Πολλώνια

Πολλώνια

Πρόκειται για ένα γραφικό ψαροχώρι και αποτελεί το δεύτερο λιμάνι του νησιού. Τα Πολλώνια πήραν το όνομά τους από το ναό του Απόλλωνα που υπήρχε στο Φάρο της Πελεκούδας. Απέχουν 10 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα και διαθέτουν παραλία με πλούσια αμμουδιά, πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία, καθώς και αρκετές ταβέρνες και εστιατόρια.

Πολλώνια Μήλος: το ψαροχώρι στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού Μήλος, χτισμένο γύρω από έναν μικρό κόλπο. Στην άκρη της ακτής στέκει ο φάρος της Πελεκούδας και απέναντι, πέρα από το στενό, απλώνεται η Κίμωλος. Η Πολλώνια Μήλος έχει και μια βαθύτερη ιστορία. Αυτή ξεκινά από το όνομά της και φτάνει ως τον ναό ενός αρχαίου θεού. Οι πρώτες ενότητες εξηγούν πού βρίσκεται το χωριό, από ποιον ναό πήρε το όνομά του και πώς μεγάλωσε.

Οι ενότητες που ακολουθούν καλύπτουν τη θέση, το όνομα και την ιστορία του χωριού. Εξετάζουν τις παραλίες και το λιμάνι για την Κίμωλο και την Πολύαιγο. Έπονται οι αρχαιολογικοί χώροι της περιοχής, οι δραστηριότητες, η καλύτερη εποχή και οι συχνές ερωτήσεις. Οι εκδρομές με σκάφος από την Πολλώνια Μήλος κλείνονται online, πριν από την άφιξη του επισκέπτη στο νησί. Έτσι η επιλογή ημέρας και διαδρομής γίνεται από νωρίς.

Πού βρίσκεται η Πολλώνια Μήλος;

Η Πολλώνια Μήλος βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού, σε υψόμετρο 10 μέτρων, δίπλα σε έναν μικρό κόλπο. Ο δρόμος προς το χωριό περνά από τον Άγιο Γεράσιμο, ενώ απέναντι, πέρα από το στενό Αμμώνι πλάτους ενός χιλιομέτρου, απλώνεται η Κίμωλος.

Η Μήλος έχει σχήμα πετάλου και πλάτος 23 χιλιομέτρων από τα βορειοανατολικά προς τα νοτιοδυτικά. Βρίσκεται στη νοτιοδυτική άκρη των Κυκλάδων και είχε 5.302 κατοίκους το 2021. Το χωριό στέκει στο βορειοανατολικό της άκρο, εκεί όπου η ακτή κλείνει σε έναν κολπίσκο. Η κεντρική παραλία έχει πλούσια αμμουδιά και πολλά αλμυρίκια. Στην απογραφή του 2011 ο οικισμός είχε 272 μόνιμους κατοίκους. Η Πολλώνια Μήλος υπάγεται στον Δήμο Μήλου. Ο Τριοβασάλος, που δίνει το όνομα στην κοινότητά της, βρίσκεται σε δύο λόφους, σε υψόμετρο 143 μέτρων.

Η Πλάκα, η πρωτεύουσα του νησιού, απέχει από το χωριό 14 χιλιόμετρα. Ο δρόμος προς τα Πολλώνια περνά από τον Άγιο Γεράσιμο, που λέγεται και Μυγιόκολο. Ο οικισμός πήρε το όνομά του από την εκκλησία του Αγίου Γερασίμου, που χτίστηκε το 1940–1945. Είναι πεδινός, βρίσκεται σε υψόμετρο 20 μέτρων και απέχει περίπου 9 χιλιόμετρα ανατολικά από την Πλάκα. Η Πολλώνια Μήλος προσεγγίζεται εύκολα με ΙΧ και με συγκοινωνία. Πολλώνια Μήλος – Άγιος Γεράσιμος: δύο οικισμοί του ίδιου βορειοανατολικού τμήματος του νησιού, που ανήκουν στην ίδια κοινότητα.

