι το πιο άγριο κομμάτι του νησιού. Εκεί δεν υπάρχουν χωριά, μόνο λίγοι μικροί οικισμοί και παλιά ορυχεία. Σχεδόν όλη η περιοχή ανήκει στο δίκτυο Natura 2000. Στα δυτικά υψώνεται και ο Προφήτης Ηλίας, το ψηλότερο βουνό του νησιού, με 751 μέτρα. Η ακτή της Λακωνίας, στην Πελοπόννησο, απέχει 120 χιλιόμετρα ακριβώς προς τα δυτικά. Ανάμεσα στις δύο ακτές απλώνεται ανοιχτή θάλασσα, προς τη μεριά που δύει ο ήλιος. Γι’ αυτό η δυτική ακτή είναι το φυσικό σκηνικό για τις κρουαζιέρες Μήλος με ηλιοβασίλεμα.

Στις κρουαζιέρες Μήλος με ηλιοβασίλεμα το χαμηλό φως αναδεικνύει την ηφαιστειακή μορφή της ακτής. Οι ηφαιστειακοί βράχοι καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του νησιού. Η δραστηριότητα του ηφαιστείου ξεκίνησε πριν 2 έως 3 εκατομμύρια χρόνια και σταμάτησε πριν 90.000 χρόνια. Το νησί έχει πολλούς ηφαιστειακούς δόμους από λάβα που στερεοποιήθηκε πριν κυλήσει. Οι δόμοι αποτελούνται κυρίως από ανδεσίτη, πέτρωμα με χρώμα από ανοιχτό έως σκούρο γκρι. Ένας τέτοιος δόμος είναι ο λόφος του Κάστρου, στην κορυφή της Πλάκας. Η Τρυπητή πήρε το όνομά της από ηφαιστειακά πετρώματα γεμάτα τρύπες.

Πάνω από τον κόλπο απλώνεται η Πλάκα της Μήλου, η πρωτεύουσα του νησιού, σε υψόμετρο 220 μέτρων. Ο οικισμός κοιτάζει προς τον κόλπο της Μήλου. Στο ψηλότερο σημείο του, πάνω σε λόφο ηφαιστειακής προέλευσης, βρίσκεται το Κάστρο. Το έχτισαν οι Ενετοί τον 13ο αιώνα, μετά το 1204. Από εκεί ελεγχόταν η κίνηση των πλοίων στον κόλπο του Αδάμαντα. Η τουριστική πύλη του Δήμου προτείνει το Κάστρο για ηλιοβασιλέματα με πανοραμική θέα στον κόλπο. Οι κρουαζιέρες Μήλος δείχνουν τον ίδιο λόφο από κάτω, από την επιφάνεια της θάλασσας.

Στην είσοδο του κόλπου βρίσκεται το Κλήμα, κάτω από το χωριό Τρυπητή. Είναι παραδοσιακός οικισμός από το 1978 και απέχει 6 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα. Είναι γνωστό για τα «σύρματα», τα σπίτια των ψαράδων με βαμμένες πόρτες και παράθυρα. Στο ισόγειο φυλασσόταν η βάρκα τον χειμώνα και στον επάνω όροφο ζούσε η οικογένεια. Σήμερα κάποια σύρματα λειτουργούν ως τουριστικά καταλύματα. Στην ίδια είσοδο του όρμου βρίσκεται και το Φουρκοβούνι, με λιμανάκι και σύρματα. Οι κρουαζιέρες Μήλος με ηλιοβασίλεμα περνούν δίπλα από τους δύο οικισμούς πριν μπουν στον κόλπο.

Η επιστροφή στο λιμάνι γίνεται βράδυ, μέσα στον κόλπο. Ο κόλπος είναι η κοιλότητα του κύριου κρατήρα του ηφαιστείου. Ανοίγει από τα βορειοδυτικά και χωρίζει το νησί σε δύο σχεδόν ίσα μέρη. Το βάθος του πέφτει από 130 σε 55 μέτρα. Ο Αδάμας, το κύριο λιμάνι, βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου. Η πορεία ως τον Αδάμαντα περνά κάτω από τον λόφο του Κάστρου. Στην ανατολική ακτή του κόλπου αναβλύζουν θερμές θειούχες πηγές. Για τις κρουαζιέρες Μήλος η διαδρομή μέσα στον κόλπο κλείνει την ημέρα στη θάλασσα.

• Μέσα Παναγιά: Στην κορυφή του Κάστρου στέκεται η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου.
• Παναγία Θαλασσίτρα: Πιο χαμηλά στον λόφο βρίσκεται ο ναός της Υπαπαντής του Χριστού.
• Φυσικό λιμάνι: Ο κόλπος της Μήλου είναι ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας.
• Πλάκα χωρίς αυτοκίνητα: Η κυκλοφορία αυτοκινήτων απαγορεύεται μέσα στον οικισμό, που είναι παραδοσιακός από το 1978.
• Χονδρό Βουνό: Το δεύτερο ψηλότερο βουνό της Μήλου φτάνει τα 636 μέτρα, στο δυτικό μέρος του νησιού.

Οι κρουαζιέρες Μήλος με ηλιοβασίλεμα συνδυάζουν τρία πράγματα σε μία διαδρομή. Το πρώτο είναι η άγρια δυτική ακτή με τα ηφαιστειακά πετρώματα και τους δόμους της. Το δεύτερο είναι η θέα της Πλάκας και του Κάστρου από τη θάλασσα, στο τελευταίο φως της ημέρας. Το τρίτο είναι η είσοδος στον κόλπο, δίπλα στα σύρματα του Κλήματος και του Φουρκοβουνιού. Όποιος έχει δει το ηλιοβασίλεμα από το Κάστρο αξίζει να το δει και από το κατάστρωμα, κάτω από τον λόφο.

Πώς επηρεάζει το μελτέμι τις κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος προσαρμόζονται στο μελτέμι, τον ξηρό βοριά που φυσά κάθε καλοκαίρι στο Αιγαίο. Με δυνατό βοριά τα σκάφη προτιμούν τον κόλπο του νησιού ή τη νότια ακτή του. Με 7–8 μποφόρ πολλά σκάφη μένουν στο λιμάνι και η εκδρομή συχνά αναβάλλεται για άλλη μέρα.

Το μελτέμι είναι ετήσιος καλοκαιρινός άνεμος των ελληνικών θαλασσών και φυσά κυρίως στο Αιγαίο. Οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν τους ανέμους αυτούς «ετησίες», από τη λέξη «έτος». Το όνομα δείχνει ότι ο άνεμος επιστρέφει κάθε χρόνο την ίδια εποχή. Οι ετησίες ανήκουν γενικά στους εποχικούς ανέμους. Στο κεντρικό Αιγαίο φυσούν από βόρειες διευθύνσεις. Στο νότιο Αιγαίο και στο Κρητικό πέλαγος έρχονται κυρίως από βορειοδυτικά. Η Μήλος βρίσκεται περίπου στο μέσο της απόστασης ανάμεσα στον Πειραιά και την Κρήτη. Έτσι οι κρουαζιέρες Μήλος δέχονται τον βοριά από βόρεια έως βορειοδυτικά.

Ο άνεμος γεννιέται από ένα μεγάλο σύστημα υψηλών πιέσεων στα Βαλκάνια και χαμηλών πιέσεων στη Μικρά Ασία. Το χαμηλό σύστημα οφείλεται κυρίως στα θερμά ανοδικά ρεύματα πάνω από την Ινδία. Οι αέριες μάζες του μελτεμιού ξεκινούν από τη νότια Ρωσία και ξηραίνονται στη διαδρομή. Γι’ αυτό ο ουρανός μένει καταγάλανος και η ορατότητα στη θάλασσα βελτιώνεται. Η περίοδος του ανέμου απλώνεται από τα μέσα Μαΐου ως τα μέσα Σεπτεμβρίου. Οι κρουαζιέρες Μήλος του Ιουλίου και του Αυγούστου συναντούν τον άνεμο στη μεγαλύτερη συχνότητά του.

Η μέση ένταση του μελτεμιού φτάνει τα 6–7 μποφόρ. Ο άνεμος σηκώνεται με καθαρό ουρανό, χωρίς προειδοποίηση, και μπορεί να φτάσει τα 7–8 μποφόρ. Σε τέτοιες συνθήκες δεν ταξιδεύουν κάποια σκάφη αναψυχής και τα περισσότερα πλοία της γραμμής. Η κλίμακα του υδρογράφου Φράνσις Μποφόρ χρησιμοποιείται ευρέως στην Ελλάδα. Στις ΗΠΑ, άνεμος 6 ή 7 μποφόρ φέρνει ειδική προειδοποίηση για μικρά σκάφη. Το μελτέμι δυναμώνει το απόγευμα και συχνά πέφτει τη νύχτα. Μερικές φορές όμως φυσά για μέρες χωρίς διακοπή.

Η Μήλος έχει σχήμα πετάλου και σχηματίζει μεγάλο κόλπο. Ο κόλπος της την κάνει ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας. Μέσα του βρίσκονται 25 παραλίες, ενώ η νότια πλευρά του νησιού έχει άλλες 21. Η τουριστική πύλη του Δήμου Μήλου δίνει σαφή συμβουλή για τις μέρες με μελτέμι. Με βοριά προτείνει παραλίες μέσα στον κόλπο ή, ακόμη καλύτερα, στη νότια πλευρά. Με νοτιά ισχύει το αντίθετο και προτιμάται η βόρεια ακτή. Η ίδια λογική εξηγεί γιατί οι κρουαζιέρες Μήλος στρέφονται νότια όταν φυσά δυνατός βοριάς.

Το μελτέμι φέρνει συνήθως αίθριο ουρανό αλλά και κυματώδη θάλασσα. Τα μικρά σκάφη ακυρώνουν τότε συχνά τα δρομολόγιά τους, ιδίως τις ζεστότερες ώρες της ημέρας. Γι’ αυτό οι κρουαζιέρες Μήλος με μικρά σκάφη αναβάλλονται όταν η πρόγνωση δείχνει δυνατό βοριά. Τα ιστιοφόρα έχουν διαφορετική σχέση με τον άνεμο. Οι ιστιοπλόοι αναψυχής θεωρούν συχνά το μελτέμι καλό και σταθερό άνεμο πλεύσης. Η τουριστική πύλη του Δήμου κρίνει τις καιρικές συνθήκες του νησιού ιδανικές για windsurfing και kitesurfing. Ο βοριάς δροσίζει επίσης τη ζέστη του καλοκαιριού στο κατάστρωμα.

• Ετυμολογία: Η λέξη «μελτέμι» είναι τουρκικής προέλευσης, και στα τουρκικά ο ίδιος άνεμος λέγεται «meltem».
• Μαυροπετρίτης: Το σπάνιο γεράκι της δυτικής Μήλου φωλιάζει σε απόκρημνους βράχους, στραμμένους συνήθως προς τα βορειοδυτικά μελτέμια.
• κρουαζιέρες Μήλος – Κλέφτικο: Τα σπήλαια του Κλέφτικου στη νοτιοδυτική Μήλο σχηματίστηκαν από τη διάβρωση της θάλασσας και των ανέμων.
• Θερμοκρασία: Οι ετησίες κρατούν τη θερμοκρασία του Αιγαίου χαμηλότερη από εκείνη του Ιονίου και της ηπειρωτικής Ελλάδας.
• Φίλιππος Β΄: Ο βασιλιάς της Μακεδονίας συγχρόνιζε τις επιχειρήσεις του με τις ετησίες, που καθυστερούσαν τους στόλους του νότου.

Η πρόγνωση του ανέμου καθορίζει τελικά τη διαδρομή κάθε ημέρας. Με βοριά οι κρουαζιέρες Μήλος προτιμούν τη νότια πλευρά, ενώ με νοτιά στρέφονται προς τη βόρεια ακτή. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο οι αλλαγές αυτές γίνονται πιο συχνές, μαζί με το μελτέμι. Η πρωινή αναχώρηση αποφεύγει συχνά τον δυνατό αέρα του απογεύματος. Όποιος μένει λίγες μέρες στο νησί αξίζει να κρατά μία μέρα ελεύθερη για αναβολή. Περισσότερα για την πρόσβαση και τη μετακίνηση δίνουν οι πρακτικές πληροφορίες για τη Μήλο.

Ποια εποχή ταιριάζει στις κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος ταιριάζουν στην ξηρή περίοδο του νησιού, από τον Απρίλιο ως τον Οκτώβριο. Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος έχουν σχεδόν μηδενική βροχή αλλά συχνό και δυνατό μελτέμι. Ο Μάιος, ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος δίνουν ήπια ζέστη και λιγότερες μέρες με δυνατό βοριά.

