Halkeas Diving – Go Dive

Ενοικιάσεις αυτοκινήτων στην Μήλο. Βρείτε ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα στον Αδάμα, τα Πολλώνια και το αεροδρόμιο της Μήλου.

Οι καταδύσεις Μήλος γίνονται γύρω από ένα ηφαιστειογενές νησί στη νοτιοδυτική άκρη των Κυκλάδων. Η Μήλος έχει σχήμα πετάλου και κλείνει έναν μεγάλο κόλπο, που είναι η κοιλότητα του κύριου κρατήρα. Ο κόλπος αυτός είναι ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας. Πολλές από τις παραλίες του νησιού είναι προσιτές μόνο από τη θάλασσα, με σκάφος.

Η σελίδα εξηγεί τι κάνει τον βυθό του νησιού ξεχωριστό και τι συναντά ο δύτης κάτω από την επιφάνεια. Στη συνέχεια παρουσιάζει τα σημεία για καταδύσεις Μήλος, την κολύμβηση με αναπνευστήρα και τις πρώτες βουτιές με πιστοποίηση. Ακολουθούν η καλύτερη εποχή, η προστασία του βυθού και οι συχνές ερωτήσεις. Στο τέλος της σελίδας παρουσιάζονται θαλάσσιες εκδρομές γύρω από το νησί, που κλείνονται online.

Γιατί οι καταδύσεις Μήλος ξεχωρίζουν στις Κυκλάδες;

Οι καταδύσεις Μήλος ξεχωρίζουν επειδή η ακτή και ο βυθός έχουν ηφαιστειακή προέλευση. Η δραστηριότητα ξεκίνησε πριν 2-3 εκατομμύρια χρόνια και σταμάτησε πριν 90.000 χρόνια. Στις ακτές υψώνονται λευκοί γκρεμοί και νησίδες με σπήλαια. Ο κόλπος είναι ο κύριος κρατήρας, με βάθος έως 130 μέτρα.

Η Μήλος είναι στρωματοηφαίστειο που δεν έχει εκραγεί στους ιστορικούς χρόνους. Οι ηφαιστειακοί βράχοι πιάνουν το μεγαλύτερο μέρος του νησιού, στη στεριά και στις ακτές. Υπάρχουν δύο σβηστά ηφαίστεια, της Φυριπλάκας στα νοτιοανατολικά και του Τράχηλα στα βόρεια-βορειοδυτικά. Ο κρατήρας της Φυριπλάκας έχει διάμετρο περίπου 1.700 μέτρα και ύψος περίπου 220 μέτρα. Η δραστηριότητα έγινε σε στεριά και θάλασσα, γι’ αυτό τα πετρώματα κρύβουν απολιθωμένα όστρακα. Οι καταδύσεις Μήλος γίνονται έτσι πάνω σε ένα ηφαίστειο που σχηματίστηκε εν μέρει κάτω από το νερό.

Τα ηφαιστειακά πετρώματα της Μήλου έχουν λευκό, κόκκινο, κίτρινο και μαύρο χρώμα. Στο Παλιοχώρι οι βράχοι είναι έντονα κόκκινοι και κίτρινοι, ενώ τα νερά είναι καταγάλανα. Στη Φυριπλάκα η ακτή έχει γκρίζα λεπτή άμμο, λευκά βότσαλα και ρηχά τιρκουάζ νερά. Η παραλία αυτή βρίσκεται στη νότια ακτή, ανάμεσα στον Προβατά και το Τσιγκράδο. Για τις καταδύσεις Μήλος, η Φυριπλάκα έχει και έναν μεγάλο βράχο μέσα στο νερό, με σπηλιά από κάτω.

Στις καταδύσεις Μήλος οι σπηλιές της ακτής δείχνουν καθαρά το ηφαιστειακό παρελθόν. Στο Κλέφτικο, στη νοτιοδυτική Μήλο, η θάλασσα και οι άνεμοι έσκαψαν κοιλότητες και σπήλαια στους βράχους. Οι σπηλιές του έδιναν παλιά καταφύγιο στην κακοκαιρία, ενώ οι κολπίσκοι του ήταν ορμητήριο πειρατών. Η Συκιά, στη δυτική ακτή, είναι σπηλιά με οροφή που έχει καταρρεύσει. Το ενάλιο σπήλαιο του Παπάφραγκα βρίσκεται μέσα στον αρχαιολογικό χώρο της Φυλακωπής. Σε μια σπηλιά της νότιας ακτής, η θερμότητα του ηφαιστείου παραμένει ακόμη μεγάλη.

Η Μήλος είναι το πέμπτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων, με έκταση 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Από βορειοανατολικά προς νοτιοδυτικά έχει πλάτος 23 χιλιόμετρα και από βορρά σε νότο 13 χιλιόμετρα. Ο κόλπος χωρίζει το νησί σε δύο σχεδόν ίσα μέρη, με ισθμό πλάτους έως 2,2 χιλιομέτρων. Καταγράφονται 90 παραλίες, από τις οποίες 21 στη νότια πλευρά και 25 μέσα στον κόλπο. Η βόρεια πλευρά έχει 17 παραλίες, η ανατολική 12 και η δυτική 15. Έτσι οι καταδύσεις Μήλος έχουν αφετηρίες σε κάθε πλευρά του νησιού.

• Αντίμηλος: Το ακατοίκητο νησί, 9 χιλιόμετρα βορειοδυτικά, είναι ηφαιστειακός δόμος με απότομους γκρεμούς.
• Κίμωλος: Η γειτονική Κίμωλος απέχει μόλις 985 μέτρα βορειοανατολικά από τη Μήλο.
• Λάκκος: Τα λουτρά του Λάκκου βρίσκονται σε φυσική σπηλιά κοντά στο λιμάνι του Αδάμαντα.
• Θερμές πηγές: Οι θερμές πηγές του νησιού έχουν θερμοκρασία έως 55 βαθμούς Κελσίου.
• Προφήτης Ηλίας: Η ψηλότερη κορυφή, στα 751 μέτρα, είναι ηφαιστειακός δόμος κυρίως από ανδεσίτη.

