Χάρτης της Μήλου

Ο χάρτης Μήλου δείχνει ένα ηφαιστειογενές νησί στη νοτιοδυτική άκρη των Κυκλάδων. Η Μήλος έχει σχήμα πετάλου και σχηματίζει έναν μεγάλο κόλπο, ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα ξεκίνησε πριν από δύο με τρία εκατομμύρια χρόνια και σταμάτησε πριν από 90.000 χρόνια. Οι ηφαιστειακοί βράχοι καλύπτουν τη μεγαλύτερη έκταση του νησιού. Ο χάρτης Μήλου φανερώνει έτσι την κατοικημένη ανατολή και την άγρια δύση.

Οι ενότητες που ακολουθούν καλύπτουν τα χωριά, τις παραλίες, τα αξιοθέατα, τους δρόμους και τα λιμάνια. Εξηγούν επίσης πώς οργανώνεται ένα ταξίδι στη Μήλο και απαντούν στις πιο συχνές ερωτήσεις. Ο χάρτης Μήλου είναι η αφετηρία, με το σχήμα του νησιού και τη διαφορά ανατολής και δύσης. Οι εκδρομές και οι ξεναγήσεις στο νησί κλείνονται online, πριν από το ταξίδι.

Τι δείχνει ο χάρτης Μήλου με μια ματιά;

Ο χάρτης Μήλου δείχνει ένα νησί σε σχήμα πετάλου, που κλείνει γύρω από έναν μεγάλο κόλπο, στη νοτιοδυτική άκρη των Κυκλάδων. Η έκταση φτάνει τα 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα και γύρω από το νησί βρίσκονται η Κίμωλος, η Πολύαιγος και η Αντίμηλος.

Ο χάρτης Μήλου δείχνει πρώτα το σχήμα του νησιού, που μοιάζει με πέταλο. Το άνοιγμα του πετάλου είναι ο μεγάλος κόλπος της Μήλου. Ο κόλπος μπαίνει από τα βορειοδυτικά και χωρίζει το νησί σε δύο σχεδόν ίσα μέρη. Είναι το κοίλωμα του κύριου κρατήρα, με βάθος που μειώνεται από 130 σε 55 μέτρα. Ο ισθμός του νησιού δεν ξεπερνά τα 2,2 χιλιόμετρα πλάτος. Έτσι η Μήλος έχει ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας.

Ο χάρτης Μήλου δίνει πρώτα τις διαστάσεις του νησιού. Από τα βορειοανατολικά προς τα νοτιοδυτικά το νησί έχει πλάτος 23 χιλιόμετρα. Από βορρά προς νότο το πλάτος του είναι 13 χιλιόμετρα. Η επιφάνεια εκτιμάται στα 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα, και έτσι η Μήλος είναι το πέμπτο μεγαλύτερο νησί των Κυκλάδων. Με τα ακατοίκητα νησιά του δήμου, η συνολική έκταση φτάνει τα 160 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Στο νησί υπάρχουν δύο σβησμένα ηφαίστεια, της Φυριπλάκας και του Τράχηλα.

Στον χάρτη των Κυκλάδων η Μήλος βρίσκεται στη νοτιοδυτική άκρη του συμπλέγματος. Τα νησιά διατάσσονται σε δύο παράλληλες γραμμές, και έτσι προκύπτει η διάκριση σε Δυτικές και Ανατολικές Κυκλάδες. Η Μήλος ανήκει στις Δυτικές και απέχει 102 χιλιόμετρα από το ακρωτήριο Μαλέας της Πελοποννήσου. Το όνομα Κυκλάδες δόθηκε από αρχαίους γεωγράφους, εξαιτίας της κυκλικής διάταξης των νησιών γύρω από τη Δήλο. Ο χάρτης Μήλου δείχνει λοιπόν ένα νησί στο όριο του αρχιπελάγους.

Ο χάρτης Μήλου δείχνει και τα νησιά γύρω από το νησί. Η Κίμωλος βρίσκεται στα βορειοανατολικά και είναι ένα από τα μεγαλύτερα κοντινά νησιά. Η Πολύαιγος απέχει 6 χιλιόμετρα ανατολικά και χρησιμεύει κυρίως ως βοσκότοπος. Η Αντίμηλος είναι ένα βραχώδες και ακατοίκητο νησί δυτικά, στο Μυρτώο Πέλαγος, με ψηλότερο σημείο τα 671 μέτρα. Στην κορυφή της υπάρχει ανενεργός κρατήρας, και ζει εκεί ένα σπάνιο είδος αιγάγρου. Το δίκτυο Natura 2000 την έχει χαρακτηρίσει τόπο κοινοτικής σημασίας, και η επίσκεψη γίνεται μόνο με άδεια.

• Χάρτης Μήλου: Η Μήλος και η Σαντορίνη είναι τα δύο ηφαιστειακά νησιά των Κυκλάδων.
• Κυκλάδες: Το σύμπλεγμα έχει περίπου 220 νησιά, και τα περισσότερα μικρά είναι ακατοίκητα.
• Αντίμηλος: Το νησί έχει έκταση 8,8 τετραγωνικά χιλιόμετρα και οι ντόπιοι το αποκαλούν και Ερημόμηλο.
• Πολύαιγος: Έχει έκταση περίπου 18 τετραγωνικά χιλιόμετρα και το όνομά της σημαίνει «πολλές κατσίκες».
• Στενό Αμμώνι: Το πέρασμα ανάμεσα στη Μήλο και στην Κίμωλο έχει πλάτος μόλις ένα χιλιόμετρο.