Η Κίμωλος βρίσκεται βορειοανατολικά της Μήλου, σε απόσταση μόλις 985 μέτρων. Η Πολλώνια Μήλος στέκει στη βορειοανατολική άκρη του νησιού, και στην απέναντι πλευρά του στενού απλώνεται η Κίμωλος. Η Κίμωλος έχει έκταση 36 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το ψηλότερο σημείο της είναι το Παλαιόκαστρο, με 364 μέτρα. Η Χώρα της Κιμώλου βρίσκεται σε λόφο, στα νοτιοανατολικά του νησιού. Η Πολύαιγος, το μεγαλύτερο ακατοίκητο νησί του Αιγαίου, βρίσκεται 6 χιλιόμετρα ανατολικά της Μήλου. Από το χωριό υπάρχει τακτική σύνδεση με μικρό πλοίο προς την Κίμωλο.

Στην ίδια κοινότητα ανήκουν και δύο μικρότεροι οικισμοί. Η Πάχαινα, στη βόρεια ακτή, έχει αμμουδερή παραλία με θέα στα Γλαρονήσια και είχε 17 κατοίκους το 2021. Τα Βούδια, στο βορειοανατολικό άκρο, απέχουν 12 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα και είχαν 11 κατοίκους. Η παραλία τους έχει ψιλό βότσαλο, αλλά στη μία άκρη υπάρχει προβλήτα φόρτωσης. Η Πάχαινα αναφέρεται επίσημα ως ξεχωριστός οικισμός από το 1981 και τα Βούδια από το 1940. Μαζί έχουν 28 κατοίκους, έναντι 268 στην Πολλώνια Μήλος. Περισσότερα για τα χωριά της Μήλου περιγράφονται σε ξεχωριστή σελίδα.

• Πολλώνια Μήλος: ανήκει στο πέμπτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων, με έκταση 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
• Άγιος Γεράσιμος: τα πανηγύρια του οικισμού γίνονται στις 17 Ιουλίου, για τον Άγιο Αιμιλιανό, και στις 19 Οκτωβρίου.
• Πηλονήσι: μικρή χερσόνησος κοντά στα Βούδια, ενωμένη με τη στεριά με στενή λωρίδα γης και δίπλα σε μεταλλευτικές εγκαταστάσεις.
• Γλαρονήσια: οι βραχονησίδες φαίνονται από την αμμουδιά της Πάχαινας, και υπάρχει σύνδεση προς αυτές από τα Πολλώνια.
• Τριοβασάλος: είχε 1.001 κατοίκους το 2021 και αποτελεί, μαζί με τον Πέρα Τριοβασάλο, τον εμπορικό πυρήνα του νησιού.

Η Πολλώνια Μήλος είναι ένας χαμηλός παραθαλάσσιος οικισμός στην άκρη του νησιού, σε υψόμετρο μόλις 10 μέτρων. Η πρόσβαση με αυτοκίνητο είναι εύκολη και οι γειτονικοί οικισμοί, η Πάχαινα και τα Βούδια, βρίσκονται κοντά. Οι αποστάσεις είναι σύντομες: 14 χιλιόμετρα από την Πλάκα και σχεδόν 10 από τον Αδάμαντα. Στην άλλη όχθη του στενού Αμμώνι βρίσκεται η Κίμωλος, μόλις 985 μέτρα μακριά από τη Μήλο.

Από πού πήρε το όνομα η Πολλώνια Μήλος;

Σύμφωνα με τις πηγές, η Πολλώνια Μήλος πήρε το όνομά της από τον ναό του Απόλλωνα. Ο ναός υπήρχε στον φάρο της Πελεκούδας, ανατολικά του οικισμού. Το χωριό λέγεται και Απολλώνια, μορφή που παραπέμπει ξεκάθαρα στον θεό της μουσικής και του φωτός.

Ο Απόλλωνας ήταν ένας από τους δώδεκα θεούς του Ολύμπου. Ήταν θεός της μουσικής και του φωτός, προστάτης των τεχνών και της μαντείας. Στον ύμνο για τον Πύθιο Απόλλωνα, οι Μούσες έψαλλαν, οι Χάριτες χόρευαν και ο θεός έπαιζε τη λύρα του. Ο πιο διαδεδομένος μύθος τον θέλει να γεννιέται στη Δήλο από τη Λητώ. Ένας ναός του, κατά τις πηγές, υπήρχε στη Μήλο, στον φάρο της Πελεκούδας. Έτσι η Πολλώνια Μήλος κρατά στο όνομά της τη μνήμη της λατρείας του θεού.