Η Μήλος θεωρείται περιοχή με μεγάλες δυνατότητες γεωτουρισμού και μεταλλευτικής περιήγησης. Στο νησί έχουν καταγραφεί πάνω από 250 γεωσημεία και γεώτοποι, που συνθέτουν 12 γεωδιαδρομές. Οι καταδύσεις Μήλος προσθέτουν την υποθαλάσσια πλευρά σε αυτή τη γεωλογική ιστορία. Συνδυάζονται εύκολα με άλλες δραστηριότητες στη Μήλο, όπως το μονοπάτι προς το Κλέφτικο. Η ίδια ακτή φαίνεται έτσι από τη στεριά, από το σκάφος και από τον βυθό.

Τι βλέπει κανείς στον βυθό στις καταδύσεις Μήλος;

Στις καταδύσεις Μήλος ο δύτης βλέπει ηφαιστειακά πετρώματα σε πολλά χρώματα, θαλασσινές σπηλιές και υποθαλάσσιες ατμίδες με φυσαλίδες. Σε μαλακό βυθό απλώνονται λιβάδια ποσειδωνίας, όπου ζουν πάνω από 1.000 είδη θαλάσσιων ζώων. Η νοτιοδυτική ακτή του νησιού είναι βιότοπος της μεσογειακής φώκιας.

Στις καταδύσεις Μήλος τα πετρώματα αλλάζουν μορφή από περιοχή σε περιοχή. Τα Γλαρονήσια, βόρεια του νησιού, βρίσκονται απέναντι από την Πάχαινα και τον Άγιο Γεράσιμο. Σχηματίστηκαν από λάβα πριν από 800 με 700 χιλιάδες χρόνια. Το ανδεσιτικό τους πέτρωμα υψώνεται σε χιλιάδες όρθιες πενταγωνικές και εξαγωνικές κολόνες, με διαγώνιο 20 με 30 εκατοστά. Στο Κλέφτικο οι βράχοι είναι τόφφοι από κίσσηρη, ηλικίας περίπου 3,1 εκατομμυρίων χρόνων. Η κίσσηρη, δηλαδή η ελαφρόπετρα, έχει σχηματίσει εκεί στρώματα, ενώ γύρω από την περιοχή υπάρχει και βασάλτης.

Τα χρώματα της ακτής συνδέονται με τον ορυκτό πλούτο του νησιού. Η Μήλος εξάγει σε όλο τον κόσμο μπεντονίτη, περλίτη και ποζολάνη. Στις ατμίδες της Αγίας Κυριακής και του Παλαιοχωρίου είναι έντονη η παρουσία του θείου. Οι φουμαρόλες εκεί φτάνουν σε θερμοκρασία έως 100 βαθμούς Κελσίου. Στον Κάναβα, μια καυτή πηγή χύνεται στη θάλασσα, γεμάτη άλατα που ιριδίζουν στο φως. Λίγα μέτρα πιο πέρα, ατμίδες βγαίνουν μέσα στη θάλασσα και τη ζεσταίνουν. Σε τέτοια σημεία, οι καταδύσεις Μήλος συναντούν αέριο που ανεβαίνει ως φυσαλίδες.

Στο Σαρακήνικο τα κύματα έχουν σκάψει σπήλαια σε όλο το μήκος της ακτής. Οι ψαράδες λένε ότι οι μεσογειακές φώκιες γεννούσαν στις σπηλιές του Κλέφτικου. Η τουριστική κίνηση φαίνεται ότι τις απομάκρυνε από εκεί. Σήμερα η φώκια καταφεύγει κυρίως σε απρόσιτες θαλασσινές σπηλιές. Αυτές έχουν συχνά είσοδο κάτω από το νερό και καταλήγουν σε επίπεδο χώρο με άμμο ή βότσαλο. Στην Ελλάδα η φώκια γεννά από τον Αύγουστο έως τον Δεκέμβριο. Στις καταδύσεις Μήλος οι σπηλιές αυτές θέλουν απόσταση και ησυχία.

Η ποσειδωνία είναι ανθοφόρο θαλάσσιο φυτό, ενδημικό στη Μεσόγειο, και όχι φύκι όπως λέγεται συχνά. Έχει ευρεία εξάπλωση στις ακτές της Ελλάδας και σχηματίζει λιβάδια σε μαλακό βυθό, έως τα 50 μέτρα. Τα φύλλα της έχουν σχήμα ταινίας, μήκος έως 45 εκατοστά και έντονο πράσινο χρώμα. Στα λιβάδια ζουν πάνω από 1.000 είδη θαλάσσιων ζώων, ανάμεσά τους πολλά ψάρια αλιευτικής σημασίας. Ο καρπός της επιπλέει και στην Ιταλία τον λένε «ελιά της θάλασσας». Στη Μήλο, οι πρώτοι κάτοικοι της Φυλακωπής ήταν αλιείς τόνου.

• Φώκια: Η ενήλικη μεσογειακή φώκια έχει μήκος 2 έως 3 μέτρα και βάρος έως 350 κιλά.
• Διατροφή: Τρέφεται με σαργούς, συναγρίδες, γόπες, μπαρμπούνια, χταπόδια, σουπιές και καβούρια.
• Πληθυσμός: Περίπου 250 έως 300 φώκιες, ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός, ζουν στην Ελλάδα.
• Πολύαιγος: Οι θαλασσινές σπηλιές της γειτονικής Πολυαίγου είναι καταφύγιο για μεσογειακές φώκιες.
• Απολιθώματα: Στο Σαρακήνικο βρέθηκαν απολιθώματα από δίθυρα, γαστρόποδα, εχινοειδή και βάλανους.