Η Μήλος έχει μεσογειακό κλίμα τύπου Csa κατά Κέππεν. Οι χειμώνες είναι ήπιοι και βροχεροί, ενώ τα καλοκαίρια είναι ζεστά και ξηρά. Στην Ελλάδα η υγρή περίοδος κρατά από τα μέσα Οκτωβρίου ως τα τέλη Μαρτίου. Η άνομβρη περίοδος κρατά από τον Απρίλιο ως τον Οκτώβριο. Οι κλιματικές τιμές της NOAA για τη Μήλο δίνουν 410,8 χιλιοστά βροχής τον χρόνο. Οι μέρες με βροχή πάνω από ένα χιλιοστό είναι 46,2 τον χρόνο. Γι’ αυτό οι κρουαζιέρες Μήλος σπάνια χάνουν μέρα εξαιτίας της βροχής το καλοκαίρι.

Ο Ιούλιος είναι ο θερμότερος μήνας, με μέση μέγιστη θερμοκρασία 28,1 °C. Ακολουθούν ο Αύγουστος με 27,6 °C και ο Ιούνιος με 27,1 °C. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο οι μέρες βροχής είναι μόλις 0,1 τον μήνα. Η Μήλος είναι δημοφιλής τουριστικός προορισμός το καλοκαίρι. Την ίδια εποχή όμως φυσά συχνότερα και το μελτέμι. Έτσι οι κρουαζιέρες Μήλος του κατακαλόκαιρου εξαρτώνται συχνά από την πρόγνωση του ανέμου. Οι πολύ ανεμώδεις καλοκαιρινές μέρες εμφανίζονται κυρίως στις Κυκλάδες και γύρω από αυτές.

Το επιφανειακό στρώμα του Αιγαίου έχει πάχος 40 έως 50 μέτρα. Το καλοκαίρι η θερμοκρασία του κυμαίνεται από 19 έως 24 °C. Τον χειμώνα πέφτει στους 8 °C στον βορρά και στους 13 °C στο νοτιότερο άκρο. Γι’ αυτό οι κρουαζιέρες Μήλος με κολύμπι ταιριάζουν στους καλοκαιρινούς μήνες, όταν το νερό είναι πιο ζεστό. Οι καύσωνες μένουν συνήθως ηπιότεροι στις παράκτιες περιοχές. Εκεί η δροσερότερη θάλασσα και η θαλάσσια αύρα συγκρατούν τη θερμοκρασία. Παρ’ όλα αυτά, το ρεκόρ ζέστης στις μετρήσεις της Μήλου είναι 44,0 °C, τον Ιούνιο.

Τον Απρίλιο η μέση μέγιστη θερμοκρασία φτάνει τους 18,4 °C και τον Μάιο τους 22,8 °C. Ο Μάιος έχει 1,4 μέρες βροχής και ο Απρίλιος 2,9. Τον Μάιο και στις αρχές Ιουνίου φυσούν ελαφροί βοριάδες, οι «πρόδρομοι», για δύο με τρεις εβδομάδες. Τον Ιούνιο οι πρόδρομοι σταματούν και ο βοριάς φυσά κατά διαστήματα με μικρή ένταση. Στις 20, 21 ή 22 Ιουνίου πέφτει το θερινό ηλιοστάσιο, η μέρα με το περισσότερο φως. Οι κρουαζιέρες Μήλος του Ιουνίου κερδίζουν έτσι μεγάλες μέρες και ηπιότερο αέρα.

Οι κρουαζιέρες Μήλος του Σεπτεμβρίου βρίσκουν ακόμη καλοκαιρινές τιμές, με μέση μέγιστη 25,2 °C. Οι μέρες βροχής του μήνα είναι μόλις 0,9 κατά μέσο όρο. Το μελτέμι συνεχίζει ως τα μέσα Σεπτεμβρίου ή τις αρχές Οκτωβρίου, ανάλογα με την πηγή. Τον Οκτώβριο η μέση μέγιστη πέφτει στους 21,3 °C και οι μέρες βροχής ανεβαίνουν στις 3,9. Ο Δεκέμβριος έχει τις περισσότερες μέρες βροχής, 9 κατά μέσο όρο. Τον χειμώνα οι ψαράδες της Μήλου φύλαγαν τις βάρκες στα «σύρματα», σκαμμένα στον ηφαιστειακό τόφφο.

• Υγρασία: Η χαμηλότερη μέση υγρασία της Μήλου, 58,8%, καταγράφεται τον Ιούνιο, ενώ η υψηλότερη τον Νοέμβριο.
• Χειμώνας: Τον Ιανουάριο η θερμοκρασία στη Μήλο κινείται κατά μέσο όρο από 8,5 έως 12,9 °C.
• Βροχή: Ο Δεκέμβριος συγκεντρώνει 90,3 χιλιοστά, το μεγαλύτερο μηνιαίο ύψος βροχής στις μετρήσεις της Μήλου.
• Κυκλάδες: Το μεγαλύτερο μέρος των Κυκλάδων έχει θερμό ημίξηρο κλίμα, και η Σχοινούσα είναι η ξηρότερη περιοχή της χώρας.
• κρουαζιέρες Μήλος το βράδυ: Τον Ιούλιο η μέση ελάχιστη θερμοκρασία φτάνει τους 21,8 °C, οπότε οι βραδινές επιστροφές μένουν ζεστές.

Η επιλογή του μήνα επηρεάζει και την κράτηση δωματίου. Η Μήλος είναι πιο δημοφιλής το καλοκαίρι, γι’ αυτό οι κρουαζιέρες Μήλος και τα δωμάτια αξίζει να κλείνονται νωρίτερα. Όποιος προτιμά τον Μάιο, τον Ιούνιο ή τον Σεπτέμβριο βρίσκει ήπιο καιρό και λιγότερες μέρες με δυνατό βοριά. Τα περισσότερα σκάφη ξεκινούν από τον Αδάμαντα και την Πολλώνια, οπότε η περιοχή διαμονής έχει σημασία. Επιλογές ανά περιοχή παρουσιάζει η σελίδα για τα ξενοδοχεία στη Μήλο.

Πού γίνεται κολύμπι και snorkeling στις κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος σταματούν για κολύμπι σε θαλασσινές σπηλιές, βραχώδεις κολπίσκους και παραλίες προσιτές μόνο από τη θάλασσα. Οι ακτές έχουν ηφαιστειακά πετρώματα σε λευκό, κόκκινο, κίτρινο και μαύρο χρώμα. Για snorkeling αρκούν μάσκα, αναπνευστήρας και βατραχοπέδιλα, μαζί με προσοχή στα διερχόμενα σκάφη και στον ήλιο.

Οι κρουαζιέρες Μήλος στήνουν πολλές στάσεις για κολύμπι γύρω από θαλασσινές σπηλιές. Το ηφαιστειακό παρελθόν του νησιού φαίνεται στα σπήλαια και στους σχηματισμούς της ακτογραμμής. Στο Κλέφτικο, η θάλασσα και οι άνεμοι διέβρωσαν τους βράχους και άνοιξαν κοιλότητες και σπήλαια. Ο ιστότοπος visitgreece.gr αποκαλεί το Κλέφτικο «θαλασσινά Μετέωρα». Οι λευκοί γκρεμοί και οι νησίδες του απλώνονται σε τρεις συνεχόμενους κολπίσκους. Τα εκδρομικά καραβάκια σταματούν επίσης στη Συκιά, στη δυτική ακτή. Η Συκιά είναι σπηλιά με οροφή που έχει καταρρεύσει, άρα το εσωτερικό της μένει ανοιχτό στον ουρανό.

Εκτός από τις σπηλιές, οι στάσεις γίνονται σε βραχώδεις κολπίσκους και απομονωμένες παραλίες. Γύρω από τη Μήλο καταγράφονται 90 παραλίες. Από αυτές, 17 βρίσκονται στη βόρεια πλευρά, 12 στην ανατολική, 21 στη νότια και 15 στη δυτική. Ο ίδιος κατάλογος μετρά ακόμη 25 παραλίες μέσα στον κόλπο της Μήλου. Πολλές είναι προσβάσιμες από την ξηρά, ενώ άλλες είναι προσιτές μόνο από τη θάλασσα. Οι κρουαζιέρες Μήλος φτάνουν σε αυτές τις ακτές χωρίς δρόμο πρόσβασης. Το Κλέφτικο ανήκει στις παραλίες της νότιας πλευράς, ενώ η Συκιά ανήκει στη δυτική.

Τα ηφαιστειακά πετρώματα καλύπτουν τη μεγαλύτερη έκταση του νησιού. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα ξεκίνησε πριν από 2-3 εκατομμύρια χρόνια και σταμάτησε πριν από 90.000 χρόνια. Έγινε σε στεριά και θάλασσα, γι’ αυτό τα πετρώματα κρύβουν απολιθωμένα όστρακα. Στη Μήλο υπάρχουν και υποθαλάσσιες ατμίδες, όπου το αέριο φτάνει στην επιφάνεια ως φυσαλίδες. Στον Κάναβα, οι ατμίδες βγαίνουν λίγα μέτρα μέσα στη θάλασσα και ζεσταίνουν το νερό. Σε μια σπηλιά της νότιας ακτής, η θερμότητα του ηφαιστείου παραμένει έντονη. Έτσι, οι κρουαζιέρες Μήλος προσφέρουν snorkeling πάνω από βυθό με ενεργή γεωθερμία.

Στις κρουαζιέρες Μήλος, η διαύγεια του νερού φαίνεται και από την ποσειδωνία. Το βάθος όπου φτάνουν τα λιβάδια της σχετίζεται στενά με τη διαφάνεια του νερού. Οι λάτρεις του snorkeling προτιμούν ρηχούς υφάλους με βάθος από 1 έως 4 μέτρα. Ο βασικός εξοπλισμός περιλαμβάνει αναπνευστήρα, μάσκα κατάδυσης ή γυαλιά κολύμβησης και βατραχοπέδιλα. Τα γυαλιά αρκούν μόνο για όποιον μένει στην επιφάνεια. Ο αναπνευστήρας είναι σωλήνας σε σχήμα «L» ή «J», με επιστόμιο στο κάτω άκρο. Τα βατραχοπέδιλα δίνουν ώθηση, γιατί το ανθρώπινο πόδι είναι μικρό για αποδοτικό κλώτσημα.

Στις κρουαζιέρες Μήλος, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για όποιον κάνει snorkeling είναι τα ταχύπλοα και τα τζετ σκι. Τα ιστιοφόρα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα, γιατί κινούνται χωρίς θόρυβο μηχανής. Λίγες ακτές χωρίζουν με σημαδούρες τις ζώνες σκαφών από τις ζώνες snorkeling. Γι’ αυτό βοηθούν τα έντονα χρώματα και μια σημαία κατάδυσης πάνω σε πλωτήρα. Ο σύλλογος British Sub-Aqua Club συστήνει snorkeling με σύντροφο και όχι μόνος. Η πλάτη, οι αστράγαλοι και οι μηροί καίγονται από τον ήλιο ακόμη και μέσα στο νερό. Ένα μπλουζάκι ή μια στολή νεοπρενίου περιορίζει τα εγκαύματα.

• Γιλέκο: Το φουσκωτό γιλέκο snorkeling έχει συνήθως κίτρινο ή πορτοκαλί χρώμα, αλλά εμποδίζει τις βουτιές σε βάθος.
• Αναπνοή: Ο σωλήνας κρατά εκπνεόμενο αέρα, και η βαθιά, αργή αναπνοή περιορίζει τη συσσώρευση διοξειδίου του άνθρακα.
• Ενυδάτωση: Η καλή ενυδάτωση πριν από την είσοδο στο νερό προλαμβάνει την αφυδάτωση και τις κράμπες.
• Υπεραερισμός: Ο υπεραερισμός πριν από τη βουτιά προκαλεί υποκαπνία και απώλεια αισθήσεων σε ρηχό νερό.
• Ενσωματωμένος αναπνευστήρας: Οργανώσεις καταδύσεων θεωρούν μη ασφαλείς τις μάσκες με ενσωματωμένο αναπνευστήρα, γιατί αδειάζουν δύσκολα όταν πλημμυρίσουν.

Οι κρουαζιέρες Μήλος δίνουν εύκολη πρόσβαση σε σπηλιές που η ξηρά δεν προσφέρει. Το Κλέφτικο, για παράδειγμα, είναι προσβάσιμο μόνο με εκδρομικό καραβάκι ή από μονοπάτι. Όποιος θέλει να μπει στα σπήλαια με δικό του ρυθμό, τα πλησιάζει και με καγιάκ από την ακτή. Και οι δύο τρόποι καταλήγουν στα ίδια λευκά βράχια της νοτιοδυτικής ακτής. Η περιοχή ανήκει στο δίκτυο Natura 2000 και έχει χαρακτηριστεί τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.