Συνολικά, ο χάρτης Μήλου δίνει μια πρώτη εικόνα του νησιού: πέταλο, κόλπος και ακατοίκητα νησιά γύρω του. Το ηφαιστειακό έδαφος, η θέση στην άκρη των Κυκλάδων και το φυσικό λιμάνι ξεχωρίζουν πάνω στον χάρτη. Στην ανατολική πλευρά του κόλπου, ο χάρτης Μήλου δείχνει τα χωριά και τα λιμάνια. Η δυτική πλευρά μένει σχεδόν έρημη, και η επόμενη ενότητα εξηγεί αυτή τη διαφορά. Ο χάρτης Μήλου χρησιμεύει έτσι ως βάση για κάθε επόμενη ενότητα.

Πώς χωρίζει ο χάρτης Μήλου την ανατολική από τη δυτική Μήλο;

Ο χάρτης Μήλου δείχνει στην ανατολική πλευρά τα χωριά και τα λιμάνια και στη δυτική σχεδόν κανέναν οικισμό. Εκεί υψώνεται ο Προφήτης Ηλίας, το ψηλότερο βουνό του νησιού, με 751 μέτρα. Σχεδόν όλη η δυτική Μήλος ανήκει στο δίκτυο Natura 2000.

Η ανατολική πλευρά του νησιού είναι εκείνη με τους περισσότερους οικισμούς. Ο Αδάμας είναι το κύριο λιμάνι της Μήλου και ιδρύθηκε από πρόσφυγες από την Κρήτη το 1841. Τα Πολλώνια είναι μικρότερο λιμάνι, κυρίως για τη σύνδεση με την Κίμωλο. Σε ύψωμα πάνω από τον Αδάμαντα βρίσκονται η Πλάκα, ο Τριοβάσαλος, ο Πέρα Τριοβάσαλος και η Τρυπητή. Η Πλάκα είναι η πρωτεύουσα του νησιού. Ο χάρτης Μήλου – με τον Αδάμαντα και την Πλάκα – δείχνει τον πυρήνα της κατοικημένης Μήλου.

Η αρχαία πόλη της Μήλου βρισκόταν στην πλαγιά ανάμεσα στην Τρυπητή και το Κλήμα. Εκεί υπάρχει ρωμαϊκό θέατρο και ερείπια από τα τείχη. Ο χάρτης Μήλου δείχνει και τη Ζεφυρία, την παλιά πρωτεύουσα του νησιού. Μικρότεροι οικισμοί είναι το Κλήμα, τα Μανδράκια και ο Φυροπόταμος. Στη βορειοανατολική ακτή βρίσκεται η Φυλακωπή, ένας οικισμός της Εποχής του Χαλκού. Θερμές φουμαρόλες, έως 100 βαθμούς Κελσίου, υπάρχουν ακόμη και στον Αδάμαντα.

Η δυτική Μήλος είναι το αγριότερο κομμάτι του νησιού. Εκεί δεν υπάρχουν χωριά, και ο χάρτης Μήλου δείχνει μόνο ελάχιστους οικισμούς και παλιά ορυχεία. Το μόνο ορυχείο που λειτουργεί είναι το ορυχείο ποζολάνης στην Ξυλοκερατιά. Στη νοτιοδυτική πλευρά βρίσκεται ο Χάλακας, με το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Σιδεριανού. Το μοναστήρι αναφέρεται σε έγγραφα από το 1582. Στη δύση υψώνεται ο Προφήτης Ηλίας, ηφαιστειακός δόμος από λάβα που στερεοποιήθηκε πριν χυθεί. Το Χονδρό Βουνό φτάνει τα 636 μέτρα.

Σχεδόν όλη η δυτική Μήλος ανήκει στο δίκτυο Natura 2000. Το δίκτυο αυτό είναι πανευρωπαϊκό και προστατεύει είδη και ενδιαιτήματα. Ιδρύθηκε τον Μάιο του 1992 και περιλαμβάνει σχεδόν 15.000 τοποθεσίες. Στην ίδια περιοχή ανήκει η Αχιβαδόλιμνη, ο μεγαλύτερος φυσικός υγρότοπος των Κυκλάδων. Η νοτιοδυτική πλευρά είναι βιότοπος της μεσογειακής φώκιας. Το υπόλοιπο δυτικό τμήμα είναι βιότοπος της οχιάς της Μήλου, που ζει και στην Αντίμηλο. Ο χάρτης Μήλου δείχνει έτσι ότι η έρημη δύση είναι και προστατευόμενη περιοχή.

• Αχιβαδόλιμνη: Το όνομά της προέρχεται από τις αχιβάδες που τη γέμιζαν κάποτε, και είναι σταθμός μεταναστευτικών πτηνών.
• Κυπαρίσσια: Στη δύση υπάρχει δάσος από οριζοντιόκλαδα κυπαρίσσια, με αιωνόβια δέντρα.
• Μαυροπετρίτης: Το σπάνιο μεταναστευτικό γεράκι είναι από τα προστατευόμενα πουλιά της δυτικής Μήλου.
• Χλωρίδα: Η δυτική περιοχή φιλοξενεί πάνω από 800 είδη και υποείδη, με 35 ενδημικά της Ελλάδας.
• Χάρτης Μήλου: Στην ανατολική ακτή του κόλπου υπάρχουν θερμές θειούχες πηγές.

Η Συκιά ανήκει στις δυτικές ακτές του νησιού, όπως δείχνει ο χάρτης Μήλου. Η πεζοπορία προς τη Συκιά δείχνει από κοντά το άγριο τοπίο της δύσης. Το δίκτυο Natura 2000 επιτρέπει τον τουρισμό και τη γεωργία, εφόσον δεν θίγονται οι ανάγκες διατήρησης της φύσης. Έτσι ο χάρτης Μήλου χωρίζει δύο διαφορετικά τοπία. Η ανατολή έχει τα χωριά και τα λιμάνια, και η δύση τα βουνά και τους βιοτόπους.