Πολλά σημεία του βυθού έχουν συνέχεια σε γνωστά αξιοθέατα του νησιού. Το Σαρακήνικο απέχει περίπου 5 χιλιόμετρα από την Πλάκα. Ο σχηματισμός του ήταν αρχικά υποθαλάσσιος και ανέβηκε σταδιακά στην επιφάνεια. Τα λευκά ηφαιστειακά του πετρώματα δεν έχουν καθόλου βλάστηση και θυμίζουν σεληνιακό τοπίο. Στο Κλέφτικο φτάνει κανείς με εκδρομικό σκάφος ή με μονοπάτι. Οι καταδύσεις Μήλος δείχνουν την ίδια γεωλογία από την άλλη πλευρά, κάτω από τη θάλασσα.

Σε ποιες περιοχές γίνονται οι καταδύσεις Μήλος;

Οι καταδύσεις Μήλος γίνονται σε μια ηφαιστειακή ακτή με υποβρύχιες σπηλιές και ναυάγια. Στα νοτιοδυτικά βρίσκεται το Κλέφτικο και στα δυτικά η Συκιά. Στα βόρεια βρίσκονται τα Γλαρονήσια, στα βορειοδυτικά το ακρωτήριο Βάνι. Ο κόλπος, η Αντίμηλος και η Πολύαιγος συμπληρώνουν τον χάρτη.

Ο χάρτης για καταδύσεις Μήλος ξεκινά από το Κλέφτικο, στη νοτιοδυτική πλευρά του νησιού. Εκεί λευκοί γκρεμοί και νησίδες απλώνονται μέσα στη θάλασσα, σε τρεις συνεχόμενους κολπίσκους. Η θάλασσα και οι άνεμοι άνοιξαν μέσα στους αιώνες κοιλότητες και σπήλαια στους βράχους. Τα πετρώματα είναι τόφφοι από κίσσηρη, που σχηματίστηκαν πριν από περίπου 3,1 εκατομμύρια χρόνια. Πολλοί το αποκαλούν «Θαλασσινά Μετέωρα», και οι γκριζόλευκοι βράχοι του έχουν παράξενες μορφές. Η περιοχή έχει χαρακτηριστεί τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Σήμερα είναι δημοφιλής προορισμός, με πρόσβαση από εκδρομικά καραβάκια ή από μονοπάτι.

Το όνομα του Κλέφτικου έρχεται από την εποχή της πειρατείας στη Μεσόγειο. Οι κολπίσκοι του ήταν τότε ορμητήριο πειρατών εναντίον των πλοίων. Οι σπηλιές του έδιναν καταφύγιο στην κακοκαιρία και, κατά τους ψαράδες, χώρο αναπαραγωγής στις μεσογειακές φώκιες. Η επόμενη περιοχή για καταδύσεις Μήλος είναι η Συκιά, στη δυτική ακτή του νησιού. Πρόκειται για σπηλιά που η οροφή της έχει καταρρεύσει. Οι ακτίνες του ήλιου μπαίνουν από ψηλά και φωτίζουν τα σμαραγδένια νερά της. Η Συκιά είναι προσβάσιμη μόνο από τη θάλασσα, και τα καραβάκια του Κλέφτικου σταματούν και εκεί.

Στον βορρά, οι καταδύσεις Μήλος έχουν δύο περιοχές, τα Γλαρονήσια και το ακρωτήριο Βάνι. Τα Γλαρονήσια είναι μικρό σύμπλεγμα ακατοίκητων νησίδων, απέναντι από την Πάχαινα και τον Άγιο Γεράσιμο. Η μορφή τους προέρχεται από ηφαιστειακή λάβα, πριν από 800 έως 700 χιλιάδες χρόνια. Στο ανδεσιτικό πέτρωμα υψώνονται χιλιάδες όρθιες πενταγωνικές και εξαγωνικές κολόνες. Εκδρομικά σκάφη από τον Αδάμαντα πηγαίνουν τους επισκέπτες ως εκεί. Στο Βάνι κυριαρχούν σκληρά ηφαιστειακά πετρώματα και ανδεσιτικές λάβες. Ο αλμυρός άνεμος έχει σκάψει κοιλότητες στους βράχους του ακρωτηρίου. Κοντά στο Βάνι λειτουργούσε μεταλλείο μαγγανίου.

Ο μεγάλος κόλπος της Μήλου έχει σχήμα πετάλου και είναι από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας. Το λιμάνι είναι η κοιλότητα του κύριου κρατήρα του νησιού. Το βάθος του νερού μειώνεται από 130 σε 55 μέτρα. Στην ανατολική ακτή του λιμανιού υπάρχουν θερμές θειούχες πηγές. Στα λουτρά του Κάναβα, το καυτό νερό βγαίνει στην αμμουδιά και χύνεται στη θάλασσα. Λίγα μέτρα πιο μέσα, ατμίδες από την ίδια πηγή ζεσταίνουν το νερό. Για τις καταδύσεις Μήλος, ο Δήμος Μήλου ξεχωρίζει τις θερμές πηγές και τις μικροκοινωνίες που δημιουργούν.

• Αντίμηλος: Ακατοίκητο και απόκρημνο ηφαιστειακό νησί δυτικά της Μήλου, στο Μυρτώο Πέλαγος, με ψηλότερο σημείο στα 671 μέτρα.
• Βυθός ανατολικά της Αντιμήλου: Στον υποθαλάσσιο χώρο έχουν εντοπιστεί άλλοι τρεις ηφαιστειακοί δόμοι, πέρα από τον δόμο του ίδιου του νησιού.
• Άδεια επίσκεψης: Η επίσκεψη στην Αντίμηλο, που φιλοξενεί σπάνιο είδος αιγάγρου, γίνεται μόνο με άδεια της Διεύθυνσης Θήρας Κυκλάδων.
• Πολύαιγος: Βρίσκεται 3,8 ναυτικά μίλια ανατολικά της Μήλου και έχει ακτές μήκους 27 χιλιομέτρων.
• Σπηλιές της Πολυαίγου: Οι πολλές σπηλιές στο ύψος της θάλασσας δίνουν καταφύγιο σε μεσογειακές φώκιες, που γεννούν στο νησί τα μικρά τους.