Ποια θαλάσσια ζωή συναντούν οι κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν από νερά με μεσογειακή φώκια, λιβάδια ποσειδωνίας, χταπόδια, σαργούς και γεράκια των βράχων όπως ο μαυροπετρίτης. Η νοτιοδυτική πλευρά του νησιού, γύρω από το Κλέφτικο, είναι βιότοπος της φώκιας. Στο Μυρτώο Πέλαγος, που φτάνει ως τη Μήλο, ζουν και σταχτοδέλφινα.

Η μεσογειακή φώκια (Monachus monachus) θεωρείται το σπανιότερο πτερυγιόποδο του κόσμου. Στην Ελλάδα ζουν περίπου 250-300 φώκιες, δηλαδή ο μισός περίπου πληθυσμός του είδους. Ο πληθυσμός του Αιγαίου είναι ένας από τους δύο βιώσιμους πυρήνες του είδους. Ο άλλος βρίσκεται στο Λευκό Ακρωτήριο της Μαυριτανίας, στον Ατλαντικό. Η ελληνική ομάδα ζει στις Βόρειες Σποράδες, στην Κίμωλο και στην Κάρπαθο. Η Κίμωλος απέχει μόλις 0,5 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά της Μήλου. Η φώκια προτιμά απομονωμένες, βραχώδεις και δυσπρόσιτες ακτές, σαν αυτές που προσεγγίζουν οι κρουαζιέρες Μήλος.

Η φώκια γεννά σε απομονωμένες θαλασσινές σπηλιές που καταλήγουν σε μια επίπεδη παραλία. Οι σπηλιές αυτές έχουν μία ή περισσότερες εισόδους, πάνω ή κάτω από την επιφάνεια του νερού. Στην Ελλάδα η αναπαραγωγική περίοδος ξεκινά τον Αύγουστο και ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο. Η κορύφωση των γεννήσεων καταγράφεται τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Οι ψαράδες της περιοχής αναφέρουν ότι οι σπηλιές του Κλέφτικου ήταν τόποι αναπαραγωγής της φώκιας. Η τουριστική κίνηση αναφέρεται ως αιτία εγκατάλειψής τους. Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν λοιπόν από παλιά καταφύγια ενός σπάνιου θηλαστικού.

Για τις κρουαζιέρες Μήλος, ένα κοντινό καταφύγιο της φώκιας είναι η Πολύαιγος. Το ακατοίκητο νησί βρίσκεται 3,8 ναυτικά μίλια ανατολικά της Μήλου. Στο νησί γεννά τα μικρά της η μεσογειακή φώκια. Οι πολλές σπηλιές στην επιφάνεια της θάλασσας χρησιμεύουν ως καταφύγιο για έναν πληθυσμό που μειώνεται. Η κύρια λεία της φώκιας είναι το χταπόδι Octopus vulgaris. Τρώει επίσης σαργούς, συναγρίδες, γόπες, μπαρμπούνια, σουπιές και καλαμάρια. Οι περισσότερες βουτιές της φτάνουν τα 30-40 μέτρα και κρατούν 5-10 λεπτά. Η μέγιστη βουτιά κρατά 15-20 λεπτά.

Η ποσειδωνία (Posidonia oceanica) είναι ανώτερο φυτό, ενδημικό της Μεσογείου, και όχι φύκι. Σχηματίζει υποθαλάσσια λιβάδια με μεγάλη εξάπλωση στις ακτές της Ελλάδας. Φυτρώνει σε βάθος από 1 έως 35 μέτρα. Η παρουσία της δείχνει νερά χωρίς ρύπανση. Στα λιβάδια της ζουν περισσότερα από 300 είδη φυτών και πάνω από 1.000 είδη θαλάσσιων ζώων. Τα λιβάδια λειτουργούν ως βρεφοκομεία για πολλά είδη και προστατεύουν τις ακτές από τη διάβρωση. Στις στάσεις για μπάνιο, οι άγκυρες των σκαφών προκαλούν ζημιές στα λιβάδια.

Τα ψάρια που αλιεύονται στο Αιγαίο περιλαμβάνουν σαρδέλες, σκουμπριά, ροφούς, κεφάλους, λαβράκια και τσιπούρες. Οι πρώτοι κάτοικοι της Φυλακωπής, στη βορειοανατολική Μήλο, ήταν ψαράδες τόνου. Στη δυτική Μήλο ζει ο μαυροπετρίτης, ένα σπάνιο μεταναστευτικό γεράκι. Η Ελλάδα φιλοξενεί στις ακτές της το 85% του παγκόσμιου πληθυσμού του. Φωλιάζει σε παράκτιους γκρεμούς και ταΐζει τους νεοσσούς με άλλα μεταναστευτικά πουλιά. Οι νεοσσοί του πτερώνονται στα τέλη Σεπτεμβρίου. Στο Μυρτώο Πέλαγος ζουν σταχτοδέλφινα (Grampus griseus), τα μεγαλύτερα δελφίνια των ελληνικών θαλασσών. Οι κρουαζιέρες Μήλος κινούνται στα ανατολικά όρια αυτού του πελάγους.

• Μέγεθος: Η ενήλικη μεσογειακή φώκια φτάνει τα 2-3 μέτρα μήκος και ζυγίζει έως 350 κιλά.
• Νεογνό: Το νεογέννητο φωκάκι έχει μήκος περίπου 1 μέτρο, ζυγίζει γύρω στα 15 κιλά και μπορεί ήδη να κολυμπήσει.
• Ελιά της θάλασσας: Ο καρπός της ποσειδωνίας περιέχει λιπαρή ουσία, επιπλέει και στην Ιταλία λέγεται «ελιά της θάλασσας».
• Μπάλες του Ποσειδώνα: Ινώδεις μπάλες από το φύλλωμα της ποσειδωνίας ξεβράζονται στις κοντινές ακτές.
• Τοιχογραφία: Στη Φυλακωπή βρέθηκε η γνωστή τοιχογραφία του ιπτάμενου ψαριού, στα ερείπια της Αίθουσας των Πεσσών.

Η θαλάσσια ζωή της Μήλου θέλει απόσταση και ησυχία. Οι φώκιες φαίνονται ήρεμες, αλλά ταράζονται όταν κάποιος τις πλησιάζει. Η φώκια τρέφεται τη μέρα, συχνά σε ρηχά παράκτια νερά. Οι ανεύθυνες καταδυτικές εξορμήσεις διώχνουν τις φώκιες από σπηλιές που θα γίνονταν καταφύγιά τους. Ο κανόνας «παρατήρηση χωρίς άγγιγμα» ισχύει σε κάθε βουτιά από τις κρουαζιέρες Μήλος. Όποιος θέλει να δει τον βυθό και τα λιβάδια από μεγαλύτερο βάθος, βρίσκει πληροφορίες για καταδύσεις στη Μήλο σε ξεχωριστή σελίδα.

Πώς προστατεύεται η θάλασσα που διασχίζουν οι κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν δίπλα σε ακτές που ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000. Σε αυτό εντάσσονται σχεδόν όλη η δυτική Μήλος, το Κλέφτικο, η Πολύαιγος και η Αντίμηλος. Η προστασία αφορά κυρίως τη μεσογειακή φώκια, τα λιβάδια ποσειδωνίας και τα πουλιά που φωλιάζουν στους γκρεμούς.

Το Natura 2000 είναι πανευρωπαϊκό δίκτυο που προστατεύει είδη και τα ενδιαιτήματά τους. Ιδρύθηκε τον Μάιο του 1992, με την κοινοτική νομοθεσία για τους οικοτόπους. Στη Μήλο, σχεδόν όλο το ακατοίκητο δυτικό τμήμα ανήκει στο δίκτυο. Εκεί δεν υπάρχουν χωριά, παρά μόνο λίγοι οικισμοί και παλιά ορυχεία. Η περιοχή φιλοξενεί πάνω από 800 είδη και υποείδη, από τα οποία 35 είναι ενδημικά της Ελλάδας. Στο ίδιο τμήμα υπάρχει δάσος από οριζοντιόκλαδα κυπαρίσσια με αιωνόβια δέντρα. Οι κρουαζιέρες Μήλος προς τα δυτικά ακολουθούν αυτή την προστατευμένη ακτή.

Το Κλέφτικο βρίσκεται στη νοτιοδυτική Μήλο και εντάσσεται σε περιοχή Natura 2000. Έχει επίσης χαρακτηριστεί τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Ο τουρισμός επιτρέπεται στις περιοχές Natura, στο μέτρο που δεν θίγει τις ανάγκες διατήρησης της φύσης. Οι σπηλιές του Κλέφτικου άνοιξαν από τη διάβρωση της θάλασσας και των ανέμων. Οι ψαράδες της περιοχής αναφέρουν ότι εκεί γεννούσαν μεσογειακές φώκιες. Η εγκατάλειψη αυτών των σπηλιών αποδίδεται στην τουριστική κίνηση. Γι’ αυτό αξίζει οι κρουαζιέρες Μήλος – Κλέφτικο να κρατούν απόσταση από τις σπηλιές.

Η μεσογειακή φώκια (Monachus monachus) χαρακτηρίζεται κρισίμως κινδυνεύουσα με αφανισμό από τη Διεθνή Ένωση Προστασίας της Φύσης. Περίπου 250-300 ζώα, δηλαδή ο μισός πληθυσμός του είδους, ζουν στην Ελλάδα. Η νοτιοδυτική πλευρά της Μήλου είναι βιότοπος της φώκιας. Στην Πολύαιγο, 3,8 ναυτικά μίλια ανατολικά της Μήλου, η φώκια γεννά τα μικρά της. Οι θαλάσσιες σπηλιές της Πολυαίγου δίνουν καταφύγιο σε έναν πληθυσμό που μειώνεται. Οι γέννες κορυφώνονται τον Σεπτέμβριο, τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Για τις κρουαζιέρες Μήλος, η φώκια είναι το πιο ευαίσθητο είδος της διαδρομής.

Η ποσειδωνία είναι θαλάσσιο φυτό που ζει μόνο στη Μεσόγειο και σχηματίζει υποθαλάσσια λιβάδια. Σε αυτά ζουν πάνω από 300 είδη φυτών και πάνω από 1.000 είδη θαλάσσιων ζώων. Τα λιβάδια προστατεύουν επίσης τις ακτές από τη διάβρωση. Το φυτό προστατεύεται κατά προτεραιότητα από την εθνική και την κοινοτική νομοθεσία. Τα αγκυροβόλια είναι μία από τις πιο συνηθισμένες απειλές για τα λιβάδια. Η ζημιά από μία άγκυρα χρειάζεται δεκαετίες για να αναπληρωθεί. Στις στάσεις για κολύμπι, οι κρουαζιέρες Μήλος έχουν λόγο να ρίχνουν άγκυρα σε καθαρή άμμο.

Η μεσογειακή φώκια είναι ντροπαλό ζώο και πολύ ευαίσθητο στην ανθρώπινη ενόχληση. Ο θαλάσσιος τουρισμός την έχει διώξει από τις ανοιχτές παραλίες προς απομονωμένες σπηλιές. Οι ανεύθυνες καταδύσεις κοντά σε γνωστές σπηλιές τρομάζουν τις φώκιες και τις απομακρύνουν. Τα αστικά και βιομηχανικά απόβλητα επιβαρύνουν επίσης τα λιβάδια της ποσειδωνίας. Στην Ελλάδα, η οργάνωση MOm μελετά και προστατεύει τη μεσογειακή φώκια. Η ίδια οργάνωση λειτουργεί κέντρο περίθαλψης φωκών στην Αλόννησο. Τα σκουπίδια που μένουν στο σκάφος και όχι στη θάλασσα είναι η πιο απλή συμβολή στις κρουαζιέρες Μήλος.

• Αντίμηλος: Το ακατοίκητο ηφαιστειακό νησί, δυτικά της Μήλου, είναι Τόπος Κοινοτικής Σημασίας στο δίκτυο Natura 2000.
• Άδεια επίσκεψης: Η επίσκεψη στην Αντίμηλο, που φιλοξενεί σπάνιο είδος αιγάγρου, γίνεται μόνο με άδεια της Διεύθυνσης Θήρας Κυκλάδων.
• Πολύαιγος: Το νησί, 1,1 ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά της Κιμώλου, έχει κηρυχθεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας για τον μαυροπετρίτη.
• Μαυροπετρίτης: Περίπου το 70% του παγκόσμιου πληθυσμού αυτού του γερακιού αναπαράγεται στα νησιά του Αιγαίου και στην Κρήτη.
• Αχιβαδόλιμνη: Ο μεγαλύτερος φυσικός υγρότοπος των Κυκλάδων ανήκει στην περιοχή Natura της Μήλου και είναι σταθμός μεταναστευτικών πουλιών.