Ποια χωριά δείχνει ο χάρτης Μήλου;

Ο χάρτης Μήλου δείχνει την Πλάκα και τον Τριοβασάλο πάνω σε λόφους και τον Αδάμαντα στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου. Τα Πολλώνια βρίσκονται στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού, το Κλήμα με τα σύρματα στην είσοδο του κόλπου και η Ζεφυρία στην ενδοχώρα.

Η Πλάκα είναι η πρωτεύουσα της Μήλου και έδρα του δήμου. Ο χάρτης Μήλου τη δείχνει σε υψόμετρο 220 μέτρων, με θέα προς τον κόλπο. Το όνομά της προέρχεται από το επίπεδο έδαφος, όπου χτίστηκαν τα σπίτια όταν το Κάστρο δεν αρκούσε πια για τον πληθυσμό. Στο ψηλότερο σημείο του οικισμού υψώνεται το Κάστρο, που έχτισαν οι Ενετοί τον 13ο αιώνα. Κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, στενά πλακόστρωτα σοκάκια, μικρά μαγαζιά, εστιατόρια και καφετέριες δίνουν στον οικισμό έντονο παραδοσιακό χρώμα. Από το 1978 η Πλάκα είναι χαρακτηρισμένη παραδοσιακός οικισμός.

Ο Τριοβασάλος και ο Πέρα Τριοβασάλος καταλαμβάνουν δύο γειτονικούς λόφους, σε υψόμετρο 143 μέτρων, και μέχρι το 1908 αποτελούσαν έναν οικισμό. Ο χάρτης Μήλου δείχνει εκεί τον εμπορικό και καθημερινό πυρήνα του νησιού, με τράπεζες, καφενεία και εμπορικά καταστήματα. Ο χάρτης Μήλου βάζει τα δύο χωριά πάνω από τον Αδάμαντα, μαζί με την Πλάκα και την Τρυπητή. Στον Τριοβασάλο υπάρχει ο ναός του Αγίου Σπυρίδωνα, των αρχών του 19ου αιώνα. Στον Πέρα Τριοβασάλο ο ναός του Αγίου Γεωργίου, του 1849, έχει μαρμάρινο τέμπλο. Στον πεζόδρομο λειτουργούν αρκετά καταστήματα.

Ο Αδάμαντας είναι το επίνειο και ο κύριος λιμένας της Μήλου και έδρα ομώνυμης δημοτικής κοινότητας, με 1.268 κατοίκους το 2021. Ο χάρτης Μήλου τον δείχνει στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου. Κρητικοί πρόσφυγες δημιούργησαν τον οικισμό μετά από ψήφισμα της κυβέρνησης Καποδίστρια, και οι απόγονοί τους ονομάζονται Μηλοκρητικοί. Ο χάρτης Μήλου βάζει τα Πολλώνια, ένα παραθαλάσσιο χωριό, στο βορειοανατολικό άκρο, σε υψόμετρο 10 μέτρων. Είναι το δεύτερο λιμάνι του νησιού μετά τον Αδάμαντα. Ένα μικρό πλοίο συνδέει τακτικά τα Πολλώνια με την Κίμωλο.

Σύρματα ονομάζονται οι θέσεις φύλαξης βαρκών, σκαμμένες στους ηφαιστειακούς τόφφους, κυρίως στο Κλήμα, στα Μανδράκια και στον Φυροπόταμο. Το Κλήμα απέχει 6 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα, κοντά στην αρχαία Μήλο. Οι οικίες των ψαράδων είναι διώροφες, με έντονα βαμμένες πόρτες. Ο ψαράς έμενε στον πάνω όροφο και φύλαγε τη βάρκα του στον κάτω τον χειμώνα. Σήμερα κάποια από τα σύρματα του Κλήματος λειτουργούν ως τουριστικά καταλύματα. Τα Μανδράκια απέχουν 4 χιλιόμετρα βόρεια του Αδάμαντα. Ο χάρτης Μήλου δείχνει και τον Φυροπόταμο, ψαροχώρι στο βόρειο άκρο του νησιού.

• Χάρτης Μήλου: η Πλάκα μετονομάστηκε σε Μήλος το 1912, και η πρωτεύουσα φέρει έτσι το όνομα του νησιού.
• Πλάκα: η κυκλοφορία αυτοκινήτων απαγορεύεται λόγω των στενών χώρων, και χρησιμοποιούνται μόνο μοτοσικλέτες και μοτοποδήλατα.
• Τριοβασάλος: το Πάσχα, στο έθιμο «Κάψιμο του Ιούδα», καίγεται ομοίωμα και ρίχνονται δυναμίτες σε χωράφι ανάμεσα στους δύο οικισμούς.
• Αδάμαντας: στην παραλία του, σε βάθος περίπου 30 μέτρων, διακρίνονται ίχνη αρχαίου οικισμού που βυθίστηκε λόγω καθίζησης.
• Πολλώνια: το όνομά τους προέρχεται από τον ναό του Απόλλωνα, που υπήρχε ανατολικά του οικισμού.

Η Ζεφυρία βρίσκεται στην ενδοχώρα, στο ανατολικό τμήμα της Μήλου, 5 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από τον Αδάμαντα. Ιδρύθηκε στην εποχή της Ενετοκρατίας και ήταν η πρωτεύουσα του νησιού πριν από την Πλάκα. Άρχισε να εγκαταλείπεται στα μέσα του 18ου αιώνα, μετά από ισχυρούς σεισμούς. Η Πλάκα προέκυψε από την εγκατάλειψη της Ζεφυρίας, που λεγόταν και Χώρα. Ο χάρτης Μήλου τη δείχνει σήμερα ως αγροτικό οικισμό με 190 κατοίκους. Περισσότερα για κάθε οικισμό περιγράφει η σελίδα για τα χωριά της Μήλου.