Πέρα από τις περιοχές για καταδύσεις Μήλος, η ακτή μετρά τουλάχιστον 90 παραλίες, και οι 25 βρίσκονται μέσα στον κόλπο. Η βόρεια πλευρά έχει 17 παραλίες, η νότια 21 και η δυτική 15. Πολλές είναι προσβάσιμες από την ξηρά, ενώ άλλες μόνο από τη θάλασσα. Το δυτικό μισό του νησιού είναι το αγριότερο κομμάτι του, και σχεδόν όλο ανήκει στο δίκτυο Natura 2000. Το Κλέφτικο, η Συκιά και το Βάνι ανήκουν και στον κατάλογο με τις παραλίες της Μήλου.

Πώς γίνεται το snorkeling όταν δεν γίνονται καταδύσεις Μήλος;

Όταν δεν γίνονται καταδύσεις Μήλος, το snorkeling δείχνει τον βυθό με μάσκα, αναπνευστήρα και βατραχοπέδιλα. Δεν απαιτεί ειδική εκπαίδευση, μόνο βασικές ικανότητες κολύμβησης και αναπνοή από τον σωλήνα. Ρηχές παραλίες, θαλάσσιες σπηλιές και εκδρομικά σκάφη από τον Αδάμαντα και τα Πολλώνια δίνουν τις βασικές αφετηρίες.

Το snorkeling είναι κολύμπι με το πρόσωπο στο νερό και αναπνοή από έναν σωλήνα, τον αναπνευστήρα. Ο κολυμβητής φορά μάσκα κατάδυσης ή γυαλιά κολύμβησης και συνήθως βατραχοπέδιλα. Έτσι παρατηρεί τη ζωή του βυθού χωρίς τον σύνθετο εξοπλισμό και την εκπαίδευση της κατάδυσης με φιάλη. Μπορεί να κοιτάζει τον βυθό για πολλή ώρα, χωρίς να σηκώνει το κεφάλι για ανάσα. Η δραστηριότητα ταιριάζει σε όλες τις ηλικίες, γιατί θέλει λίγη σωματική προσπάθεια. Για όποιον δεν νιώθει έτοιμος για καταδύσεις Μήλος, το snorkeling είναι η πιο απλή λύση.

Όποιος αφήνει τις καταδύσεις Μήλος για άλλη μέρα βρίσκει ρηχά νερά σε αρκετές παραλίες. Οι κολυμβητές με αναπνευστήρα προτιμούν συνήθως ρηχούς υφάλους, με βάθος από 1 έως 4 μέτρα. Οι Τριάδες είναι τρεις απόμερες αμμουδιές με ρηχά καταγάλανα νερά, η μία μετά την άλλη. Τα Αγκάθια έχουν αβαθή γαλάζια νερά, απάνεμο κόλπο και μεγάλη αμμουδιά. Ο Προβατάς, 7 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα, έχει πολύ ρηχά νερά κατάλληλα για παιδιά. Δίπλα του, ο Άγιος Σώστης είναι μικρή και ρηχή αμμουδιά. Η Φυρίπλακα έχει ρηχά τιρκουάζ νερά ανάμεσα σε ηφαιστειακούς βράχους.

Όπως και στις καταδύσεις Μήλος, ο αναπνευστήρας δείχνει υφάλους, σπηλιές και βραχώδη παράλια. Ο Δήμος Μήλου τα θεωρεί φυσικούς βιότοπους για πολλά είδη ψαριών. Ανάμεσά τους είναι μπαρμπούνια, λυθρίνια, τσιπούρες, σαργοί και μελανούρια. Η θαλάσσια πανίδα περιλαμβάνει ακόμη χταπόδια, καλαμάρια, σουπιές και αστακούς. Στα βόρεια, δίπλα στα ερείπια της αρχαίας Φυλακωπής, βρίσκονται οι τρεις σπηλιές του Παπάφραγκα. Η σπηλιά του Παπάφραγκα είναι βαθιά θαλάσσια σπηλιά, με τιρκουάζ νερά ανάμεσα σε γκρίζους και λευκούς βράχους. Στα νότια, ο Γέροντας είναι όρμος με λευκούς βράχους, σπηλιές και βράχο σε σχήμα γέφυρας.

Οι θαλάσσιες εκδρομές πηγαίνουν σε παραλίες που δεν είναι προσβάσιμες από τη στεριά. Εκεί γίνεται κολύμπι σε καθαρά νερά και εξερεύνηση σε απόκρυφα σπήλαια. Σκάφη, καΐκια και ιστιοπλοϊκά αναχωρούν καθημερινά, κυρίως από τον Αδάμαντα και τα Πολλώνια. Με τις μονοήμερες κρουαζιέρες στη Μήλο, το snorkeling γίνεται και σε ακτές χωρίς δρόμο. Η ηφαιστειακή ακτή έχει θαλάσσιες σπηλιές και σήραγγες, ανοιχτές και σε όποιον δεν κάνει καταδύσεις Μήλος. Στα ανοιχτά, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το snorkeling είναι τα ταχύπλοα και τα jet ski. Τα ιστιοπλοϊκά είναι επίσης κίνδυνος, γιατί κινούνται αθόρυβα.

• Μάσκα: Οι κολυμβητές φορούν συνήθως την ίδια μάσκα με τους δύτες στις καταδύσεις Μήλος, με τζάμι και μαλακή φούστα.
• Βατραχοπέδιλα: Δίνουν ώθηση στο κολύμπι, γιατί τα ανθρώπινα πόδια είναι πολύ μικρά και ακατάλληλα για δυνατή ώθηση.
• Ολόσωμη μάσκα: Η ολόσωμη μάσκα με ενσωματωμένο αναπνευστήρα ταιριάζει μόνο για snorkeling στην επιφάνεια του νερού.
• Σύντροφος κολύμβησης: Για λόγους ασφάλειας, η British Sub-Aqua Club συστήνει να μη γίνεται snorkeling μοναχικά, αλλά με σύντροφο.
• Ορατότητα: Έντονα χρώματα και σημαία κατάδυσης σε πλωτήρα βοηθούν όσους κινούν σκάφη να εντοπίζουν τον κολυμβητή.