Η θάλασσα της Μήλου προστατεύεται από ευρωπαϊκούς κανόνες, αλλά και από τη συμπεριφορά όσων την επισκέπτονται. Οι κρουαζιέρες Μήλος που κρατούν απόσταση από τις σπηλιές βοηθούν τη φώκια. Οι κρουαζιέρες Μήλος που ρίχνουν άγκυρα σε άμμο προστατεύουν την ποσειδωνία. Τα νησιά γύρω από τη Μήλο, όπως η Πολύαιγος και η Αντίμηλος, έχουν δικούς τους κανόνες προστασίας. Όποιος θέλει να δέσει τη θάλασσα με πεζοπορία ή κατάδυση βρίσκει ιδέες στις συνδυαστικές δραστηριότητες στη Μήλο.

Τι ιστορία έχουν οι πειρατές στις ακτές της Μήλου;

Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν από ακτές με μακρά ιστορία πειρατείας. Το Κλέφτικο και το Σαρακήνικο πήραν το όνομά τους από πειρατές που έβρισκαν καταφύγιο εκεί. Η παλιά πρωτεύουσα, η Ζεφυρία, ιδρύθηκε επί Ενετοκρατίας στο εσωτερικό του νησιού και άρχισε να εγκαταλείπεται στα μέσα του 18ου αιώνα.

Το Κλέφτικο, στη νοτιοδυτική ακτή, πήρε το όνομά του από την εποχή της πειρατείας στη Μεσόγειο. Οι κολπίσκοι του χρησίμευαν ως ορμητήριο των πειρατών εναντίον των πλοίων. Οι σπηλιές της περιοχής έδιναν καταφύγιο όταν ο καιρός χαλούσε. Η τουριστική πύλη του Δήμου Μήλου το περιγράφει ως παλιό καταφύγιο και ορμητήριο πειρατών. Το τοπίο του αποτελείται από λευκούς γκρεμούς και νησίδες σε τρεις συνεχόμενους κολπίσκους. Σήμερα το Κλέφτικο είναι δημοφιλής προορισμός για κρουαζιέρες Μήλος με εκδρομικά καραβάκια. Η περιοχή είναι προσβάσιμη και με μονοπάτι από τη στεριά.

Στη βόρεια ακτή, το Σαρακήνικο οφείλει το όνομά του στους Σαρακηνούς πειρατές. Αυτοί έβρισκαν καταφύγιο στις σπηλιές που άνοιξαν τα κύματα στα λευκά ηφαιστειακά πετρώματα. Στην ίδια βόρεια ακτή, ο Παπάφραγκας χρησίμευε ως βάση πειρατών στα βυζαντινά χρόνια. Τον 12ο αιώνα, Ιταλοί πειρατές επιτίθεντο συχνά σε οικισμούς του Αιγαίου. Αργότερα, ο Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος μείωσε τον βυζαντινό στόλο στο Αιγαίο. Οι ναύτες που έμειναν άνεργοι μπήκαν στα πληρώματα πειρατικών καραβιών. Στις κρουαζιέρες Μήλος, αυτά τα τοπωνύμια εξηγούν τη σχέση της ακτής με τους πειρατές.

Μετά τη Δ΄ Σταυροφορία, ο Βενετός Μάρκος Σανούδος ίδρυσε το Δουκάτο του Αρχιπελάγους το 1207. Από την έδρα του στη Νάξο κατέκτησε τις Κυκλάδες, ανάμεσά τους και τη Μήλο. Ο Οίκος των Σανούδων κυβέρνησε εννέα γενεές και το 1383 τον διαδέχθηκε ο Οίκος των Κρίσπων. Επί Κρίσπων, η κοινωνική τάξη και η γεωργία παρήκμασαν και η πειρατεία κυριάρχησε. Από το 1323 έως το 1376 η Μήλος είχε δικό της κύριο, τον Μάρκο Σανούδο. Οι κρουαζιέρες Μήλος διασχίζουν σήμερα νερά που ανήκαν τότε στο Δουκάτο της Νάξου.

Ο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα ήταν πρώην πειρατής που έγινε ναύαρχος των Τούρκων. Από το 1536, οι ενετικές κτήσεις έπεφταν η μία μετά την άλλη. Το 1537 το Δουκάτο έγινε φόρου υποτελές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το 1566 οι τελευταίοι Καθολικοί δούκες διέφυγαν στη Βενετία. Ο σουλτάνος Σελίμ Β΄ διόρισε κυβερνήτη τον Ιωσήφ Νάζη. Με τον θάνατό του το 1579, οι Κυκλάδες έγιναν οθωμανική επαρχία. Τη Μήλο κυβερνούσαν ένας Τούρκος δικαστής, ο Καδής, και ένας Τούρκος κυβερνήτης, ο Βοεβόδας. Η Ρωσική Αυτοκρατορία κράτησε το νησί από το 1771 έως το 1774.

Η Ζεφυρία της Μήλου βρίσκεται στην ενδοχώρα, περίπου 5 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από τον Αδάμαντα. Ιδρύθηκε επί Ενετοκρατίας και ήταν πρωτεύουσα του νησιού πριν από την Πλάκα. Η τουριστική πύλη του Δήμου σημειώνει ότι άκμασε χάρη στην παρουσία των πειρατών. Στα μέσα του 18ου αιώνα, ισχυροί σεισμοί ανάγκασαν πολλούς κατοίκους να φύγουν, κυρίως προς τον Αδάμαντα. Σήμερα είναι αγροτικός οικισμός με 190 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2021. Μετά την επιστροφή στον Αδάμαντα, η Ζεφυρία συμπληρώνει τις κρουαζιέρες Μήλος με μια στάση στην ιστορία της στεριάς.

• Πλάκα: Τα πλακόστρωτα σοκάκια της σημερινής πρωτεύουσας, σε υψόμετρο 220 μέτρων, χτίστηκαν αρχικά για προστασία από τους πειρατές.
• Ενετικό Κάστρο: Στην κορυφή του λόφου της Πλάκας στέκει το ενετικό Κάστρο του 13ου αιώνα, με θέα στον κόλπο.
• Κίμωλος: Το 1638 πειρατές κατέλαβαν και πυρπόλησαν τη γειτονική Κίμωλο, και οι κάτοικοι κατέφυγαν στη Σίφνο.
• 19ος αιώνας: Η Μήλος ήταν σημείο συνάντησης αμερικανικών και βρετανικών πλοίων που πολεμούσαν πειρατές στη Μεσόγειο.
• Ελληνικό κράτος: Με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830, η Μήλος εντάχθηκε στο νέο ελληνικό κράτος.

Η πειρατεία άφησε στη Μήλο ονόματα ακτών, σοκάκια για άμυνα και μια πρωτεύουσα στο εσωτερικό του νησιού. Οι κρουαζιέρες Μήλος – Κλέφτικο περνούν από τους τρεις κολπίσκους που κάποτε έκρυβαν πειρατικά πλοία. Οι κρουαζιέρες Μήλος γίνονται έτσι και ένα μάθημα ιστορίας για την ακτή. Στο Κάστρο της Πλάκας και στα σοκάκια της, η ίδια ιστορία συνεχίζεται στη στεριά. Το Δουκάτο της Νάξου και η οθωμανική περίοδος δίνουν στη διαδρομή ένα πλαίσιο πέρα από το κολύμπι.

Τι φαγητό σερβίρεται στις κρουαζιέρες Μήλος;

Στις κρουαζιέρες Μήλος το φαγητό ακολουθεί συνήθως την ελληνική κουζίνα, με μεζέδες, ψητό ψάρι ή κρέας και δροσερές σαλάτες. Συχνά εμφανίζονται και τοπικές γεύσεις του νησιού, όπως τα πιταράκια με πιπεράτο ξερό τυρί ή μυζήθρα με δυόσμο. Το ελαιόλαδο και το ψωμί συνοδεύουν σχεδόν κάθε πιάτο.

Το μενού στις κρουαζιέρες Μήλος στηρίζεται στην ελληνική κουζίνα, που προτιμά φρέσκα και τοπικά υλικά. Κεντρική θέση σε αυτήν έχει το ελαιόλαδο, που μπαίνει σχεδόν σε όλες τις παρασκευές. Τα ψάρια και τα θαλασσινά τρώγονται ευρέως, χάρη στην άμεση πρόσβαση της χώρας στη Μεσόγειο. Στα νησιά και στις παραθαλάσσιες περιοχές είναι ακόμη πιο κοινά. Ο πρώτος οικισμός της Μήλου δημιουργήθηκε στη Φυλακωπή, στην Εποχή του Ορείχαλκου. Οι πρώτοι κάτοικοί του ήταν αλιείς τόνου. Έτσι το ψητό ψάρι ταιριάζει φυσικά σε ένα γεύμα πάνω στη θάλασσα του Αιγαίου.

Οι μεζέδες είναι συλλογικό όνομα για μικρά πιάτα που σερβίρονται σε κοινωνικές περιστάσεις. Τρώγονται σε μικρές ποσότητες και συνοδεύουν ποτά όπως το κρασί, το ούζο ή το τσίπουρο. Στις κρουαζιέρες Μήλος ο μεζές ταιριάζει, γιατί μοιράζεται εύκολα σε μια παρέα πάνω στο κατάστρωμα. Η σαλάτα γίνεται συνήθως με ντομάτες, αγγούρια, κρεμμύδι και ελιές, βασικά υλικά της ελληνικής κουζίνας. Τα τυριά έχουν επίσης σημαντικό ρόλο, με τη φέτα και τη μυζήθρα ανάμεσα στα πιο γνωστά. Η ρίγανη και ο άνηθος αρωματίζουν πολλά από αυτά τα μικρά πιάτα.

Η μηλέικη κουζίνα προσθέτει τις δικές της γεύσεις στο τραπέζι του σκάφους. Τα πιο αντιπροσωπευτικά είδη της είναι τα πιταράκια με πιπεράτο ξερό τυρί ή μυζήθρα με δυόσμο. Η καρπουζόπιτα είναι παραδοσιακή γλυκιά πίτα από καρπούζι, γνωστή στη Μήλο, την Ίο, τη Φολέγανδρο και την Κίμωλο. Μπόλικο σουσάμι πασπαλίζεται στο ταψί και πάνω στην πίτα πριν από το ψήσιμο στον φούρνο. Το γλυκό κουφέτο φτιάχνεται από ψίχα γλυκού κολοκυθιού με μέλι και αμύγδαλα. Ένα τέτοιο κέρασμα δίνει στις κρουαζιέρες Μήλος γεύση από το ίδιο το νησί.

Στις κρουαζιέρες Μήλος το ψητό κρέας είναι η άλλη συνηθισμένη επιλογή δίπλα στο ψάρι. Το κλίμα και το έδαφος της Ελλάδας ευνοούν την εκτροφή αιγών και προβάτων περισσότερο από τα βοοειδή. Γι’ αυτό τα πιάτα με ντόπιο βοδινό είναι λιγότερο συχνά. Στη Μήλο τα ντόπια κρέατα δίνουν πιάτα όπως κόκορα κρασάτο και αρνί φούρνου με πελτέ. Η λαδένια, πίτα με λάδι, ντομάτα και κρεμμύδι, έχει τις ρίζες της στη γειτονική Κίμωλο. Όποιος θέλει τις ίδιες γεύσεις και στη στεριά βρίσκει ιδέες στη λίστα με εστιατόρια στη Μήλο.

Τα ποτά στις κρουαζιέρες Μήλος περιλαμβάνουν συνήθως νερό, αναψυκτικά και κρασί. Το σιτάρι, το ελαιόλαδο και το κρασί αποτελούσαν την «τριάδα της Μεσογείου» στην αρχαία ελληνική κουζίνα. Η καλοκαιρινή ζέστη όμως ζητά προσοχή στο αλκοόλ πάνω στο σκάφος. Το αλκοόλ εμποδίζει την ψύξη του σώματος και προκαλεί αφυδάτωση, σύμφωνα με τα στοιχεία για τη θερμοπληξία. Στη ζέστη χρειάζονται άφθονα δροσερά υγρά και μεταλλικά άλατα. Τα ποτά με αλκοόλ ή καφεΐνη καλό είναι να μένουν λίγα. Έτσι το κρύο νερό μένει το πιο χρήσιμο ποτό της ημέρας.