Η Πελεκούδα είναι χερσόνησος στα ανατολικά του οικισμού, με φάρο. Ο δήμος του νησιού τη χαρακτηρίζει γραφική και άξια επίσκεψης. Σύμφωνα με την παράδοση, εκεί υπάρχει ένας μικρός βράχος σε σχήμα καρέκλας. Το ζευγάρι που κάθεται πάνω του μένει μαζί αιώνια. Στην ίδια πλευρά του χωριού βρίσκεται το εκκλησάκι του Αγίου Νικόλα. Στο δεξί άκρο του οικισμού βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Η Πολλώνια Μήλος: ένα ψαροχώρι ανάμεσα σε δύο εκκλησίες και έναν αρχαίο ναό.

Ως οικισμός, το χωριό αναφέρεται επίσημα για πρώτη φορά το 1940, ενταγμένο στην τότε κοινότητα Πέραν Τριοβασάλου. Ο πραγματικός πληθυσμός του ήταν 152 κάτοικοι το 1961, 180 το 1971, 233 το 1981 και 275 το 1991. Μέσα σε τρεις δεκαετίες ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάστηκε. Ο μόνιμος πληθυσμός ήταν 264 κάτοικοι το 1991, 250 το 2001 και 272 το 2011. Την ίδια χρονιά καταγράφηκαν επίσημα και τα Βούδια, ο γειτονικός οικισμός. Η Πολλώνια Μήλος μεγάλωσε έτσι σημαντικά μέσα στον 20ό αιώνα και έκτοτε κρατά σταθερό μέγεθος.

Στον μόλο του χωριού, μπροστά από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, δένουν τα αλιευτικά των ντόπιων. Κάθε πρωί φτάνουν εκεί φορτωμένα με ψάρια, χταπόδια και αστακούς. Οι ταβέρνες, τα εστιατόρια και τα νησιωτικά καφενεία απλώνονται ως το δεξί άκρο του οικισμού. Το λιμάνι χρησιμεύει κυρίως για τη συγκοινωνία Μήλου και Κιμώλου. Οι περισσότερες εκδρομές με σκάφος ξεκινούν καθημερινά από τον Αδάμαντα και τα Πολλώνια. Όποιος φτάνει με δικό του σκάφος μπορεί να δέσει στη μαρίνα του Αδάμαντα ή στα Πολλώνια. Η Πολλώνια Μήλος παραμένει έτσι ψαροχώρι με ενεργό μόλο.

• Πολλώνια Μήλος: το χωριό καταγράφεται και ως Απολλώνια, όνομα που θυμίζει άμεσα τον θεό.
• Φοίβος: ένα επίθετο του Απόλλωνα σημαίνει λαμπερός θεός και δείχνει τον ρόλο του ως θεού του φωτός.
• Άρτεμη: σύμφωνα με τον μύθο, γεννήθηκε πρώτη, πριν από τον Απόλλωνα, στο νησί Ορτυγία.
• Δήλος: η Ορτυγία ονομάστηκε έτσι, επειδή εκεί φανερώθηκε, δηλαδή έγινε δήλος, ο θεός Απόλλων.
• Απογραφή 2021: η Πολλώνια Μήλος είχε 268 κατοίκους, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη απογραφή που καταγράφεται στις πηγές.

Το όνομα, η Πελεκούδα και ο μόλος δείχνουν τρεις όψεις του χωριού. Η πρώτη είναι η λατρεία του Απόλλωνα, η δεύτερη η παράδοση και η τρίτη η καθημερινή αλιεία. Η Πολλώνια Μήλος – Απολλώνια, όπως λέγεται κι αλλιώς – κρατά έτσι ζωντανή μια ιστορία που ξεκινά από έναν αρχαίο ναό. Ο φάρος της Πελεκούδας σημαδεύει σήμερα το σημείο όπου, κατά τις πηγές, υπήρχε ο ναός. Οι δύο εκκλησίες βρίσκονται στις δύο πλευρές του οικισμού.

Ποιες παραλίες έχει η Πολλώνια Μήλος;

Η Πολλώνια Μήλος έχει μία κεντρική αμμώδη παραλία με πολλά αλμυρίκια, την οργανωμένη παραλία Πολυχρόνη και την «πίσω θάλασσα». Κοντά της βρίσκονται η αμμουδιά της Πάχαινας και ο μικρός όρμος του Κάπρου στη βόρεια ακτή. Στην ανατολική πλευρά του νησιού βρίσκεται η μεγάλη παραλία στα Βούδια, με βότσαλα.