Η νοτιοδυτική πλευρά της Μήλου είναι βιότοπος της μεσογειακής φώκιας. Οι φώκιες φαίνονται ήρεμες, αλλά ανησυχούν όταν κάποιος τις πλησιάζει. Οι ιστότοποι για snorkeling συστήνουν τον κανόνα «παρατηρώ αλλά δεν αγγίζω». Η πλάτη, οι αστράγαλοι και οι μηροί καίγονται εύκολα, ακόμη και λίγο κάτω από την επιφάνεια. Η καλή ενυδάτωση πριν από το νερό προλαμβάνει επίσης τις κράμπες. Με αυτούς τους κανόνες, το snorkeling μένει η ήπια εναλλακτική δίπλα στις καταδύσεις Μήλος.

Τι χρειάζεται κανείς για τις πρώτες καταδύσεις Μήλος;

Για τις πρώτες καταδύσεις Μήλος αρκούν καλή υγεία, άνεση στο κολύμπι και ένας πιστοποιημένος εκπαιδευτής. Η δοκιμαστική κατάδυση γίνεται υπό επίβλεψη, χωρίς δίπλωμα. Το βασικό δίπλωμα απαιτεί συνήθως τέσσερις καταδύσεις σε ανοιχτό νερό. Μετά την τελευταία κατάδυση χρειάζεται χρόνος στη στεριά πριν από κάθε πτήση.

Οι καταδύσεις Μήλος χωρίζονται σε δοκιμαστικές και σε καταδύσεις πιστοποιημένων δυτών. Στη δοκιμαστική κατάδυση ο αρχάριος βρίσκεται υπό την επίβλεψη εκπαιδευτή. Κατά την εκπαίδευση, την ευθύνη για τον σχεδιασμό της κατάδυσης έχει ο εκπαιδευτής. Ο πιστοποιημένος δύτης σχεδιάζει μόνος του τις καταδύσεις του. Η κατάρτιση γίνεται από εκπαιδευτή που ανήκει σε έναν ή περισσότερους φορείς πιστοποίησης. Η αρχική εκπαίδευση είναι σχετικά σύντομη για όποιον είναι υγιής και κολυμπά με άνεση. Στη Μήλο λειτουργούν καταδυτικές σχολές με σύγχρονο εξοπλισμό, σύμφωνα με τον επίσημο τουριστικό ιστότοπο του δήμου.

Το βασικό δίπλωμα για καταδύσεις Μήλος καλύπτει το επίπεδο του αυτόνομου δύτη κατά το πρότυπο ISO 24801-2. Με αυτό ο δύτης καταδύεται χωρίς επίβλεψη, μαζί με εξίσου πιστοποιημένο συνοδό. Ο αρχάριος δύτης περιορίζεται σε βάθος 18 ή 20 μέτρων. Οι προχωρημένοι δύτες φτάνουν τα 30 ή τα 40 μέτρα, ανάλογα με το δίπλωμα. Οι νεαροί δύτες μένουν ως τα 12 μέτρα. Πέρα από τα 40 μέτρα αυξάνεται ο κίνδυνος από νάρκωση αζώτου και τοξικότητα οξυγόνου. Οι φορείς πιστοποίησης συμβουλεύουν τους δύτες να μένουν μέσα στα όρια της εκπαίδευσής τους.

Ο βασικός εξοπλισμός για καταδύσεις Μήλος ξεκινά από τη μάσκα, τον ρυθμιστή, το γιλέκο και τη στολή. Η μάσκα κρατά έναν θύλακα αέρα μπροστά στα μάτια και βελτιώνει την όραση κάτω από το νερό. Ο ρυθμιστής δίνει αέρα στο στόμα με την πίεση του περιβάλλοντος νερού. Το γιλέκο ελέγχου πλευστότητας κρατά τον δύτη ουδέτερο στο βάθος και τον στηρίζει στην επιφάνεια. Η στολή από αφρώδες νεοπρένιο μονώνει, προστατεύει από γδαρσίματα και προσθέτει άνωση. Τα πτερύγια αξιοποιούν τους δυνατούς μυς των ποδιών και κινούν τον δύτη αποδοτικότερα από τα χέρια.

Πριν από τις καταδύσεις Μήλος ελέγχεται η ιατρική καταλληλότητα του δύτη. Αυτή βεβαιώνεται με υπογεγραμμένη δήλωση ή με λεπτομερή εξέταση από ειδικό γιατρό. Η ελλιπής φυσική κατάσταση αναφέρεται συχνά ως παράγοντας σε καταδυτικά ατυχήματα. Η νόσος των δυτών προκαλείται από φυσαλίδες αερίου που σχηματίζονται στους ιστούς κατά την αποσυμπίεση. Μετά την κατάδυση ο δύτης χρειάζεται χρόνο στο επίπεδο της θάλασσας πριν πετάξει. Οι πίνακες αποσυμπίεσης ορίζουν συνήθως διάστημα μίας ή δύο ημερών χωρίς πτήση. Ακόμη και η συμπιεσμένη καμπίνα ενός αεροσκάφους έχει μόλις το 73% της πίεσης της θάλασσας.

• Ηλικία για καταδύσεις Μήλος: Ορισμένοι φορείς δέχονται παιδιά 8 ετών σε εποπτευόμενες εμπειρίες και παιδιά 10 ετών για δίπλωμα.
• Πάχος στολής: Οι στολές κυμαίνονται από κοντή στολή 2 χιλιοστών ως ολόσωμη ημίστεγνη στολή 8 χιλιοστών με κουκούλα.
• Βάρη έρματος: Τα βάρη έρματος υπερνικούν την περίσσια άνωση του δύτη και του εξοπλισμού του κάτω από το νερό.
• Δίπλωμα και ενοικίαση: Χωρίς δίπλωμα, καταστήματα και σταθμοί πλήρωσης μπορούν να αρνηθούν ενοικίαση εξοπλισμού και γέμισμα φιαλών.
• Καταδυτικός υπολογιστής: Σχεδόν όλοι οι δύτες ελέγχουν την ταχύτητα ανόδου τους με καταδυτικούς πίνακες ή καταδυτικούς υπολογιστές.