• Ψωμί: Το ψωμί φτιάχνεται παραδοσιακά με φυσικά ζύγια και προζύμι και έχει κεντρική θέση στο καθημερινό τραπέζι.
• Λεμόνι: Ο χυμός λεμονιού μπαίνει συχνά στα ελληνικά πιάτα για να τονίσει τη φρεσκάδα τους.
• Γλυκό στις κρουαζιέρες Μήλος: Το κουφέτο σερβίρεται παραδοσιακά από τη μητέρα της νύφης σε γάμους και αρραβώνες.
• Χταπόδι: Στις ταβέρνες της Μήλου το χταπόδι μαγειρεύεται ψητό ή κρασάτο, δίπλα στην αστακομακαρονάδα και στα φρέσκα ψάρια.
• Γλυκά του κουταλιού: Φτιάχνονται με φρέσκα εποχιακά φρούτα σε σιρόπι με ζάχαρη και μέλι και προσφέρονται ως κέρασμα.

Το φαγητό στις κρουαζιέρες Μήλος δένει τη θάλασσα με την κουζίνα του νησιού. Το ψάρι θυμίζει τους αλιείς τόνου της Φυλακωπής, ενώ τα πιταράκια φέρνουν στο σκάφος τη μηλέικη παράδοση. Οι μεζέδες με ελαιόλαδο, τυρί και σαλάτα κρατούν το γεύμα ελαφρύ ανάμεσα στις βουτιές. Η κουλτούρα του μεζέ φέρνει κλίμα φιλοξενίας και συντροφικότητας, όπως σε ένα ουζερί της στεριάς. Όποιος έχει ειδική διατροφή καλό είναι να το αναφέρει νωρίς στον διοργανωτή της εκδρομής.

Τι χρειάζεται ο επιβάτης στις κρουαζιέρες Μήλος;

Για τις κρουαζιέρες Μήλος ο επιβάτης χρειάζεται αντηλιακό ευρέος φάσματος, καπέλο, γυαλιά ηλίου, άφθονο νερό, μαγιό και πετσέτα. Χρήσιμα είναι επίσης παπούτσια για βράχια, ένα στεγανό σακίδιο και πρόληψη για τη ναυτία. Το ζεστό και ξηρό καλοκαίρι του νησιού κάνει αυτόν τον εξοπλισμό απαραίτητο σε κάθε έξοδο.

Η Μήλος έχει μεσογειακό κλίμα τύπου Csa, με ήπιους βροχερούς χειμώνες και ζεστά, ξηρά καλοκαίρια. Το ελληνικό καλοκαίρι είναι συνήθως ηλιόλουστο, και η λίγη βροχή πέφτει σε μορφή μπόρας ή καταιγίδας. Στις κρουαζιέρες Μήλος ο επιβάτης μένει για μεγάλο διάστημα κάτω από τον ανοιχτό ουρανό του Αιγαίου. Το αντηλιακό λοιπόν μπαίνει πρώτο στην τσάντα της ημέρας. Οι ιατρικές οργανώσεις το προτείνουν, γιατί βοηθά στην πρόληψη του καρκίνου του δέρματος. Η καλύτερη επιλογή είναι ένα προϊόν ευρέος φάσματος, που καλύπτει τόσο την ακτινοβολία UVA όσο και την UVB.

Ο δείκτης SPF δείχνει πόση από την ακτινοβολία που προκαλεί έγκαυμα φτάνει τελικά στο δέρμα. Για παράδειγμα, το SPF 15 αφήνει να περάσει το 1/15 αυτής της ακτινοβολίας. Αυτό ισχύει μόνο όταν το προϊόν απλώνεται παχιά, με 2 χιλιοστόγραμμα ανά τετραγωνικό εκατοστό. Ένας υψηλός δείκτης δεν κρατά περισσότερο στο δέρμα από έναν χαμηλό. Η ανανέωση γίνεται συνήθως κάθε δύο ώρες, όπως γράφει η συσκευασία. Στις κρουαζιέρες Μήλος οι βουτιές είναι πολλές, οπότε το αντηλιακό χρειάζεται ανανέωση μετά από κάθε στάση για κολύμπι. Το ανοιχτόχρωμο δέρμα χρειάζεται ιδιαίτερη προστασία.

Στις κρουαζιέρες Μήλος το νερό είναι το πιο σημαντικό αντικείμενο μετά το αντηλιακό. Η θερμοπληξία είναι σοβαρή κατάσταση με θερμοκρασία σώματος πάνω από 40 βαθμούς Κελσίου. Προκαλείται από υψηλές εξωτερικές θερμοκρασίες ή από έντονη σωματική κούραση. Τα σημάδια της είναι κόκκινο δέρμα, πονοκέφαλος, ζάλη και σύγχυση. Η δίψα δεν είναι αξιόπιστο σημάδι ότι το σώμα χρειάζεται υγρά. Γι’ αυτό ο επιβάτης πίνει νερό συχνά, ακόμη κι αν δεν διψά. Ένα φαρδύ καπέλο σε ανοιχτό χρώμα εμποδίζει τον ήλιο να ζεστάνει το κεφάλι και τον λαιμό.

Το μαγιό καλό είναι να φοριέται από την αναχώρηση. Οι στάσεις για κολύμπι γίνονται συχνά σε παραλίες που δεν είναι προσβάσιμες από τη στεριά. Η παραλία του Γέροντα, ανάμεσα στο Τσιγκράδο και την Αγία Κυριακή, είναι προσβάσιμη μόνο από τη θάλασσα. Η επιφανειακή θάλασσα του Αιγαίου έχει το καλοκαίρι θερμοκρασία 19 έως 24 βαθμούς Κελσίου. Μετά τη βουτιά, η πετσέτα και ένα στεγνό ρούχο προστατεύουν από τον αέρα του καταστρώματος. Στις κρουαζιέρες Μήλος το μελτέμι δροσίζει, με μέση ένταση 6 έως 7 μποφόρ, και φέρνει κυματώδη θάλασσα.

Τα παπούτσια για βράχια βοηθούν σε πολλές στάσεις του γύρου. Το Κλέφτικο είναι σύνολο γκριζόλευκων βράχων με σπηλιές και κοιλώματα από τον αέρα και τη θάλασσα. Οι λευκοί γκρεμοί και οι νησίδες του απλώνονται σε τρεις συνεχόμενους κολπίσκους. Τα εκδρομικά καραβάκια σταματούν επίσης στη Συκιά, μια σπηλιά με γκρεμισμένη οροφή στη δυτική ακτή. Ένα στεγανό σακίδιο κρατά στεγνά το κινητό, τα χαρτιά και τα ρούχα. Για τη ναυτία βοηθά το βλέμμα σταθερά στον ορίζοντα. Αντίθετα, η παραμονή κάτω από το κατάστρωμα είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας ναυτίας.

• Γυαλιά και ρούχα: Τα γυαλιά ηλίου, τα καπέλα και τα ρούχα με προστασία συμπληρώνουν το αντηλιακό απέναντι στον ήλιο.
• Ημερομηνία λήξης: Τα αντηλιακά σχεδιάζονται να κρατούν την αρχική τους ισχύ για έως και τρία χρόνια.
• Αντηλιακό για κρουαζιέρες Μήλος: Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προτιμούν ορυκτά φίλτρα με οξείδιο του ψευδαργύρου ή διοξείδιο του τιτανίου.
• Αντοχή στο νερό: Τα αντηλιακά με αντοχή στο νερό κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά το 1977 και βοηθούν όσους κολυμπούν συχνά.
• Αεριζόμενο καπέλο: Τα ανοίγματα αερισμού ή μια κορδέλα βρεγμένη με δροσερό νερό δροσίζουν το κεφάλι.

Η σωστή τσάντα κάνει τις κρουαζιέρες Μήλος πιο άνετες και πιο ασφαλείς. Αντηλιακό, καπέλο και νερό προστατεύουν από τον καλοκαιρινό ήλιο του Αιγαίου. Μαγιό, πετσέτα και παπούτσια για βράχια βοηθούν στις στάσεις για κολύμπι στις ακτές του νησιού. Ένα στεγανό σακίδιο κρατά τα πράγματα στεγνά μέσα στις σπηλιές. Το βλέμμα στον ορίζοντα και μια θέση στο ανοιχτό κατάστρωμα βοηθούν όσους ζαλίζονται. Για όσους οργανώνουν ακόμη το ταξίδι, η σελίδα για τη μετάβαση στη Μήλο συγκεντρώνει τις βασικές πληροφορίες.

Πώς γίνονται οι κρουαζιέρες Μήλος με παιδιά;

Οι κρουαζιέρες Μήλος με παιδιά θέλουν σωσίβιο στο σωστό μέγεθος, σκιά στο κατάστρωμα και στάσεις σε ήρεμους, ρηχούς κόλπους. Ένα φαρδύ σκάφος με δύο γάστρες κουνιέται λιγότερο από ένα σκάφος με μία γάστρα. Τα παιδιά καίγονται και ζεσταίνονται πιο εύκολα από τους ενήλικες στον καλοκαιρινό ήλιο.

Οι κρουαζιέρες Μήλος ξεκινούν κυρίως από το λιμάνι του Αδάμαντα και από την Πολλώνια. Η τουριστική πύλη του Δήμου Μήλου αναφέρει σκάφη, καΐκια και ιστιοπλοϊκά για θαλάσσιες εκδρομές. Το δίλημμα στις κρουαζιέρες Μήλος – μονόγαστρο ή καταμαράν – αφορά κυρίως τη σταθερότητα. Το καταμαράν έχει δύο όμοιες γάστρες σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους. Η απόσταση αυτή αντιστέκεται στο κύλισμα, και ένα καταμαράν κρουαζιέρας δεν γέρνει πάνω από 10 έως 12 μοίρες. Η ελληνική Βικιπαίδεια σημειώνει ότι τα καταμαράν είναι πολύ πιο σταθερά από ένα κανονικό πλοίο ή ιστιοφόρο.

Στις κρουαζιέρες Μήλος τα παιδιά κολυμπούν σε παραλίες που δεν έχουν πρόσβαση από τη στεριά. Το σωσίβιο κρατά τον άνθρωπο στην επιφάνεια, με το κεφάλι και το στόμα έξω από το νερό. Δεν χρειάζεται κολύμπι, και η άνωση ισχύει ακόμη και για άνθρωπο χωρίς αισθήσεις. Τα σωσίβια κατασκευάζονται σε μεγέθη ανάλογα με το βάρος του σώματος. Τα παιδικά μοντέλα έχουν συχνά έναν ή δύο ιμάντες ανάμεσα στα πόδια. Οι ιμάντες εμποδίζουν το γιλέκο να ανέβει και το παιδί να γλιστρήσει έξω από αυτό.

Πολλά παιδικά σωσίβια για τις κρουαζιέρες Μήλος έχουν και ένα πτερύγιο πίσω από το κεφάλι. Το πτερύγιο στηρίζει το κεφάλι του παιδιού και το κρατά έξω από το νερό. Πάνω του υπάρχει λαβή, για να σηκωθεί κάποιος γρήγορα έξω από τη θάλασσα. Ένα σωσίβιο που είναι πολύ χαλαρό δεν δίνει αρκετή άνωση σε ώρα ανάγκης. Τα σωσίβια έχουν συνήθως έντονο κίτρινο ή πορτοκαλί χρώμα, για να τα βλέπουν οι διασώστες. Τα επαγγελματικά σκάφη πρέπει να έχουν σωσίβια διαθέσιμα για όλους τους επιβάτες και το πλήρωμα.

Στις κρουαζιέρες Μήλος του καλοκαιριού ο ήλιος καίει, γιατί το νησί έχει ζεστά έως καυτά και ξηρά καλοκαίρια. Τα παιδιά κάτω των έξι ετών είναι πιο ευαίσθητα στο ηλιακό φως από τους μεγαλύτερους. Ηλιακό έγκαυμα μπορεί να γίνει σε λιγότερο από 15 λεπτά έκθεσης στον ήλιο. Τα πρώτα σημάδια της βλάβης όμως φαίνονται συχνά μετά από μερικές ώρες. Το νερό της θάλασσας αντανακλά τις ακτίνες του ήλιου και προκαλεί και αυτό εγκαύματα. Οι ακτίνες είναι πιο δυνατές περίπου από τις 10 το πρωί ως τις 4 το απόγευμα.