Η κεντρική παραλία του χωριού είναι αμμώδης και δημοφιλής στους παραθεριστές. Ο οικισμός είναι χτισμένος γύρω από έναν κολπίσκο, και η πλούσια αμμουδιά του έχει πολλά αλμυρίκια. Στην Πολλώνια Μήλος οι ταβέρνες και τα εστιατόρια απλώνονται μέχρι το δεξί άκρο της ακτής, δίπλα στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Υπάρχουν ακόμη νησιωτικά καφενεία, πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία. Στον μόλο μπροστά από την εκκλησία δένουν τα αλιευτικά σκάφη των ντόπιων. Η στάση των λεωφορείων βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην παραλία. Η Πολλώνια Μήλος είναι εύκολα προσβάσιμη με αυτοκίνητο και με συγκοινωνία.

Εκτός από την κεντρική αμμουδιά, το χωριό έχει δύο παραλίες ακόμη. Η πρώτη είναι η οργανωμένη παραλία Πολυχρόνη. Η δεύτερη λέγεται «πίσω θάλασσα» και βρίσκεται μέσα στο χωριό. Στην αριστερή πλευρά του οικισμού βρίσκονται το εκκλησάκι του Αγίου Νικόλα και η Πελεκούδα, μια χερσόνησος. Σύμφωνα με την παράδοση, το ζευγάρι που κάθεται στον βράχο σε σχήμα καρέκλας μένει μαζί αιώνια. Πολλώνια Μήλος: εδώ τελειώνει ο κατάλογος των βόρειων παραλιών, από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Πριν από το χωριό, ο κατάλογος αναφέρει τη Φυλακωπή, τον Καλόγερο και την Πελεκούδα.

Η Πάχαινα είναι οικισμός και παραλία στη βόρεια ακτή του νησιού. Ως ξεχωριστός οικισμός αναφέρεται επίσημα από το 1981. Η ευρύχωρη αμμουδιά της έχει πλούσια άμμο και μερικά αλμυρίκια, όπως και η Πολλώνια Μήλος. Τα γαλανά νερά της έχουν βράχια που αναδύονται μέσα από αυτά. Απέναντι από την παραλία βρίσκονται τα Γλαρονήσια, ένα μικρό σύμπλεγμα από ακατοίκητες νησίδες των Κυκλάδων. Ο παραθαλάσσιος οικισμός Άγιος Γεράσιμος βρίσκεται επίσης απέναντι από τα Γλαρονήσια. Η γεωλογική διαδρομή «Αγγεριά» ξεκινά από την Πολλώνια Μήλος και κατευθύνεται προς την Πάχαινα, ανάμεσα σε συστάδες κέδρων.

Ο Κάπρος είναι ένας μικρός όρμος ανάμεσα σε λευκά βράχια, με λεπτή άμμο και γαλάζια νερά. Ο Κάπρος φαίνεται από τον κύριο οδικό άξονα προς τα Πολλώνια και είναι προσβάσιμος με αυτοκίνητο και συγκοινωνία. Στον ίδιο κατάλογο βρίσκεται ο Παπάφραγκας, δίπλα στα ερείπια της αρχαίας πόλης της Φυλακωπής, με τρεις σπηλιές. Από την Πολλώνια Μήλος φεύγει ασφαλτόδρομος προς τα Βούδια, νότια και νοτιοανατολικά της παραλίας. Η παραλία στα Βούδια είναι μεγάλη και έχει λεπτά βότσαλα. Η πρόσβαση όμως δεν είναι δυνατή, λόγω των βιομηχανικών εγκαταστάσεων που λειτουργούν στην περιοχή.

• Πολλώνια Μήλος: το χωριό απέχει σχεδόν 10 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα και 14 από την Πλάκα, την έδρα του δήμου.
• Οικισμός της Πάχαινας: ο μικρός οικισμός βρίσκεται σε υψόμετρο 20 μέτρων, και η απογραφή του 2021 κατέγραψε εκεί μόλις 17 κατοίκους.
• Παραλία του Παπάφραγκα: η παραλία είναι μικρή, και στη βαθιά θαλάσσια σπηλιά του Παπάφραγκα το κολύμπι γίνεται ανάμεσα σε γκριζόλευκα βράχια.
• Ανατολικές παραλίες Μήλου: μαζί με τα Βούδια, ο κατάλογος της ανατολικής πλευράς περιλαμβάνει επίσης τον Κολυμπισιώνα, την Αγκάλη και τις Καμπάνες.
• Πολυχρόνη: η οργανωμένη παραλία είναι το πρώτο όνομα στη λίστα των ανατολικών παραλιών της Μήλου, πριν από τα Θειορυχεία.