Ο αερολιμένας της Μήλου βρίσκεται 5 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από το λιμάνι του νησιού. Οι πτήσεις συνδέουν το νησί απευθείας με το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος. Οι πίνακες δείχνουν ότι η αποβολή του περίσσιου αερίου χρειάζεται έως 18 ώρες. Τα περισσότερα συμπτώματα εμφανίζονται μέσα σε 24 ώρες. Γι’ αυτό η τελευταία από τις καταδύσεις Μήλος μπαίνει νωρίς στο πρόγραμμα. Το πλοίο από τον Πειραιά ταξιδεύει στο επίπεδο της θάλασσας. Οι τρόποι πρόσβασης στη Μήλο επηρεάζουν άμεσα την επιστροφή του δύτη.

Ποια εποχή ταιριάζει στις καταδύσεις Μήλος;

Για καταδύσεις Μήλος το νερό είναι θερμότερο το καλοκαίρι, με 19–24 °C στην επιφάνεια του Αιγαίου. Τα μελτέμια φυσούν από τον Μάιο ως τον Οκτώβριο, συχνότερα τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Τον Μάιο και τις αρχές Ιουνίου επικρατούν συνήθως μόνο ελαφροί βόρειοι άνεμοι.

Οι καταδύσεις Μήλος γίνονται σε νερό που αλλάζει αισθητά από εποχή σε εποχή. Το επιφανειακό στρώμα του Αιγαίου έχει πάχος 40 έως 50 μέτρα. Το καλοκαίρι η ζέστη της ατμόσφαιρας θερμαίνει τα επιφανειακά νερά. Η θερμοκρασία τους κυμαίνεται τότε από 19 έως 24 °C. Τον χειμώνα πέφτει στους 13 °C στο νοτιότερο άκρο του πελάγους και στους 8 °C στον βορρά. Η Μήλος ανήκει στο νότιο Αιγαίο, όπως και η Σαντορίνη. Το όριο των 40 μέτρων της ερασιτεχνικής κατάδυσης βρίσκεται μέσα σε αυτό το επιφανειακό στρώμα.

Η θερμοκρασία του νερού καθορίζει τη στολή για καταδύσεις Μήλος. Οι ημίστεγνες στολές ταιριάζουν σε νερά από 10 έως 20 °C. Κάτω από τους 15 °C οι δύτες χρησιμοποιούν συνήθως στεγνές στολές. Πάνω από τους 25 °C αρκούν ολόσωμες στολές λύκρας, που προστατεύουν από τσούχτρες και ήλιο. Η μέση μέγιστη θερμοκρασία του αέρα στη Μήλο φτάνει τους 28,1 °C τον Ιούλιο. Τον Μάιο η αντίστοιχη τιμή είναι 22,8 °C και τον Οκτώβριο 21,3 °C. Μια καλή κουκούλα βοηθά ακόμη και σε μέτριες θερμοκρασίες νερού.

Τα μελτέμια είναι κυρίαρχος παράγοντας του καιρού στο Αιγαίο και στις καταδύσεις Μήλος. Στο νότιο Αιγαίο φυσούν από τα βορειοδυτικά. Η μέση τους ένταση φτάνει τα 6–7 μποφόρ. Συνοδεύονται από αίθριο ουρανό και κυματώδη θάλασσα. Συχνά διακόπτονται τότε τα δρομολόγια μικρών σκαφών. Ορισμένα σκάφη αναψυχής και τα περισσότερα πλοία της γραμμής δεν πλέουν σε τέτοιες συνθήκες. Ο άνεμος κορυφώνεται το απόγευμα, στις πιο ζεστές ώρες, και συχνά πέφτει τη νύχτα. Χωρίς προειδοποίηση φτάνει ακόμη και τα 7–8 μποφόρ. Οι Κυκλάδες έχουν μερικές πολύ ανεμώδεις ημέρες το καλοκαίρι.

Η ορατότητα στις καταδύσεις Μήλος εξαρτάται από τα σωματίδια και τις θερμοκλινείς στο νερό. Η ανατολική Μεσόγειος χαρακτηρίζεται υπερ-ολιγοτροφική, με πολύ λίγα θρεπτικά συστατικά. Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο εμφανίζεται η ανοιξιάτικη άνθιση του φυτοπλαγκτού. Τον χειμώνα οι δυνατοί άνεμοι ανακατεύουν τα νερά και φέρνουν θρεπτικά συστατικά στην επιφάνεια. Από τον Ιούνιο ως τον Οκτώβριο η πρωτογενής παραγωγή μένει πολύ χαμηλή. Το καλοκαίρι η ζεστή επιφάνεια σχεδόν απομονώνεται από τα βαθύτερα νερά. Οι ξηρές αέριες μάζες του μελτεμιού δημιουργούν επίσης καλύτερες συνθήκες ορατότητας στην ατμόσφαιρα.

• Χειμερινές καταδύσεις Μήλος: Τον Δεκέμβριο πέφτουν στη Μήλο 90,3 χιλιοστά βροχής, η υψηλότερη μηνιαία τιμή του έτους.
• Πρόδρομοι: Οι ελαφροί βόρειοι άνεμοι του Μαΐου λέγονται «πρόδρομοι» και κρατούν 2–3 εβδομάδες πριν από τα μελτέμια.
• Ψυχρότεροι μήνες: Ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος έχουν στη Μήλο μέση ελάχιστη θερμοκρασία αέρα 8,5 °C.
• Καθαρό νερό: Σε πολύ καθαρό νερό η ορατότητα μπορεί να φτάσει περίπου τα 80 μέτρα.
• Όριο για μικρά σκάφη: Στις ΗΠΑ, άνεμος 6 ή 7 μποφόρ φέρνει επίσημη προειδοποίηση για μικρά σκάφη.