Η σκιά από τέντα ή ομπρέλα μειώνει την υπεριώδη ακτινοβολία, αλλά δεν την κόβει όλη. Για τις κρουαζιέρες Μήλος με νήπια προτείνεται αντηλιακό ευρέος φάσματος, ανθεκτικό στο νερό, με SPF 30 και πάνω. Η καλύτερη προστασία έρχεται όταν το αντηλιακό μπαίνει 15 έως 30 λεπτά πριν από την έκθεση. Μετά από κάθε κολύμπι και έντονο ιδρώτα το αντηλιακό χρειάζεται νέα εφαρμογή. Τα βρέφη κάτω των έξι μηνών έχουν δέρμα πολύ ευαίσθητο για αντηλιακό. Για αυτά βοηθούν τα πλατύγυρα καπέλα και τα φαρδιά ρούχα που καλύπτουν το δέρμα.

• Θερμοπληξία: Τα μικρά παιδιά ιδρώνουν λιγότερο και ρυθμίζουν πιο δύσκολα τη θερμοκρασία του σώματός τους.
• Νερό στις κρουαζιέρες Μήλος: Η δίψα δεν είναι αξιόπιστο σημάδι, γι’ αυτό τα παιδιά πίνουν νερό συχνά.
• Ρούχα: Τα ελαφριά, φαρδιά ρούχα αφήνουν τον ιδρώτα να εξατμίζεται και έτσι δροσίζουν το σώμα του παιδιού.
• Καπέλο: Ένα πλατύγυρο καπέλο σε ανοιχτό χρώμα εμποδίζει τον ήλιο να ζεστάνει το κεφάλι και τον λαιμό.
• Βύθισμα: Τα καταμαράν βυθίζονται λιγότερο από τα μονόγαστρα, μόλις 0,91 μ., και πλησιάζουν πιο εύκολα την ακτή.

Για τα μικρά παιδιά μετρούν πολύ οι ρηχές και απάνεμες ακτές του νησιού. Οι Καλόγριες, στα βορειοδυτικά της Μήλου, έχουν ήρεμα νερά και κόλπο που σχηματίζει φυσική πισίνα. Τα Αγκάθια, στη δυτική πλευρά, έχουν αβαθή γαλάζια νερά, απάνεμο κόλπο και μεγάλη αμμουδιά. Ο Πρόβατας, στη νότια ακτή, έχει πολύ ρηχά νερά, κατάλληλα για παιχνίδι παιδιών. Η άμμος του έχει χρυσοκόκκινο χρώμα από τα οξείδια του σιδήρου. Όποιος κλείνει κρουαζιέρες Μήλος με παιδιά αξίζει να ρωτήσει για τέτοιες στάσεις.

Τι γίνεται με τη ναυτία στις κρουαζιέρες Μήλος;

Στις κρουαζιέρες Μήλος η ναυτία προκαλείται από το κούνημα του σκάφους. Το εσωτερικό αυτί νιώθει την κίνηση, αλλά τα μάτια δεν τη βλέπουν. Βοηθούν το ανοιχτό κατάστρωμα, η θέση στο μέσο του σκάφους, η ματιά στον ορίζοντα και μια μέρα χωρίς δυνατό μελτέμι.

Η λέξη ναυτία προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη ναυσία. Η ναυτία κίνησης εμφανίζεται όταν η πραγματική κίνηση διαφέρει από αυτή που περιμένει ο εγκέφαλος. Στις κρουαζιέρες Μήλος το εσωτερικό αυτί νιώθει το κούνημα, ενώ τα μάτια βλέπουν ένα ακίνητο κατάστρωμα. Ο εγκέφαλος δέχεται δύο αντίθετες εικόνες κίνησης και η απάντηση είναι συχνά η ναυτία. Στη θάλασσα το πρόβλημα μεγαλώνει, γιατί το νερό δεν δίνει σταθερά σημεία αναφοράς στο μάτι. Η κακή ορατότητα, όπως η ομίχλη, κάνει τη ναυτία ακόμη χειρότερη.

Τα συμπτώματα είναι ναυτία, εμετός, κρύος ιδρώτας, πονοκέφαλος, ζάλη, κούραση και απώλεια όρεξης. Σχεδόν όλοι νιώθουν ναυτία κίνησης τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους. Στις κρουαζιέρες Μήλος δεν ζαλίζονται όλοι οι επιβάτες με τον ίδιο τρόπο. Περίπου το ένα τρίτο των ανθρώπων είναι πολύ ευάλωτο στη ναυτία κίνησης. Οι περισσότεροι από τους υπόλοιπους παθαίνουν ναυτία μόνο σε ακραίες συνθήκες. Οι γυναίκες επηρεάζονται συχνότερα από τους άνδρες, και ο κίνδυνος μειώνεται με την ηλικία. Η ναυτία κίνησης περιγράφεται ήδη από την εποχή του Ομήρου, γύρω στον όγδοο αιώνα π.Χ.

Το σκάφος κινείται γύρω από τρεις άξονες που περνούν από το κέντρο μάζας του. Το κύλισμα γέρνει το σκάφος δεξιά και αριστερά γύρω από τον διαμήκη άξονα. Η πρόνευση ανεβοκατεβάζει την πλώρη και την πρύμνη γύρω από τον εγκάρσιο άξονα. Στις κρουαζιέρες Μήλος το μέσο του σκάφους, κοντά στο κέντρο μάζας, κουνιέται λιγότερο από την πλώρη. Ο μεγαλύτερος παράγοντας ναυτίας στη θάλασσα είναι η κάθοδος στο εσωτερικό του σκάφους. Εκεί ο επιβάτης δεν βλέπει τη θάλασσα και δεν συνδέει το κούνημα με το περιβάλλον.

Στις κρουαζιέρες Μήλος το ανοιχτό κατάστρωμα δίνει θέα στον ορίζοντα και στις ακτές του νησιού. Η αγγλική Βικιπαίδεια αναφέρει τη ματιά στον ορίζοντα ανάμεσα στα μέτρα συμπεριφοράς κατά της ναυτίας. Βοηθά επίσης να μένει το κεφάλι ακίνητο ή να ξαπλώνει κανείς ανάσκελα. Η μουσική και η ήρεμη, συνειδητή αναπνοή είναι ακόμη δύο τεχνικές. Το διάβασμα όσο κινείται το σκάφος αξίζει να αποφεύγεται. Πολλά φάρμακα κατά της ναυτίας δεν είναι αποτελεσματικά στη ναυτία κίνησης. Το τζίντζερ και ο βελονισμός έχουν μεταβλητά αποτελέσματα, ενώ οι μυρωδιές δεν φαίνεται να βοηθούν.

Οι κρουαζιέρες Μήλος του καλοκαιριού συμπίπτουν με την εποχή του μελτεμιού. Η Μήλος βρίσκεται λίγο βόρεια από το Κρητικό πέλαγος. Στο νότιο Αιγαίο και στο Κρητικό πέλαγος το μελτέμι φυσά από τα βορειοδυτικά. Τα μελτέμια συνεχίζουν ως τις αρχές Οκτωβρίου, με μέση ένταση 6 έως 7 μποφόρ. Φέρνουν αίθριο ουρανό και κυματώδη θάλασσα. Η ένταση κορυφώνεται το απόγευμα και συχνά πέφτει τη νύχτα. Σε ένταση 7 έως 8 μποφόρ ορισμένα γιοτ και τα περισσότερα πλοία της γραμμής δεν πλέουν. Τις μέρες με δυνατό μελτέμι διακόπτονται συχνά τα δρομολόγια μικρών σκαφών.

• Φάρμακα: Τα φάρμακα κατά της ναυτίας κίνησης δουλεύουν καλύτερα όταν λαμβάνονται πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.
• Συνήθεια: Η σταδιακή συνήθεια στο κούνημα είναι η πιο αποτελεσματική τεχνική, αλλά θέλει πολύ χρόνο.
• Αυτοκίνητο και σκάφος: Μερικοί άνθρωποι που ζαλίζονται στο αυτοκίνητο αντέχουν χωρίς πρόβλημα στη θάλασσα, και το αντίστροφο.
• Πλευρικές καρίνες: Οι πλευρικές καρίνες αυξάνουν την αντίσταση του νερού και περιορίζουν το κύλισμα του σκάφους.
• Μετά την αποβίβαση: Το σύνδρομο αποβίβασης ακολουθεί συνήθως μια κρουαζιέρα ή άλλη εμπειρία κίνησης.

Η τουριστική πύλη του Δήμου Μήλου δίνει μια πρακτική συμβουλή για τις μέρες με μελτέμι. Με μελτέμια και βοριάδες προτείνει παραλίες μέσα στον κόλπο ή, ακόμη καλύτερα, στη νότια πλευρά. Το νησί έχει σχήμα πετάλου, γύρω από έναν μεγάλο κόλπο. Ο κόλπος της Μήλου είναι η κοιλότητα του κύριου κρατήρα του ηφαιστείου. Αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας. Όποιος ζαλίζεται εύκολα αξίζει να προτιμά κρουαζιέρες Μήλος το πρωί, πριν δυναμώσει ο άνεμος.

Πώς φωτογραφίζει κανείς τις ακτές στις κρουαζιέρες Μήλος;

Στις κρουαζιέρες Μήλος οι καλύτερες λήψεις γίνονται λίγο μετά την ανατολή ή λίγο πριν από τη δύση. Τότε το φως είναι πιο απαλό και πιο κόκκινο. Το πολωτικό φίλτρο κόβει τη λάμψη της θάλασσας. Μια στεγανή θήκη κρατά το νερό μακριά από τα ηλεκτρονικά της μηχανής.

Η χρυσή ώρα είναι το διάστημα λίγο μετά την ανατολή και λίγο πριν από τη δύση του ήλιου. Ο ήλιος βρίσκεται χαμηλά και το φως του διασχίζει μεγαλύτερο κομμάτι της ατμόσφαιρας. Έτσι φτάνει πιο κόκκινο και πιο απαλό, ενώ οι σκιές στους βράχους μακραίνουν. Η διάρκειά της δεν είναι σταθερή και αλλάζει με την εποχή και το γεωγραφικό πλάτος. Για τις κρουαζιέρες Μήλος αυτό σημαίνει ότι η πρωινή και η απογευματινή ακτή δίνουν τις πιο ήπιες αντιθέσεις.

Το μεσημέρι ο ήλιος από ψηλά δημιουργεί έντονα φωτεινά σημεία και βαθιές σκιές. Στη χρυσή ώρα η αντίθεση πέφτει και τα φωτεινά σημεία καίγονται πιο δύσκολα στη λήψη. Αυτό έχει βάρος στο Σαρακήνικο της βόρειας ακτής, όπου οι ηφαιστειακοί βράχοι είναι ολόλευκοι και χωρίς βλάστηση. Δίπλα τους τα νερά έχουν βαθύ μπλε χρώμα. Στο Κλέφτικο, στα νοτιοδυτικά, τρεις κολπίσκοι στη σειρά περικλείονται από λευκούς γκρεμούς και νησίδες. Οι κρουαζιέρες Μήλος πλησιάζουν αυτούς τους γκρεμούς από τη θάλασσα, με τον βράχο και το νερό στο ίδιο κάδρο.

Το πολωτικό φίλτρο βιδώνεται στον φακό και έχει δακτυλίδι που περιστρέφεται. Με την περιστροφή του ο φωτογράφος ρυθμίζει πόση λάμψη της θάλασσας θα μείνει στις φωτογραφίες από τις κρουαζιέρες Μήλος. Όταν οι αντανακλάσεις πέφτουν, περνούν στη λήψη το φυσικό χρώμα και οι λεπτομέρειες κάτω από το νερό. Το ίδιο φίλτρο σκουραίνει τον γαλάζιο ουρανό και τονίζει τα σύννεφα. Το αποτέλεσμα είναι πιο δυνατό όταν η λήψη γίνεται σε γωνία 90 μοιρών από τον ήλιο. Κανένα πρόγραμμα επεξεργασίας δεν αναπαράγει αυτό το αποτέλεσμα μετά τη λήψη.

Οι σύγχρονες μηχανές με αυτόματη εστίαση χρειάζονται φίλτρο κυκλικής πόλωσης. Το γραμμικό φίλτρο μπερδεύει τους αισθητήρες εστίασης και φωτομέτρησης σε αυτές τις μηχανές. Κάθε πολωτικό φίλτρο κόβει από ένα έως τρία στοπ φωτός. Η μηχανή το αντισταθμίζει με πιο ανοιχτό διάφραγμα, πιο αργό κλείστρο ή υψηλότερο ISO. Η απώλεια φωτός μετρά στη Συκιά, τη σπηλιά της δυτικής ακτής όπου σταματούν οι κρουαζιέρες Μήλος. Η σπηλιά δεν έχει οροφή και οι αχτίδες του ήλιου κάνουν τα νερά της να λάμπουν σε σμαραγδένιες αποχρώσεις.