Ποιες παραλίες δείχνει ο χάρτης Μήλου;

Ο χάρτης Μήλου δείχνει παραλίες σε κάθε ακτή του νησιού. Στον βορρά βρίσκονται το Σαρακήνικο, ο Φυροπόταμος και τα Μανδράκια, στον νότο το Παλιοχώρι, το Τσιγκράδο και η Φυριπλάκα. Το Κλέφτικο στη νοτιοδυτική άκρη προσεγγίζεται με καραβάκι, ενώ μέσα στον κόλπο υπάρχουν άλλες 25 παραλίες.

Στη βόρεια ακτή ο χάρτης Μήλου δείχνει το Σαρακήνικο, περίπου 5 χιλιόμετρα από την Πλάκα, με λευκά ηφαιστειακά πετρώματα χωρίς βλάστηση γύρω του. Η διάβρωση των κυμάτων έχει σκάψει σπηλιές κατά μήκος της ακτής. Οι Σαρακηνοί πειρατές έβρισκαν καταφύγιο σε αυτές και έδωσαν το όνομά τους στην παραλία. Ο Φυροπόταμος κάθεται σε μικρό κόλπο, 3 χιλιόμετρα βόρεια της Πλάκας, και διαθέτει μία από τις καλύτερες παραλίες του νησιού. Τα Μανδράκια έχουν αμμουδιά με σκούρο γκρι βοτσαλάκι και αλμυρίκια, ενώ η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής δεσπόζει πάνω από τα σύρματα.

Στη νότια ακτή ο χάρτης Μήλου καταγράφει 21 παραλίες, από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Το Παλιοχώρι βρίσκεται περίπου 13 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Πλάκας. Κόκκινοι και κίτρινοι βράχοι περιβάλλουν την αμμώδη ακτή του, με τα μικρά πολύχρωμα βότσαλα. Ανάμεσα στο Παλιοχώρι και στο Τσιγκράδο βρίσκονται ο Τούρλος, ο Γέρακας και ο Κάλαμος. Ο χάρτης Μήλου βάζει τη Φυριπλάκα ανάμεσα στον Προβατά στα δυτικά και στο Τσιγκράδο στα ανατολικά. Η Φυριπλάκα είναι μία από τις πιο δημοφιλείς παραλίες του νησιού, με ηφαιστειακούς γκρεμούς πάνω από τη λεπτή γκρίζα άμμο.

Το δυτικό μισό της Μήλου είναι το αγριότερο κομμάτι του νησιού. Ο χάρτης Μήλου δείχνει εκεί ελάχιστους οικισμούς και κάποια παλιά ορυχεία. Σχεδόν όλη η δυτική Μήλος ανήκει στο δίκτυο Natura 2000. Στη νοτιοδυτική άκρη ο χάρτης Μήλου βάζει το Κλέφτικο, με λευκούς γκρεμούς και νησίδες σε τρεις συνεχόμενους κολπίσκους. Το όνομά του θυμίζει την εποχή των πειρατών, που χρησιμοποιούσαν τους κολπίσκους ως ορμητήριο. Η διάβρωση έχει σκάψει στους βράχους κοιλότητες και σπήλαια. Εκδρομικά καραβάκια φτάνουν στο Κλέφτικο και στη Συκιά, σπηλιά με οροφή που έχει καταρρεύσει.

Μέσα στον κόλπο ο χάρτης Μήλου καταγράφει 25 παραλίες, περισσότερες από κάθε άλλη πλευρά. Ανάμεσά τους είναι η Αχιβαδόλιμνη, το Κλήμα, ο Αδάμας, η Κάναβα, η Σχινωπή και η Αρετή. Η Αχιβαδόλιμνη ανήκει στη Natura και είναι ο μεγαλύτερος φυσικός υγρότοπος των Κυκλάδων. Η παραλία του Κλήματος και η κοντινή Σχινωπή κάνουν για κολύμπι. Στην Κάναβα τα καυτά νερά βγαίνουν στην αμμουδιά και χύνονται στη θάλασσα. Στην παραλία του Αδάμαντα υπάρχει θερμή πηγή στους πρόποδες του λόφου. Ο χάρτης Μήλου δείχνει έτσι τον κόλπο ως την πυκνότερη ομάδα παραλιών.

• Χάρτης Μήλου: ο κατάλογος των παραλιών της Μήλου περιέχει τις περισσότερες, αλλά δεν είναι πλήρης.
• Σαρακήνικο: η αμμουδιά του είναι μικρή και ανοργάνωτη, αλλά προσεγγίζεται εύκολα με αυτοκίνητο και λεωφορείο.
• Φυριπλάκα: η πρόσβαση γίνεται με αυτοκίνητο, ταξί, λεωφορείο ή καραβάκι, και το τελευταίο τμήμα του δρόμου είναι χαλικόστρωτο.
• Κλέφτικο: οι τόφφοι του έχουν στρώματα κίσσηρης, που σχηματίστηκε πριν από περίπου 3,1 εκατομμύρια χρόνια.
• Παλιοχώρι: στην περιοχή υπάρχουν θερμές πηγές και ατμίδες με θερμοκρασία έως 100 βαθμούς Κελσίου.

Η Μήλος έχει πολλές παραλίες, και καθεμία διαφέρει από τις άλλες εξαιτίας των ιδιαίτερων πετρωμάτων που την περικλείουν. Συνολικά ο κατάλογος αναφέρει 90 παραλίες, και 15 από αυτές βρίσκονται στη δυτική πλευρά. Πολλές φτάνουν με δρόμο, ενώ άλλες μόνο από τη θάλασσα. Ο χάρτης Μήλου βοηθά να βρεθεί η σωστή ακτή: βόρεια για λευκά βράχια, νότια για χρωματιστά πετρώματα και δυτικά για απομόνωση. Αναλυτική περιγραφή κάθε ακτής υπάρχει στη σελίδα για τις παραλίες της Μήλου.