Για καταδύσεις Μήλος οι πρωινές ώρες έχουν συνήθως ηπιότερο άνεμο από το απόγευμα. Από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο η Μήλος έχει λιγότερες από 1,5 ημέρες βροχής τον μήνα. Τον Οκτώβριο οι ημέρες βροχής ανεβαίνουν στις 3,9. Ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος μένουν εκτός της αιχμής των μελτεμιών. Τα μελτέμια σταματούν συνήθως στις αρχές του Οκτωβρίου. Μια εφεδρική ημέρα στο πρόγραμμα καλύπτει ένα δυνατό μελτέμι. Οι πρακτικές πληροφορίες για τη Μήλο βοηθούν στην οργάνωση του ταξιδιού.

Πώς προστατεύεται ο βυθός στις καταδύσεις Μήλος;

Οι καταδύσεις Μήλος γίνονται σε θάλασσα με ισχυρή προστασία. Σχεδόν όλη η δυτική Μήλος ανήκει στο δίκτυο Natura 2000. Η νοτιοδυτική ακτή είναι βιότοπος της μεσογειακής φώκιας. Τα λιβάδια ποσειδωνίας αργούν δεκαετίες να συνέλθουν από μια άγκυρα. Από τον βυθό δεν παίρνει κανείς τίποτα, ούτε ένα κομμάτι ναυαγίου.

Το Natura 2000 είναι πανευρωπαϊκό δίκτυο προστασίας ειδών και ενδιαιτημάτων. Ιδρύθηκε τον Μάιο του 1992 με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τους οικοτόπους. Η Ελλάδα πρότεινε για ένταξη περίπου το 19% της χώρας. Στη Μήλο το δίκτυο καλύπτει σχεδόν όλη την ακατοίκητη δυτική πλευρά του νησιού. Εκεί καταγράφονται πάνω από 800 ταξινομικές μονάδες, από τις οποίες οι 35 είναι ενδημικές της Ελλάδας. Ο τουρισμός επιτρέπεται μέσα στο δίκτυο, εφόσον δεν θίγει τις ανάγκες διατήρησης της φύσης. Έτσι οι καταδύσεις Μήλος στη δυτική ακτή γίνονται με σεβασμό στους κανόνες του δικτύου.

Η μεσογειακή φώκια (Monachus monachus) είναι από τα σπανιότερα είδη του πλανήτη. Ο παγκόσμιος πληθυσμός της είναι μικρότερος από 600 ζώα, και περίπου 250 έως 300 ζουν στην Ελλάδα. Ο βιώσιμος πυρήνας του Αιγαίου περιλαμβάνει φώκιες στις Βόρειες Σποράδες, στην Κίμωλο και στην Κάρπαθο. Οι καταδύσεις Μήλος στη νοτιοδυτική ακτή περνούν από βιότοπο του είδους. Στην Πολύαιγο, 3,8 ναυτικά μίλια ανατολικά της Μήλου, η φώκια γεννά τα μικρά της. Η γέννα γίνεται σε απομονωμένη σπηλιά με έξοδο προς παραλία. Πολλές σπηλιές έχουν είσοδο κάτω από την επιφάνεια του νερού.

Η ποσειδωνία (Posidonia oceanica) δεν είναι φύκι, αλλά ανώτερο θαλάσσιο φυτό, ενδημικό της Μεσογείου. Σχηματίζει υποθαλάσσια λιβάδια σε βάθος έως 50 μέτρα. Σε αυτά ζουν πάνω από 300 είδη φυτών και πάνω από 1.000 είδη θαλάσσιων ζώων. Τα λιβάδια λειτουργούν ως βρεφοκομεία για πολλά είδη και προστατεύουν τις ακτές από τη διάβρωση. Τα αγκυροβόλια είναι από τις πιο συνηθισμένες απειλές τους. Κάθε άγκυρα σε λιβάδι ποσειδωνίας αφήνει ζημιά που χρειάζεται δεκαετίες για να αναπληρωθεί. Γι’ αυτό στις καταδύσεις Μήλος η άγκυρα του σκάφους πέφτει καλύτερα μακριά από τα λιβάδια.

Στις καταδύσεις Μήλος ισχύει ένας απλός κανόνας: από τον βυθό δεν μαζεύει κανείς αντικείμενα. Γύρω από το νησί υπάρχουν πολλές υποθαλάσσιες σπηλιές και ναυάγια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου ή παλαιότερα. Η Σύμβαση της UNESCO προστατεύει κάθε ίχνος ανθρώπινης παρουσίας κάτω από το νερό με ηλικία 100 ετών και άνω. Στόχος της είναι να εμποδίσει τη λεηλασία. Δίνει στα κράτη διεθνές νομικό πλαίσιο για την υποβρύχια πολιτιστική κληρονομιά. Η υποβρύχια αρχαιολογία ακολουθεί τους ίδιους κανόνες με τη χερσαία. Δεν ταυτίζεται με τη θησαυροθηρία, που μαζεύει ευρήματα για την οικονομική τους αξία.

• Αντίμηλος – καταδύσεις Μήλος: Η Αντίμηλος είναι Τόπος Κοινοτικής Σημασίας και η επίσκεψη θέλει άδεια της Διεύθυνσης Θήρας Κυκλάδων.
• Πολύαιγος, ζώνη για τα πουλιά: Η Πολύαιγος έχει κηρυχθεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας για το γεράκι μαυροπετρίτης (Falco eleonorae).
• Εποχή γέννας της φώκιας στην Ελλάδα: Η φώκια γεννά από τον Αύγουστο έως τον Δεκέμβριο, με κορύφωση τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
• Αργή ανάπτυξη της ποσειδωνίας: Τα οριζόντια ριζώματα μεγαλώνουν 1 έως 6 εκατοστά τον χρόνο και ένα νέο φύλλο θέλει 51 ημέρες.
• Επαφή με ζώα – καταδύσεις Μήλος: Ισχύει ο κανόνας «παρατηρώ αλλά δεν αγγίζω», γιατί οι φώκιες τρομάζουν όταν τις πλησιάζει κανείς.