Η Πολλώνια Μήλος συγκεντρώνει σε μικρή απόσταση παραλίες με διαφορετικό χαρακτήρα. Η κεντρική αμμουδιά με τα αλμυρίκια εξυπηρετεί όποιον μένει στο χωριό. Η Πάχαινα και ο Κάπρος προσφέρουν γαλανά νερά, λεπτή άμμο και λευκά βράχια στη βόρεια ακτή. Τα Βούδια, με τα λεπτά βότσαλα, μένουν απρόσιτα λόγω των βιομηχανικών εγκαταστάσεων στην περιοχή. Ο Παπάφραγκας και η Πελεκούδα συμπληρώνουν επίσης τον κατάλογο των βόρειων παραλιών. Έτσι η Πολλώνια Μήλος χωρίζει την ημέρα ανάμεσα στο χωριό και στη βόρεια ακτή του νησιού.

Γιατί η Πολλώνια Μήλος είναι λιμάνι για Κίμωλο και Πολύαιγο;

Η Πολλώνια Μήλος είναι μικρότερο λιμάνι από τον Αδάμαντα και εξυπηρετεί κυρίως τη θαλάσσια σύνδεση της Μήλου με την Κίμωλο. Από εκεί ξεκινούν επίσης εκδρομικά σκάφη, βάρκες και ιστιοπλοϊκά για τα γειτονικά νησιά. Ανάμεσά τους είναι η ακατοίκητη Πολύαιγος, ένα νησί με φάρο, βοσκότοπους και μεγάλες ακτές.

Η Πολλώνια Μήλος είναι το δεύτερο λιμάνι του νησιού και εξυπηρετεί κυρίως τη συγκοινωνία Μήλου και Κιμώλου. Ένα μικρό πλοίο συνδέει τακτικά το χωριό με τη γειτονική Κίμωλο, που ανήκει στην ίδια περιφερειακή ενότητα. Ο βόρειος λιμένας της Μήλου είναι η αφετηρία της σύνδεσης προς το γειτονικό νησί. Το πορθμείο ανοικτού τύπου κάνει τη σύντομη διαδρομή σε 25 λεπτά. Κάθε πρωί τα αλιευτικά σκάφη των ντόπιων ψαράδων έρχονται φορτωμένα με ψάρια, χταπόδια και αστακούς. Πολλώνια Μήλος – Κίμωλος: η γεωλογική διαδρομή «Αγγεριά» έχει θέα στην Κίμωλο και στην ακατοίκητη Πολύαιγο.

Το στενό Αμμώνι, πλάτους μόλις 1 χιλιομέτρου, χωρίζει την Κίμωλο από τη Μήλο. Το νησί έχει έκταση 36 τετραγωνικά χιλιόμετρα και 810 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2021. Κύριο λιμάνι της Κιμώλου είναι η Ψάθη, που απέχει μόλις 800 μέτρα από το Χωριό. Το νησί έδωσε το όνομά του στην κιμωλία, το λευκό πέτρωμα των μαυροπινάκων. Σε όλο το νησί επιτρέπονται τα τροχοφόρα, εκτός από τμήμα του Χωριού που πεζοδρομείται τα βράδια της τουριστικής περιόδου. Πολλώνια Μήλος – Κίμωλος: δύο ηφαιστειακά νησιά που ανήκουν στο ίδιο τόξο του Αιγαίου.

Η Πολύαιγος βρίσκεται νοτιοανατολικά της Κιμώλου, σε απόσταση λίγο πάνω από ένα ναυτικό μίλι. Έχει έκταση περίπου 18 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ακτές μήκους 27 χιλιομέτρων. Οι λόφοι της φτάνουν σε ύψος από 320 έως 350 μέτρα. Το όνομά της προέρχεται από τις πολλές αίγες που βόσκουν εκεί. Σήμερα το νησί δεν έχει μόνιμο κάτοικο και ανήκει στο πρόγραμμα Natura 2000 της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο βορειοδυτικό τμήμα υπάρχουν ερείπια μονής, που ιδρύθηκε το 1622. Η Πολλώνια Μήλος εξυπηρετεί τη σύνδεση με την Κίμωλο, ενώ η Πολύαιγος ανήκει στον Δήμο Κιμώλου.