Ποια αξιοθέατα σημειώνει ο χάρτης Μήλου;

Ο χάρτης Μήλου σημειώνει τις Κατακόμβες και το αρχαίο θέατρο κοντά στην Τρυπητή. Στην Πλάκα βρίσκονται το Κάστρο και το Αρχαιολογικό Μουσείο, ενώ άλλα μουσεία υπάρχουν στον Αδάμαντα. Η Φυλακωπή είναι στη βόρεια ακτή, το Κλέφτικο στη νοτιοδυτική Μήλο και η Συκιά στη δυτική ακτή.

Νοτιοδυτικά του οικισμού Τρυπητή ο χάρτης Μήλου σημειώνει πρώτα τις Κατακόμβες. Πρόκειται για αρχαίο υπόγειο νεκροταφείο, λαξευμένο στον μαλακό ηφαιστειακό τόφφο. Οι ανασκαφές έδειξαν χρήση από τον 1ο μέχρι τον 7ο αιώνα μ.Χ. Οι Κατακόμβες αποτελούνται από τρεις ομάδες με συνολικά πέντε διαδρόμους. Σήμερα ο επισκέπτης μπαίνει μόνο από την κατακόμβη των «Πρεσβυτέρων». Ο χάρτης Μήλου βάζει το αρχαίο θέατρο στην πλαγιά του λόφου της αρχαίας πόλης, ανάμεσα στην Τρυπητή και το Κλήμα. Χτίστηκε στη ρωμαϊκή περίοδο, από τον 1ο έως τον 4ο αιώνα μ.Χ.

Η Πλάκα είναι η πρωτεύουσα του νησιού, σε υψόμετρο 220 μέτρων, και χαρακτηρίζεται παραδοσιακός οικισμός από το 1978. Στο ψηλότερο σημείο της, πάνω σε λόφο ηφαιστειακής προέλευσης, βρίσκεται το Κάστρο. Οι Ενετοί το έκτισαν τον 13ο αιώνα, σε λόφο που επέτρεπε τον έλεγχο της κίνησης των πλοίων στον κόλπο του Αδάμαντα. Στην κορυφή του Κάστρου βρίσκεται η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου, γνωστή ως Μέσα Παναγιά. Το Κάστρο έχει χαρακτηριστεί αρχαίο μνημείο και ο χάρτης Μήλου το βάζει πάνω από την αρχαία πόλη.

Στη βόρεια ακτή, ο χάρτης Μήλου σημειώνει τη Φυλακωπή, έναν από τους σημαντικότερους οικισμούς της εποχής του Χαλκού στο Αιγαίο. Η Βρετανική Σχολή Αθηνών ανέσκαψε τον χώρο από το 1896 έως το 1899. Ο οικισμός ιδρύθηκε γύρω στο 2300 π.Χ. και έζησε μέχρι το 1100 π.Χ. Σήμερα η θάλασσα έχει διαβρώσει μεγάλο μέρος της πόλης. Τη δεκαετία του 1970 βρέθηκε εκεί ιερό, που έδωσε στοιχεία για τα έθιμα και τα τελετουργικά των κατοίκων. Τα περισσότερα ευρήματα εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μήλου.

Στη νοτιοδυτική Μήλο ο χάρτης Μήλου δείχνει το Κλέφτικο, με λευκούς γκρεμούς και νησίδες σε τρεις συνεχόμενους κολπίσκους. Η διάβρωση από τη θάλασσα και τους ανέμους άνοιξε κοιλότητες και σπήλαια στους ηφαιστειογενείς βράχους. Το όνομα προέρχεται από την εποχή της πειρατείας, όταν οι κολπίσκοι χρησίμευαν ως ορμητήριο. Τα εκδρομικά καραβάκια σταματούν και στη Συκιά, όπου ο χάρτης Μήλου σημειώνει σπηλιά στη δυτική ακτή με οροφή που έχει καταρρεύσει. Το Κλέφτικο εντάσσεται στη Natura 2000, και οι τόφφοι του περιέχουν κίσσηρη που σχηματίστηκε πριν από περίπου 3,1 εκατομμύρια χρόνια.

• Χάρτης Μήλου: Από την Τρυπητή ο επισκέπτης φτάνει στις Κατακόμβες και στο αρχαίο θέατρο ακόμη και με τα πόδια.
• Θέατρο: Το αναστηλωμένο θέατρο άνοιξε τις πύλες του για το κοινό το Σάββατο 9 Ιουλίου 2016.
• Φυλακωπή: Η περίφημη τοιχογραφία των ιπτάμενων ψαριών βρέθηκε στα ερείπια του δωματίου του πυλώνα.
• Αρχαιολογικό Μουσείο: Άρχισε να λειτουργεί το 1985, με εκθέματα από τα ύστερα Νεολιθικά έως τη Βυζαντινή περίοδο.
• Πρόσβαση: Το Κλέφτικο φτάνει κανείς με εκδρομικό καραβάκι ή με μονοπάτι, ενώ η Συκιά μόνο από τη θάλασσα.

Στον Αδάμαντα ο χάρτης Μήλου σημειώνει το Ναυτικό Μουσείο, με σπάνιους χάρτες, και το Μεταλλευτικό Μουσείο, που δημιουργήθηκε το 1998. Το Εκκλησιαστικό Μουσείο βρίσκεται πολύ κοντά στο λιμάνι, στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας. Στην Πλάκα υπάρχουν επίσης το Πολεμικό Μουσείο, σε παλιό καταφύγιο, και το Λαογραφικό, πίσω από την εκκλησία της Κορφιάτισσας. Έτσι ο χάρτης Μήλου συγκεντρώνει μνημεία από την εποχή του Χαλκού μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Περισσότερα για κάθε μνημείο υπάρχουν στα αξιοθέατα της Μήλου.