Οι υπεύθυνοι εκπαιδευτές κατάδυσης διστάζουν να οργανώνουν βουτιές σε γνωστές σπηλιές με φώκιες. Οι ανεύθυνες καταδυτικές εξορμήσεις διώχνουν τα ζώα από σπηλιές που θα γίνονταν καταφύγιό τους. Άρα οι καταδύσεις Μήλος στη νοτιοδυτική ακτή και στην Πολύαιγο κρατούν απόσταση από τις θαλάσσιες σπηλιές. Τον ίδιο κανόνα τηρεί και όποιος κάνει καγιάκ στη Μήλο κοντά στα βράχια. Μερικά αδιάβροχα αντηλιακά βλάπτουν το περιβάλλον, άρα αξίζει προσεκτική επιλογή. Ο δύτης φεύγει από τον βυθό χωρίς να πάρει και χωρίς να αφήσει τίποτα.

Τι άλλο ρωτούν όσοι κάνουν καταδύσεις Μήλος;

Όσοι κάνουν καταδύσεις Μήλος ρωτούν συχνά για τα αρχαία του βυθού, το βάθος του κόλπου και τις υποθαλάσσιες ατμίδες. Ο κόλπος του νησιού φτάνει τα 130 μέτρα. Τα αρχαία ευρήματα μένουν πάντα στη θέση τους. Άλλες απορίες αφορούν τη νόσο των δυτών, την πτήση και την ελεύθερη κατάδυση.

Τι κάνει ένας δύτης αν βρει αρχαίο αντικείμενο στον βυθό κατά τις καταδύσεις Μήλος;

Το αφήνει στη θέση του και το δηλώνει στις αρχές. Γνωστό παράδειγμα είναι το ναυάγιο της Περιστέρας στην Αλόννησο, από τον 5ο αιώνα π.Χ. Το εντόπισαν το 1982 ένας Έλληνας δύτης και ψαράς με τον γιο του. Το δήλωσαν στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, που ερεύνησε τον χώρο του ναυαγίου το 1991. Σήμερα ο χώρος δέχεται επισκέψεις δυτών ως το πρώτο υποθαλάσσιο μουσείο της Ελλάδας.

Πόσο βαθύς είναι ο μεγάλος κόλπος που χωρίζει τη Μήλο στα δύο;

Ο κόλπος της Μήλου είναι η κοιλότητα του κύριου κρατήρα του ηφαιστείου. Το βάθος του μειώνεται σταδιακά από περίπου 130 μέτρα σε 55 μέτρα. Μπαίνει στο νησί από τα βορειοδυτικά και το χωρίζει σε δύο σχεδόν ίσα μέρη. Ο ισθμός ανάμεσά τους δεν ξεπερνά τα 2,2 χιλιόμετρα σε πλάτος. Έτσι η Μήλος έχει σχήμα πετάλου. Μέσα στον κόλπο βρίσκονται 25 από 90 παραλίες.

Τι είναι οι υποθαλάσσιες ατμίδες που συναντούν οι δύτες στις καταδύσεις Μήλος;

Στη Μήλο υπάρχουν υποθαλάσσιες ατμίδες, όπου το αέριο ανεβαίνει στην επιφάνεια ως φυσαλίδες. Στα λουτρά του Κάναβα οι ατμίδες βγαίνουν λίγα μέτρα μέσα στη θάλασσα και τη ζεσταίνουν. Στη στεριά οι φουμαρόλες φτάνουν τους 100 βαθμούς Κελσίου και οι θερμές πηγές τους 55. Οι θερμές πηγές του βυθού δημιουργούν ξεχωριστές μικροκοινότητες οργανισμών. Μικροοργανισμοί ζουν σε ανθρακικές κρούστες κοντά στις υδροθερμικές πηγές ανοιχτά της Μήλου.

Τι κάνει ο δύτης αν νιώσει συμπτώματα της νόσου των δυτών μετά τη βουτιά;

Η νόσος των δυτών προκαλείται όταν διαλυμένα αέρια σχηματίζουν φυσαλίδες στους ιστούς κατά την ανάδυση. Μετά από καταδύσεις Μήλος τα συμπτώματα εμφανίζονται από 15 λεπτά έως 12 ώρες αργότερα. Το 50% των περιπτώσεων εμφανίζεται μέσα σε 30 λεπτά. Η αφυδάτωση και το αλκοόλ ευνοούν τη νόσο. Η θεραπεία γίνεται με υπερβαρικό οξυγόνο σε θάλαμο επανασυμπίεσης. Η επανακατάδυση για θεραπεία δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση.

Τι ισχύει για την πτήση από το αεροδρόμιο του νησιού μετά από καταδύσεις Μήλος;

Η πτήση λίγο μετά την κατάδυση αυξάνει τον κίνδυνο νόσου των δυτών, ακόμη και σε αεροσκάφος με συμπίεση. Η πίεση στην καμπίνα ενός επιβατικού αεροσκάφους αντιστοιχεί μόνο στο 73% της πίεσης στη στάθμη της θάλασσας. Το 1995, το 95% των καταγεγραμμένων περιστατικών είχε συμπτώματα μέσα σε 24 ώρες. Γι’ αυτό αξίζει μια ακόμη νύχτα σε ένα από τα ξενοδοχεία στη Μήλο πριν από την πτήση.

Τι πρέπει να ξέρει όποιος δοκιμάσει ελεύθερη κατάδυση με κράτημα της αναπνοής στη Μήλο;

Η ελεύθερη κατάδυση στηρίζεται στο κράτημα της αναπνοής μέχρι την επιστροφή στην επιφάνεια. Οι οργανισμοί πιστοποίησης συνιστούν βουτιά μόνο με συνοδό, που παρακολουθεί από την επιφάνεια. Ο συνοδός είναι έτοιμος να βουτήξει αν ο δύτης χάσει τις αισθήσεις του στην άνοδο. Ο υπεραερισμός πριν από τη βουτιά αποφεύγεται αυστηρά. Καθυστερεί το σήμα για ανάσα και μπορεί να φέρει λιποθυμία ακόμη και σε ρηχά νερά.