Οι περισσότερες θαλάσσιες εκδρομές της Μήλου ξεκινούν καθημερινά από τον Αδάμαντα και από τα Πολλώνια. Στην Κίμωλο γίνονται τουριστικές ξεναγήσεις στην Πολύαιγο, με ιδιωτικά σκάφη, συμβατικά ή ταχύπλοα. Όποιος διαθέτει δικό του σκάφος, δένει στη μαρίνα των Πολλωνίων ή του Αδάμαντα. Ο όρμος των Πολλωνίων, τα Βούδια, η Ψάθη και το Μανωλονήσι δυτικά της Πολυαίγου συγκαταλέγονται στα καλά προστατευμένα αγκυροβόλια της περιοχής. Περισσότερες πληροφορίες για τις κρουαζιέρες από τα Πολλώνια υπάρχουν σε ξεχωριστή σελίδα του ιστότοπου. Πολλώνια Μήλος: η ίδια ακτή εξυπηρετεί το πορθμείο, τα εκδρομικά σκάφη και τα ιστιοπλοϊκά.

• Πολλώνια Μήλος: η σύνδεση με τη γειτονική Κίμωλο και τα Γλαρονήσια γίνεται από το χωριό, στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού.
• Σκιαδί της Κιμώλου: ο τεράστιος βράχος σε σχήμα μανιταριού δεσπόζει σε μικρή κοιλάδα στο εσωτερικό του νησιού, διαμορφωμένος από τον άνεμο.
• Φάρος της Πολυαίγου: ο φάρος υπάρχει από το 1898 στο ακρωτήρι Μάσκουλα, σε ύψος 138 μέτρων, στην ανατολική πλευρά του νησιού.
• Παραλίες της Πολυαίγου: οι παραλίες είναι η Παναγιά, το πάνω και το κάτω Μερσίνι και η Άμμουρα, ή παραλία του Φάρου.
• Άγρια ζωή Πολυαίγου: η μεσογειακή φώκια γεννά τα μικρά της στο νησί, και ο μαυροπετρίτης έχει επίσης εκεί ζώνη ειδικής προστασίας.

Η Πολλώνια Μήλος συνδέει τρία νησιά με ένα μικρό λιμάνι, στο βορειοανατολικό άκρο της Μήλου. Η Κίμωλος είναι κατοικημένη και έχει οικισμούς, λιμάνι, λεωφορείο και δρόμους για τροχοφόρα. Η Πολύαιγος μένει ακατοίκητη, με φάρο, βοσκότοπους και παραλίες κυρίως στο νότιο τμήμα. Το στενό Αμμώνι και το στενό Πυργί μεταξύ Κιμώλου και Πολυαίγου δείχνουν πόσο κοντά βρίσκονται τα τρία νησιά. Οι θαλάσσιες διαδρομές ξεκινούν από το χωριό, και έτσι η Πολλώνια Μήλος μένει η βάση για κάθε εκδρομή προς τα νησιά.

Τι αρχαία βρίσκονται κοντά στην Πολλώνια Μήλος;

Πολλώνια Μήλος: η Φυλακωπή, οικισμός της Εποχής του Χαλκού με κυκλώπειο τείχος, μέγαρο και ιερό, βρίσκεται δυτικά του χωριού στη βόρεια ακτή. Δίπλα της ανοίγονται οι τρεις σπηλιές του Παπάφραγκα, με βαθιά θαλάσσια σπηλιά και μικρή παραλία μέσα σε ανοιχτόχρωμους βράχους. Και τα δύο ανήκουν στην ίδια ακτή.

Η Φυλακωπή είναι ένας από τους σημαντικότερους οικισμούς της Εποχής του Χαλκού στο Αιγαίο. Βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Μήλου και ιδρύθηκε γύρω στο 2300 π.Χ. Οι πρώτοι κάτοικοί της ήταν αλιείς τόνου. Ο οικισμός έζησε ως το 1100 π.Χ., οπότε καταστράφηκε από σεισμό ή από επιδρομή. Ο οικισμός είναι κτισμένος σε μικρό ύψωμα, που ήταν κάποτε ακρωτήριο. Σήμερα ο κόλπος ανατολικά έχει καλυφθεί από προσχώσεις. Η Πολλώνια Μήλος βρίσκεται στην ίδια βόρεια ακτή, ανατολικά της Φυλακωπής, και η προϊστορική πόλη είναι αρχαιότερη από το χωριό κατά χιλιετίες.