Ποιους δρόμους και λιμάνια δείχνει ο χάρτης Μήλου;

Ο χάρτης Μήλου δείχνει τον Αδάμαντα ως κύριο λιμάνι του νησιού και τα Πολλώνια ως μικρό λιμάνι για την Κίμωλο. Δείχνει επίσης το μικρό αεροδρόμιο και το μεγαλύτερο δίκτυο χωματόδρομων των Κυκλάδων, που φτάνει και σε παραλιακές τοποθεσίες, ξωκλήσια και ορυχεία.

Στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου, ο χάρτης Μήλου βάζει τον Αδάμαντα, το επίνειο και τον κύριο λιμένα του νησιού. Ο κόλπος της Μήλου είναι ένας από τους μεγαλύτερους και ασφαλέστερους φυσικούς κόλπους της Μεσογείου. Τον οικισμό έχτισαν Κρητικοί πρόσφυγες, και οι απόγονοί τους λέγονται Μηλοκρητικοί. Σήμερα ο Αδάμαντας είναι το μεγαλύτερο τουριστικό κέντρο της Μήλου. Στη θάλασσα του Αδάμαντα, σε βάθος περίπου 30 μέτρων, διακρίνονται ίχνη αρχαίων κτισμάτων. Το καλοκαίρι το λιμάνι συνδέεται συχνά με νησιά όπως η Σύρος, η Πάρος, η Νάξος και η Σαντορίνη.

Τα Πολλώνια είναι παραθαλάσσιο χωριό στο βορειοανατολικό άκρο της Μήλου. Ο χάρτης Μήλου τα δείχνει ως δεύτερο λιμάνι του νησιού μετά τον Αδάμαντα. Από εκεί υπάρχει τακτική σύνδεση με μικρό πλοίο προς την Κίμωλο. Η Κίμωλος απέχει μόλις 985 μέτρα βορειοανατολικά της Μήλου. Η κεντρική παραλία των Πολλωνίων είναι αμμώδης, και το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο 10 μέτρων. Στην αποβάθρα δένουν τα αλιευτικά των ντόπιων, που φτάνουν κάθε πρωί με ψάρια, χταπόδια και αστακούς. Τα ιδιωτικά σκάφη δένουν στη μαρίνα του Αδάμαντα ή στα Πολλώνια.

Ο χάρτης Μήλου δείχνει και τον Κρατικό Αερολιμένα Μήλου, που εγκαινιάστηκε στις 17 Ιανουαρίου 1973. Το 1995 ολοκληρώθηκε το νέο κτίριο του αεροσταθμού και ο διάδρομος ασφαλτοστρώθηκε ξανά. Ο διάδρομος προσγείωσης και απογείωσης έχει μήκος μόλις 1.030 μέτρα και δέχεται μόνο μικρά αεροσκάφη. Ο ασφαλτοτάπητας στάθμευσης έχει έκταση μόλις 7.800 τετραγωνικά μέτρα. Τα σχέδια για επέκταση στα 2.000 μέτρα έχουν εγκαταλειφθεί λόγω οικονομικών δυσκολιών. Έτσι ο χάρτης Μήλου δείχνει ένα αεροδρόμιο μικρής κλίμακας.

Ο χάρτης Μήλου δείχνει και το δίκτυο των χωματόδρομων, το μεγαλύτερο στις Κυκλάδες. Σε κάποια σημεία οι διαδρομές είναι πολύ δύσκολες. Στη δυτική πλευρά, ο Άγιος Ιωάννης έχει πρόσβαση από χωματόδρομο περίπου 12 χιλιομέτρων. Τα Αγκάθια και το Αμμουδαράκι, επίσης δυτικές παραλίες, φτάνουν με χωματόδρομο. Το Σαρακήνικο στη βόρεια ακτή είναι εύκολα προσβάσιμο με αυτοκίνητο και λεωφορείο. Ο χάρτης Μήλου περιλαμβάνει και τον δρόμο από την Πλάκα προς τον Φυροπόταμο. Λίγο πριν το χωριό ο δρόμος ανηφορίζει αριστερά και καταλήγει σε βατό χωματόδρομο για την παραλία του Τράχηλα.

• Χάρτης Μήλου: Τα Πολλώνια απέχουν σχεδόν 10 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα και 14 από την Πλάκα.
• Μαρίνα: Η μαρίνα του Αδάμαντα προσφέρει καύσιμα και βασικές υπηρεσίες για τα σκάφη, όπως νερό και ρεύμα.
• Ταξί: Ταξί υπάρχουν στο λιμάνι και στο αεροδρόμιο, ενώ συνολικά το νησί έχει 15.
• Λεωφορεία: Τα αστικά λεωφορεία εξυπηρετούν ορισμένες περιοχές της Μήλου, και τους θερινούς μήνες τα δρομολόγια είναι αρκετά συχνά.
• Πλάκα: Μέσα στον παραδοσιακό οικισμό της Πλάκας, που βρίσκεται σε ύψωμα, απαγορεύεται η κυκλοφορία αυτοκινήτων.

Ο χάρτης Μήλου δείχνει έτσι δύο λιμάνια, ένα μικρό αεροδρόμιο και ένα μεγάλο δίκτυο χωματόδρομων. Οι γραμμές από τον Πειραιά καταλήγουν στο λιμάνι της Μήλου. Τα Πολλώνια εξυπηρετούν τη μικρή γραμμή προς την Κίμωλο. Στον Κριμαϊκό πόλεμο ο Αδάμαντας ήταν το ορμητήριο του γαλλικού στόλου. Για αγκυροβόλιο, ανάλογα με τον άνεμο, χρησιμοποιούνται και ο Προβατάς, το Κλέφτικο και το Παλιοχώρι. Οι τρόποι μετάβασης στη Μήλο με πλοίο και αεροπλάνο αναλύονται ξεχωριστά σε δική τους σελίδα.