Ένα διάφανο φίλτρο προστασίας μπροστά στον φακό τον γλιτώνει από γρατσουνιές και χτυπήματα. Ο φωτογράφος το καθαρίζει καθημερινά χωρίς να κινδυνεύουν οι επιστρώσεις του φακού. Για λήψεις κάτω από τη θάλασσα στις κρουαζιέρες Μήλος χρειάζεται στεγανή θήκη. Οι θήκες στεγανώνονται με δακτυλίους από σιλικόνη ή άλλο ελαστικό υλικό στα σημεία που κλείνουν. Μια διαρροή μπορεί να καταστρέψει τα ηλεκτρονικά της μηχανής. Ορισμένες μηχανές είναι ήδη αδιάβροχες, οπότε μια μικρή διαρροή στη θήκη δεν έχει σοβαρές συνέπειες.

• Πέτρωμα Κλέφτικου: Οι βράχοι είναι τόφφοι από κίσσηρη, με χρώμα από λευκοκίτρινο έως σκούρο.
• Γλαρονήσια: Οι νησίδες του βορρά έχουν χιλιάδες όρθιες πενταγωνικές και εξαγωνικές κολόνες από ανδεσίτη.
• Σύρματα: Υπόσκαφα πολύχρωμα σπιτάκια για βάρκες υπάρχουν στο Κλήμα, στα Μανδράκια και στον Φυροπόταμο.
• Γωνία Μπρούστερ: Στο νερό η πόλωση του ανακλώμενου φωτός γίνεται μέγιστη σε γωνία περίπου 53 μοιρών.
• Γαλάζια ώρα: Λίγο πριν από την πρωινή χρυσή ώρα και αμέσως μετά τη βραδινή, το έμμεσο φως γίνεται μπλε.

Ο λόφος του Κάστρου πάνω από την Πλάκα είναι ηφαιστειακός δόμος από λάβα που στερεοποιήθηκε πριν χυθεί. Στην κορυφή του σώζεται το ενετικό Κάστρο του 13ου αιώνα. Η Πλάκα, η σημερινή πρωτεύουσα, είναι χτισμένη σε υψόμετρο 220 μέτρων. Από το Κάστρο φαίνονται το ηλιοβασίλεμα, ο κόλπος και τα γειτονικά νησιά των Κυκλάδων. Μετά τις κρουαζιέρες Μήλος, αυτή η λήψη από ψηλά ολοκληρώνει τη σειρά φωτογραφιών της ημέρας.

Πώς συνδυάζονται οι κρουαζιέρες Μήλος με άλλες δραστηριότητες;

Οι κρουαζιέρες Μήλος συνδυάζονται με πεζοπορία, καγιάκ και επισκέψεις σε χωριά και μουσεία. Το Κλέφτικο φτάνει κανείς και από μονοπάτι, ενώ το Σαρακήνικο με αυτοκίνητο ή λεωφορείο. Οι κατακόμβες και το αρχαίο θέατρο βρίσκονται κοντά στην Τρυπητή και στο Κλήμα.

Το πρόγραμμα Miloterranean έχει σηματοδοτήσει στο νησί 7 γεωδιαδρομές, με περιγραφικά κείμενα και λεπτομερείς χάρτες. Η Διαδρομή 6 «Σαρακήνικο» είναι η πιο σύντομη, με 4,5 χιλιόμετρα πεζοπορίας. Η Διαδρομή 7 «Νύχια» έχει μήκος 8,5 χιλιόμετρα και η Διαδρομή 2 «Ηφαίστειο» 13 χιλιόμετρα. Στη Μήλο έχουν καταγραφεί περισσότερα από 250 γεωσημεία και γεώτοποι. Οι διαδρομές για πεζοπορία στη Μήλο δείχνουν από τη στεριά τα πετρώματα που βλέπουν οι κρουαζιέρες Μήλος από τη θάλασσα.

Λόγω της ηφαιστειακής της σύστασης, η Μήλος έχει ακτή με θαλασσινές σπηλιές και τούνελ. Το θαλάσσιο καγιάκ πλησιάζει αυτά τα σημεία από το επίπεδο του νερού. Η τουριστική πύλη του Δήμου Μήλου αναφέρει οργανωμένες εκδρομές με κανό-καγιάκ από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο. Με το καγιάκ ο επισκέπτης φτάνει σε έρημες παραλίες και στα γειτονικά ακατοίκητα νησιά. Έτσι οι κρουαζιέρες Μήλος και το καγιάκ δείχνουν την ίδια ακτή από διαφορετική απόσταση.

Για όσους συνδυάζουν κρουαζιέρες Μήλος και ιστορία, οι Κατακόμβες βρίσκονται κοντά στην Τρυπητή, σε υψόμετρο 150 μέτρων. Ήταν κοινοτικό νεκροταφείο σε χρήση από τον 1ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ., σύμφωνα με την ανασκαφή του 2007-2009. Οι στοές είναι σκαμμένες στον μαλακό ηφαιστειακό τόφφο. Το σύνολο έχει τρεις στοές, πέντε διαδρόμους και έναν νεκρικό θάλαμο, με μήκος 185 μέτρων. Στους τοίχους σώζονται 126 αρκοσόλια, δηλαδή τάφοι με σκαμμένη αψίδα. Ο επισκέπτης μπαίνει μόνο στη στοά Β, την κατακόμβη των «Πρεσβυτέρων», πάνω σε ξύλινη εξέδρα.

Στην Πλάκα το Αρχαιολογικό Μουσείο στεγάζεται σε νεοκλασικό κτίριο. Εκεί εκτίθεται αντίγραφο της Αφροδίτης της Μήλου, φτιαγμένο στα εργαστήρια του Μουσείου του Λούβρου. Το Λαογραφικό Μουσείο της Πλάκας βρίσκεται πίσω από την Παναγία Κορφιάτισσα. Στον Αδάμαντα, το κύριο λιμάνι του νησιού, λειτουργούν το Μεταλλευτικό, το Εκκλησιαστικό και το Ναυτικό Μουσείο. Το Μεταλλευτικό Μουσείο ιδρύθηκε το 1998 και παρουσιάζει τα ορυκτά του νησιού από τη νεολιθική εποχή έως σήμερα. Οι κρουαζιέρες Μήλος δείχνουν τις ακτές, ενώ τα μουσεία εξηγούν την ιστορία πίσω από αυτές.

Η Πλάκα, ο Τριοβάσαλος, ο Πέρα Τριοβάσαλος και η Τρυπητή βρίσκονται σε ύψωμα πάνω από τον Αδάμαντα. Στα πλακόστρωτα σοκάκια της Πλάκας απαγορεύεται η κίνηση των αυτοκινήτων. Η αρχαία πόλη της Μήλου απλώνεται στην πλαγιά ανάμεσα στην Τρυπητή και το Κλήμα. Εκεί το αρχαίο θέατρο διατηρεί 7 σειρές μαρμάρινων εδωλίων για περίπου 700 θεατές. Πιο κάτω βρίσκεται το Κλήμα, παραδοσιακό ψαροχώρι με λίγους κατοίκους και πολύχρωμα διώροφα σπίτια.

• Λουτρά Λάκκου: Οι θερμές πηγές σε φυσική σπηλιά κοντά στο λιμάνι του Αδάμαντα φτάνουν τους 39-41 βαθμούς.
• Θειωρυχεία: Η Διαδρομή 3 «Θειωρυχεία» έχει μήκος 13 χιλιόμετρα και γίνεται με αυτοκίνητο, ποδήλατο ή με τα πόδια.
• Πολεμικό Μουσείο: Στεγάζεται στη θέση του παλιού καταφυγίου που χτίστηκε κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
• Αφροδίτη της Μήλου: Το άγαλμα βρέθηκε το 1820 από τον γεωργό Γεώργιο Κεντρωτά και σήμερα βρίσκεται στο Λούβρο.
• Μεταλλευτικό Μουσείο: Στο ισόγειο παρουσιάζεται η κοινωνική, οικονομική και τεχνολογική διάσταση της μεταλλευτικής ιστορίας.

Το Σαρακήνικο απέχει περίπου 5 χιλιόμετρα από την Πλάκα και φτάνει κανείς εύκολα με αυτοκίνητο ή λεωφορείο. Η αμμουδιά του έχει μήκος 10 μέτρων και δεν είναι οργανωμένη. Το Κλέφτικο, αντίθετα, είναι προσβάσιμο με εκδρομικό σκάφος ή με μονοπάτι. Έτσι οι κρουαζιέρες Μήλος καλύπτουν τη νοτιοδυτική ακτή, ενώ η στεριά δίνει εύκολη πρόσβαση στη βόρεια.

Τι ναυτική ιστορία έχει ο κόλπος που διασχίζουν οι κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος διασχίζουν κόλπο με ναυτική ιστορία. Ο τοπικός οψιανός ταξίδευε με βάρκες από τη Νεολιθική εποχή. Το 480 π.Χ. δύο μηλιακά πλοία πολέμησαν στη Σαλαμίνα. Το 416 π.Χ. αθηναϊκός στόλος 38 πλοίων πολιόρκησε τη Μήλο. Τον 19ο αιώνα Κρητικοί πρόσφυγες ίδρυσαν τον Αδάμαντα.

Ο οψιανός είναι ηφαιστειακό γυαλί, σκληρό και εύθραυστο, που σπάει σε πολύ κοφτερές ακμές. Οι πηγές του στην ανατολική Μεσόγειο είναι λίγες: η Μήλος, η Αντίπαρος, η Νίσυρος και το Γυαλί. Στην εποχή του Λίθου και του Χαλκού, ο μηλιακός οψιανός γινόταν εργαλεία και αιχμές βελών. Στη Νεολιθική εποχή υπήρχαν στη Μήλο προσωρινές εγκαταστάσεις για εξόρυξη και επεξεργασία του. Η διάδοσή του δείχνει ότι η ναυσιπλοΐα ήταν ήδη γνωστή. Οι κρουαζιέρες Μήλος κινούνται έτσι σε νερά με ναυτική κίνηση από τους προϊστορικούς χρόνους.

Η θέση της Μήλου, ανάμεσα στην ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη, την έκανε μεγάλο κέντρο του αιγαιακού πολιτισμού. Στις αρχές της 1ης χιλιετίας π.Χ. εγκαταστάθηκαν εδώ Δωριείς, συγγενείς των Σπαρτιατών αλλά ανεξάρτητοι. Η πόλη τους χτίστηκε στην ανατολική ακτή του κόλπου, κοντά στη σημερινή Τρυπητή. Βρισκόταν πιο κοντά στην είσοδο του λιμανιού από τον Αδάμαντα. Το 480 π.Χ. οι Μήλιοι έστειλαν δύο πολεμικά πλοία στη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν μπροστά από αυτή την ακτή στον δρόμο προς το πέλαγος.

Η πιο γνωστή εκστρατεία στα νερά που διασχίζουν οι κρουαζιέρες Μήλος έγινε στον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Τότε η Αθήνα είχε το ισχυρότερο ναυτικό και έλεγχε σχεδόν όλα τα νησιά. Η Μήλος ήταν το μόνο σημαντικό νησί του Αιγαίου εκτός αθηναϊκού ελέγχου. Το καλοκαίρι του 416 π.Χ. έφτασε στο νησί στόλος 38 πλοίων. Τα 30 ήταν αθηναϊκά, τα 6 από τη Χίο και τα 2 από τη Λέσβο. Μετέφεραν 3.400 άνδρες, με επικεφαλής τους στρατηγούς Κλεομήδη και Τισία. Ο Θουκυδίδης κατέγραψε τις διαπραγματεύσεις στο 5ο βιβλίο της Ιστορίας του.

Για την Αθήνα, πέρα από τους φόρους, είχαν μεγάλη αξία τα λιμάνια των νησιών. Οι τριήρεις μετέφεραν λίγα εφόδια και δεν είχαν χώρο για τον ύπνο του πληρώματος. Έπιαναν λιμάνι κάθε μέρα για προμήθειες, μαγείρεμα και διανυκτέρευση. Δεν άντεχαν την κακοκαιρία και χρειάζονταν λιμάνια για καταφύγιο. Μια τριήρης κάλυπτε συνήθως περίπου 80 χιλιόμετρα την ημέρα. Αν η Μήλος έμενε ουδέτερη, τα εχθρικά πλοία θα ανεφοδιάζονταν στα λιμάνια της. Ο κόλπος από όπου ξεκινούν σήμερα οι κρουαζιέρες Μήλος είχε έτσι στρατηγική αξία για τον αθηναϊκό στόλο.