Πώς βοηθά ο χάρτης Μήλου στον σχεδιασμό εκδρομών;

Ο χάρτης Μήλου χωρίζει το νησί σε περιοχές, και κάθε περιοχή γίνεται μία ξεχωριστή ημέρα εκδρομής. Έτσι ξεχωρίζουν η βόρεια ακτή και η διαδρομή Πλάκα, Κλήμα και Τρυπητή. Χωριστές ημέρες παίρνουν οι βαρκάδες στα δυτικά και νοτιοδυτικά, οι διαδρομές με τζιπ και τα Πολλώνια με την Κίμωλο.

Στη βόρεια ακτή ο χάρτης Μήλου βάζει δίπλα δίπλα το Σαρακήνικο και τα Μανδράκια. Το Σαρακήνικο απέχει περίπου 5 χιλιόμετρα από την Πλάκα και το περιβάλλουν λευκά ηφαιστειογενή πετρώματα. Τα κύματα έχουν σκάψει σπήλαια στην ακτή. Η αμμουδερή παραλία δεν είναι οργανωμένη, και φτάνει κανείς εύκολα με αυτοκίνητο ή λεωφορείο. Τα Μανδράκια απέχουν περίπου 4 χιλιόμετρα βόρεια από τον Αδάμαντα. Είναι παραδοσιακό ψαροχώρι, και πάνω από τα σπίτια δεσπόζει η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής. Η βόρεια πλευρά έχει 17 παραλίες στον κατάλογο, άρα η ημέρα χωρά πολλές στάσεις.

Ο χάρτης Μήλου ενώνει στη δεύτερη ημέρα την Πλάκα, το Κλήμα και την Τρυπητή. Η Πλάκα βρίσκεται σε υψόμετρο 220 μέτρων, με θέα προς τον κόλπο, και στο ψηλότερο σημείο της στέκει το Κάστρο των Ενετών του 13ου αιώνα. Μέσα στον οικισμό απαγορεύεται η κυκλοφορία αυτοκινήτων. Εκεί βρίσκεται και το αρχαιολογικό μουσείο του νησιού. Το Κλήμα απέχει 6 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα και βρίσκεται κοντά στην αρχαία πόλη. Κοντά στο αρχαίο θέατρο βρέθηκε το 1820 η Αφροδίτη της Μήλου. Οι κατακόμβες της Τρυπητής απέχουν 200 μέτρα ανατολικά από το θέατρο.

Οι βαρκάδες αφορούν τη νοτιοδυτική και τη δυτική ακτή. Το Κλέφτικο έχει λευκούς γκρεμούς και νησίδες σε τρεις συνεχόμενους κολπίσκους. Φτάνει κανείς εκεί με εκδρομικά καραβάκια ή με μονοπάτι. Τα καραβάκια σταματούν και στη Συκιά, μια σπηλιά της δυτικής ακτής με καταρρευμένη οροφή. Η νοτιοδυτική πλευρά είναι και βιότοπος της μεσογειακής φώκιας. Για τις ημέρες με τζιπ στα δυτικά, ο χάρτης Μήλου δείχνει περιοχή χωρίς χωριά, με ελάχιστους οικισμούς και παλιά ορυχεία. Σχεδόν όλη η δυτική Μήλος ανήκει στο δίκτυο Natura 2000, όπως και ο υγρότοπος Αχιβαδόλιμνη.

Στα βορειοανατολικά ο χάρτης Μήλου δείχνει τα Πολλώνια και τη Φυλακωπή. Η Φυλακωπή είναι προϊστορικός οικισμός, που ιδρύθηκε γύρω στο 2300 π.Χ. στη βορειοανατολική ακτή. Το χωριό των Πολλωνίων πήρε το όνομά του από τον ναό του Απόλλωνα, που υπήρχε ανατολικά του. Η κύρια παραλία του είναι αμμουδερή, και κοντά βρίσκονται η Πολυχρόνη και η Πίσω Θάλασσα. Από τα Πολλώνια φεύγει η γραμμή για την Κίμωλο με μικρό πλοίο, και εκτελείται αρκετές φορές την ημέρα. Η Κίμωλος συνδέεται και με τον Πειραιά με πλοίο όλο το χρόνο.

• Χάρτης Μήλου: Η Πλάκα, ο Τριοβασάλος, ο Πέρα Τριοβασάλος και η Τρυπητή στέκουν σε ύψωμα πάνω από τον Αδάμαντα.
• Κόλπος: Ο χάρτης Μήλου δείχνει έναν μεγάλο κόλπο, ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας.
• Σύρματα: Λέγονται οι θέσεις φύλαξης βαρκών, σκαμμένες σε ηφαιστειακό τόφφο, στο Κλήμα, στα Μανδράκια και στον Φυροπόταμο.
• Κατακόμβες: Οι κατακόμβες της Τρυπητής έγιναν γνωστές το 1840 και σώζουν 126 αρκοσόλια, δηλαδή σκαμμένες αψίδες για τάφους.
• Θέατρο: Στο αρχαίο θέατρο σώζονται η ορχήστρα και 7 σειρές μαρμάρινων εδωλίων για περίπου 700 θεατές.