Το σημερινό λιμάνι, ο Αδάμας, χτίστηκε στα βόρεια του κόλπου. Η τουριστική πύλη του Δήμου περιγράφει τον κόλπο ως έναν από τους μεγαλύτερους και ασφαλέστερους φυσικούς κόλπους της Μεσογείου. Παλαιότερα ο οικισμός λεγόταν «Αλαμάντο». Τον ίδρυσαν Κρητικοί πρόσφυγες από τα Σφακιά, μετά από αποτυχημένη επανάσταση κατά των Τούρκων. Εγκαταστάθηκαν εκεί μετά από ψήφισμα της κυβέρνησης Καποδίστρια. Οι απόγονοί τους λέγονται ακόμη «Μηλοκρητικοί». Το όνομα Αδάμας σημαίνει «διαμάντι». Ο οικισμός είναι η πρώτη εικόνα του νησιού για όποιον φτάνει με πλοίο. Από εδώ ξεκινούν πολλές κρουαζιέρες Μήλος.

• Νικίας: Το 426 π.Χ. ο Αθηναίος στρατηγός έκανε επιδρομή στην ύπαιθρο της Μήλου με 2.000 άνδρες.
• Λύσανδρος: Το 405 π.Χ. ο Σπαρτιάτης στρατηγός έδιωξε τους Αθηναίους οικιστές και έφερε πίσω τους επιζώντες της πολιορκίας.
• Επανάσταση του 1821: Η Μήλος ήταν το τρίτο νησί της Ελλάδας που ξεσηκώθηκε κατά των Τούρκων.
• Σύρος: Τον Δεκέμβριο του 1883 ο Θίοντορ Μπεντ έγραψε ότι η Σύρος είχε πάρει όλο το εμπόριο της Μήλου.
• Αντόνιο Μίλο: Ο καπετάνιος και χαρτογράφος από τη Μήλο έδρασε από το 1557 έως το 1590.

Οι κρουαζιέρες Μήλος επιστρέφουν στον Αδάμαντα, όπου η ναυτική ιστορία του νησιού έχει δικό της χώρο. Το Ναυτικό Μουσείο της Μήλου άνοιξε τον Σεπτέμβριο του 2008, πάνω από το λιμάνι. Στεγάζεται στο κτίριο της παλιάς Κοινότητας του νησιού. Δημιουργήθηκε με τις προσπάθειες του Πέτρου Αρμένη, που συγκέντρωσε εκθέματα για τη ναυτική ζωή της Μήλου. Η έκθεση ξεκινά από προϊστορικά εργαλεία οψιανού και περνά στη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Τελειώνει στα νεότερα χρόνια.

Τι άλλο ρωτούν όσοι κλείνουν κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος περνούν δίπλα από νησίδες, φάρους, ψαροχώρια και γειτονικά νησιά. Οι ερωτήσεις που ακολουθούν απαντούν πόσο μεγάλο είναι το νησί και πόσο βαθύς ο κόλπος του. Εξηγούν ακόμη τα σύρματα, τον βυθό του Αδάμαντα και τη θέση της Κιμώλου, της Πολυαίγου και της Σίφνου.

Πόσο μεγάλο είναι το νησί γύρω από το οποίο κινούνται οι κρουαζιέρες Μήλος;

Οι κρουαζιέρες Μήλος κινούνται γύρω από το πέμπτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων, στη νοτιοδυτική άκρη του συμπλέγματος. Η επιφάνεια της Μήλου εκτιμάται στα 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Από τα βορειοανατολικά ως τα νοτιοδυτικά το νησί έχει πλάτος 23 χιλιόμετρα. Από τον βορρά ως τον νότο φτάνει τα 13 χιλιόμετρα. Έχει σχήμα πετάλου γύρω από μεγάλο κόλπο, ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας.

Πόσο βαθύς είναι ο μεγάλος κόλπος που διασχίζουν οι κρουαζιέρες Μήλος μόλις ξεκινήσουν;

Ο κόλπος είναι η κοιλότητα του κύριου κρατήρα του ηφαιστείου. Το βάθος του μειώνεται σταδιακά από 130 σε 55 μέτρα. Μπαίνει στη στεριά από τα βορειοδυτικά και χωρίζει το νησί σε δύο σχεδόν ίσα μέρη. Ο ισθμός ανάμεσά τους δεν ξεπερνά τα 2,2 χιλιόμετρα σε πλάτος. Οι κρουαζιέρες Μήλος από τον Αδάμαντα, στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου, βγαίνουν στο πέλαγος από αυτό το άνοιγμα.

Ποιες νησίδες και ποιον φάρο συναντούν οι κρουαζιέρες Μήλος στην είσοδο του κόλπου;

Εκεί βρίσκονται δύο ακατοίκητες νησίδες, το Ακράθι και η Μικρή Ακραδιά. Μαζί λέγονται Ακραδιές ή Ακραθιές και στέκονται απέναντι από το ακρωτήριο Λακίδα. Η Μικρή Ακραδιά είναι η δυτικότερη και απέχει 5 ναυτικά μίλια από το λιμάνι του Αδάμαντα. Επειδή τα πλοία έμπαιναν δύσκολα στο λιμάνι, στη νησίδα υπάρχει φάρος από το 1898. Ο φάρος έχει ύψος 7 μέτρων και επαναλειτούργησε το 1945.

Τι κρύβει ο βυθός μπροστά στην παραλία του Αδάμαντα, του κύριου λιμανιού της Μήλου;

Ο Αδάμας, επίνειο της Μήλου, είχε 1.268 κατοίκους στην απογραφή του 2021. Μπροστά στην παραλία του, σε βάθος περίπου 30 μέτρων, διακρίνονται ίχνη αρχαίων κτισμάτων. Τα ίχνη δείχνουν αρχαιότατο οικισμό, που βυθίστηκε επειδή το έδαφος υποχώρησε. Στους πρόποδες του λόφου, πάνω στην παραλία, υπάρχει θερμή πηγή. Ο χώρος των λουτρών είναι σήμερα κλειστός, αλλά μια πινακίδα σημειώνει τη θέση τους.

Γιατί ένα γαλλικό πολεμικό πλοίο μπαίνει μία φορά τον χρόνο στο λιμάνι του Αδάμαντα;

Κοντά στον Αδάμαντα υπάρχει στρατιωτικό κοιμητήριο Άγγλων και Γάλλων από τον Κριμαϊκό πόλεμο. Την εποχή εκείνη ο Αδάμας ήταν το ορμητήριο του γαλλικού στόλου. Μία φορά τον χρόνο καταπλέει ακόμη εκεί πολεμικό πλοίο του Γαλλικού στόλου. Το πλήρωμα αποτίει φόρο τιμής στους νεκρούς του κοιμητηρίου. Στον Αδάμαντα λειτουργεί Ναυτικό Μουσείο, μαζί με Μεταλλευτικό και Εκκλησιαστικό. Εκεί φυλάγονται σπάνιοι χάρτες και η γνωστή ξυλόβαρκα «Ειρήνη».

Τι είναι τα Γλαρονήσια με τις πέτρινες κολόνες, που επισκέπτονται οι κρουαζιέρες Μήλος;

Τα Γλαρονήσια είναι μικρό σύμπλεγμα ακατοίκητων νησίδων στα βόρεια της Μήλου. Βρίσκονται απέναντι από τους παραθαλάσσιους οικισμούς Πάχαινα και Άγιο Γεράσιμο. Η μορφή τους οφείλεται σε ηφαιστειακή λάβα πριν από 800 έως 700 χιλιάδες χρόνια. Στο ανδεσιτικό πέτρωμα υψώνονται χιλιάδες όρθιες πενταγωνικές και εξαγωνικές κολόνες. Η διαγώνιος κάθε κολόνας είναι 20 έως 30 εκατοστά. Οι κρουαζιέρες Μήλος προς τα Γλαρονήσια αποπλέουν από τον Αδάμαντα.

Τι είναι τα πολύχρωμα σύρματα στις ακτές της Μήλου και πώς πήραν το όνομά τους;

Σύρματα λέγονται στη Μήλο οι θέσεις φύλαξης για βάρκες, σκαμμένες στους ηφαιστειακούς τόφφους. Υπάρχουν κυρίως στο Κλήμα, στα Μανδράκια και στον Φυροπόταμο, δίπλα στη θάλασσα. Το όνομα βγαίνει από το σύρσιμο των βαρκών προς το νερό μετά τον χειμώνα. Στο Κλήμα είναι συνήθως διώροφα, με πόρτες και παράθυρα σε έντονα χρώματα. Το Κλήμα βρίσκεται στην είσοδο του όρμου, από όπου περνούν οι κρουαζιέρες Μήλος.

Πόσο κοντά στη Μήλο βρίσκεται η Κίμωλος και γιατί λεγόταν Αρζεντιέρα τον Μεσαίωνα;

Η Κίμωλος απέχει μόλις 985 μέτρα από τη Μήλο, προς τα βορειοανατολικά. Τα δύο νησιά χωρίζει το στενό Αμμώνι, με πλάτος μόλις ενός χιλιομέτρου. Τον Μεσαίωνα η Κίμωλος λεγόταν Αρζεντιέρα, από τους ασημόχρωμους βράχους της νότιας ακτής. Η ονομασία είναι ενετική και βγαίνει από τη λέξη «αρτζέντο», που σημαίνει ασήμι. Το νησί έδωσε το όνομά του και στην κιμωλία των μαυροπινάκων.

Ποιες μικρές βραχονησίδες απλώνονται στη θάλασσα ανάμεσα στη Μήλο, την Κίμωλο και την Πολύαιγο;

Ανάμεσα στη Μήλο και την Πολύαιγο βρίσκονται οι βραχονησίδες Κασσέλες, Άγιος Γεώργιος, Μανωλονήσι και Άγιος Ευστάθιος. Στον Άγιο Ευστάθιο, που λέγεται και Αϊ-Φτάθης, υπάρχει φάρος. Ο φάρος εξυπηρετεί το πέρασμα ανάμεσα στην Κίμωλο και την Πολύαιγο. Επί Φιλίππου Β΄ η Μήλος και η Κίμωλος διεκδικούσαν την Πολύαιγο και δύο νησίδες. Η διαφορά κρίθηκε σε δικαστήριο στο Άργος, που δικαίωσε την Κίμωλο.

Τι είναι η Πολύαιγος, το μεγάλο ακατοίκητο νησί που απλώνεται ανατολικά της Μήλου;

Η Πολύαιγος βρίσκεται 3,8 ναυτικά μίλια ανατολικά της Μήλου και 1,1 μίλια νοτιοανατολικά της Κιμώλου. Είναι το μεγαλύτερο ακατοίκητο νησί του Αιγαίου, με έκταση περίπου 18 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το μήκος των ακτών της φτάνει τα 27 χιλιόμετρα. Το όνομα σημαίνει «πολλές αίγες», αφού το νησί χρησιμοποιείται κυρίως ως βοσκότοπος. Από το 1898 υπάρχει φάρος στο ακρωτήριο Μάσκουλα, σε ύψος 138 μέτρων.

Πώς συνδέεται η Σίφνος με τη Μήλο και πόσο απέχει από τον Πειραιά;

Η Σίφνος βρίσκεται στις δυτικές Κυκλάδες, ανάμεσα στη Σέριφο και την Κίμωλο, και υπάγεται διοικητικά στην Περιφερειακή Ενότητα Μήλου. Η Κίμωλος απέχει 7,5 ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά της Σίφνου. Τα πλοία της γραμμής Πειραιάς – Κύθνος – Σέριφος – Σίφνος – Μήλος – Κίμωλος ενώνουν τα νησιά μεταξύ τους. Η Σίφνος απέχει 80 ναυτικά μίλια από τον Πειραιά και έχει ακτογραμμή περίπου 70 χιλιομέτρων.

Γιατί έφταναν βάρκες στη Μήλο από τα προϊστορικά χρόνια, πολύ πριν από τις κρουαζιέρες Μήλος;

Ο οψιανός, υαλώδες ηφαιστειακό πέτρωμα, είναι γνωστός στη Μήλο εδώ και 15.000 χρόνια. Όσοι τον αναζητούσαν έφταναν με βάρκες και τις έδεναν στον όρμο. Έκοβαν το φυσικό γυαλί από τα λατομεία, χωρίς να εγκατασταθούν στο νησί. Τα ορυχεία βρίσκονταν στις θέσεις Νύχια και Δεμενεγάκι. Από την 6η χιλιετία π.Χ. οψιανός της Μήλου υπήρχε από την Κνωσό ως τη Νέα Νικομήδεια στη Μακεδονία.