Όταν κάθε ημέρα ακολουθεί μία περιοχή, ο χάρτης Μήλου γίνεται πρόγραμμα και όχι απλή εικόνα. Το νησί έχει πλάτος 23 χιλιόμετρα, και έτσι ο επισκέπτης δεν διασχίζει την απόσταση από άκρη σε άκρη. Ούτε μπερδεύει τις βόρειες στάσεις με τις νοτιοδυτικές. Στη βόρεια διαδρομή χωρά και το Φουρκοβούνι, στην είσοδο του όρμου, 4 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Πλάκας. Όποιος θέλει να δει συνδυασμένες δραστηριότητες, ανοίγει τη σελίδα με τις εκδρομές στη Μήλο. Εκεί οι περιοχές του χάρτη αποκτούν συγκεκριμένο πρόγραμμα ημέρας.

Τι άλλο ρωτούν όσοι ψάχνουν χάρτης Μήλου;

Ο χάρτης Μήλου δείχνει ένα ηφαιστειογενές νησί σε σχήμα πετάλου, στις Δυτικές Κυκλάδες, με έκταση 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Πρωτεύουσα είναι η Πλάκα και κύριο λιμάνι ο Αδάμας. Ψηλότερη κορυφή είναι ο Προφήτης Ηλίας, με 751 μέτρα, ενώ κοντά βρίσκονται η Κίμωλος, η Αντίμηλος και η Πολύαιγος.

Πόσο μεγάλο είναι το νησί που δείχνει ο χάρτης Μήλου μέσα στις Κυκλάδες;

Η Μήλος έχει έκταση περίπου 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Από βορειοανατολικά προς νοτιοδυτικά το πλάτος της φτάνει τα 23 χιλιόμετρα, ενώ από βορρά προς νότο μετρά 13. Είναι το πέμπτο μεγαλύτερο νησί των Κυκλάδων. Ο χάρτης Μήλου δείχνει το νησί ως πέταλο γύρω από έναν μεγάλο κόλπο. Με τις ακατοίκητες νησίδες του δήμου, η συνολική έκταση φτάνει τα 160 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Ποια είναι η ψηλότερη κορυφή του νησιού που σημειώνει ο χάρτης Μήλου;

Η ψηλότερη κορυφή είναι ο Προφήτης Ηλίας, με υψόμετρο 751 μέτρα. Είναι ηφαιστειακός δόμος, όπως και το Κάστρο της Χώρας, από λάβα που στερεοποιήθηκε πριν χυθεί, κυρίως από ανδεσίτη. Δεύτερο ψηλότερο βουνό είναι το Χονδρό Βουνό, με 636 μέτρα, στο δυτικό μέρος του νησιού. Ο χάρτης Μήλου δείχνει έτσι ένα ανάγλυφο που προέρχεται από την ηφαιστειακή δράση, η οποία σταμάτησε πριν από 90.000 χρόνια.

Πόσο απέχει η Μήλος από την Πελοπόννησο και πού βρίσκεται μέσα στις Κυκλάδες;

Η Μήλος απέχει 102 χιλιόμετρα, δηλαδή 55 ναυτικά μίλια, από την Πελοπόννησο, με μέτρο το ακρωτήριο Μαλέας. Βρίσκεται περίπου στο μέσο της απόστασης ανάμεσα στον Πειραιά και την Κρήτη. Η γειτονική Κίμωλος απέχει 150 χιλιόμετρα από τον Πειραιά. Οι Κυκλάδες πήραν το όνομά τους από την κυκλική διάταξη των νησιών γύρω από τη Δήλο. Ο χάρτης Μήλου τη δείχνει στη νοτιοδυτική άκρη αυτού του συμπλέγματος.

Πόσο κοντά στη Μήλο βρίσκεται η Κίμωλος και πόσο μεγάλο είναι αυτό το νησί;

Η Κίμωλος βρίσκεται μόλις 985 μέτρα βορειοανατολικά της Μήλου. Το στενό Αμμώνι τις χωρίζει με πλάτος ένα χιλιόμετρο. Η Κίμωλος έχει έκταση 36 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ανάπτυγμα ακτών περίπου 40 χιλιόμετρα. Στην απογραφή του 2021 είχε 810 κατοίκους. Το επίνειό της, η Ψάθη, απέχει μόλις 800 μέτρα από το Χωριό. Ο χάρτης Μήλου την εμφανίζει ως τον κοντινότερο γείτονα, πιο κοντά από την Αντίμηλο.

Πού βρίσκεται η Αντίμηλος και τι είναι αυτό το μικρό ακατοίκητο νησί;

Η Αντίμηλος βρίσκεται 9 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Μήλου και είναι ακατοίκητη. Οι ντόπιοι τη λένε και Ερημόμηλο. Το ψηλότερο σημείο της φτάνει τα 671 μέτρα, και στην κορυφή υπάρχει ανενεργός κρατήρας. Στο νησί ζουν ένα σπάνιο είδος αιγάγρου και ο μαυροπετρίτης, ένα σπάνιο γεράκι. Η επίσκεψη γίνεται μόνο με άδεια της Διεύθυνσης Θήρας Κυκλάδων. Ο χάρτης Μήλου την τοποθετεί δυτικά της Μήλου, στο Μυρτώο Πέλαγος.

Τι δείχνει ο χάρτης Μήλου για την Πολύαιγο και το μήκος των ακτών της;

Η Πολύαιγος βρίσκεται 6 χιλιόμετρα ανατολικά της Μήλου και έχει έκταση 18 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το μήκος των ακτών της φτάνει τα 27 χιλιόμετρα. Είναι το μεγαλύτερο ακατοίκητο νησί του Αιγαίου και ανήκει στον δήμο Κιμώλου. Στο νησί γεννά τα μικρά της η μεσογειακή φώκια, και φάρος υπάρχει από το 1898. Ο χάρτης Μήλου έχει και θαλάσσια πλευρά, όπως δείχνουν οι ημερήσιες κρουαζιέρες στη Μήλο.