Η Βρετανική Σχολή Αθηνών ανέσκαψε τη Φυλακωπή από το 1896 ως το 1899. Νέες έρευνες έγιναν το 1911 και από το 1974 ως το 1977. Ο Ντούκαν Μακκένζ, που αργότερα δούλεψε στην Κνωσό, κατέγραψε λεπτομερώς τα στρώματα της γης. Η Φυλακωπή Ι χρονολογείται από το 2300 ως το 2000 π.Χ. Η έρευνα έδειξε διαδοχικές φάσεις ζωής του οικισμού, με έντονη επιρροή της Κρήτης στην τρίτη και των Μυκηνών στην τέταρτη. Όποιος ξεκινά από την Πολλώνια Μήλος φτάνει σε χώρο που χρησιμεύει ως τύπος αναφοράς για αρκετές περιόδους του Αιγαίου.

Η τελευταία φάση, η Φυλακωπή IV, ήταν οικισμός με αστικά χαρακτηριστικά και ευρείες εξωτερικές επαφές. Η έκτασή του υπολογίζεται σε 27 στρέμματα και ο πληθυσμός του σε τουλάχιστον 900 άτομα. Οι ορθογώνιες πέτρινες οικίες ήταν οργανωμένες σε οικοδομικά τετράγωνα, και οι δρόμοι ακολουθούσαν τα σημεία του ορίζοντα. Στο ανατολικό τμήμα υψώθηκαν το μέγαρο και το ιερό. Το μέγαρο χτίστηκε στις αρχές του 14ου αιώνα π.Χ. και είναι ως σήμερα το μόνο γνωστό στις Κυκλάδες. Το ιερό στέγαζε το πήλινο ειδώλιο μιας γυναικείας θεότητας, γνωστό ως «Κυρά της Φυλακωπής».

Ο Παπάφραγκας βρίσκεται δίπλα στα ερείπια της αρχαίας πόλης της Φυλακωπής. Εκεί ανοίγονται τρεις σπηλιές στον βράχο της ακτής. Η μία είναι βαθιά θαλάσσια σπηλιά, με γαλαζοπράσινα νερά ανάμεσα σε γκριζόλευκους βράχους που φτάνουν ως την ανοιχτή θάλασσα. Η παραλία είναι μικρή και περικυκλώνεται από θεόρατους ανοιχτόχρωμους βράχους. Για να φτάσει κανείς εκεί, κατεβαίνει από ένα απόκρημνο σκάλισμα στον βράχο. Στον κατάλογο των βόρειων παραλιών της Μήλου ο Παπάφραγκας έρχεται μετά τον Κάπρο και πριν από τη Φυλακωπή. Από την Πολλώνια Μήλος βρίσκεται λοιπόν πιο δυτικά, στην ίδια βόρεια ακτή.

• Πολλώνια Μήλος – Φυλακωπή: ανάμεσα στα δύο μέρη ο κατάλογος των παραλιών της Μήλου βάζει μόνο τον Καλόγερο και την Πελεκούδα.
• Κυκλώπειο τείχος του οικισμού: η οχύρωση είναι χτισμένη από ηφαιστειογενείς πέτρες και ενισχύθηκε στις αρχές του 13ου αιώνα π.Χ.
• Γραμμική Α γραφή: τμήμα πήλινης πινακίδας με Γραμμική Α γραφή βρέθηκε στη Φυλακωπή, σε μεγαροειδές κτίσμα της Ύστερης Εποχής του Χαλκού.
• Ιπτάμενα ψάρια της Φυλακωπής: η περίφημη τοιχογραφία βρέθηκε στα ερείπια του δωματίου του πυλώνα και δείχνει τη χαριτωμένη κίνηση ενός ψαριού.
• Πολλώνια Μήλος – Παπάφραγκας: στα βυζαντινά χρόνια ο όρμος ήταν ορμητήριο πειρατών και πήρε το όνομά του από τον τελευταίο Φράγκο παπά.

Η Πολλώνια Μήλος έχει έτσι δύο αρχαιολογικές στάσεις στην ίδια ακτή. Ο επισκέψιμος χώρος της Φυλακωπής διαμορφώθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων την περίοδο 2003 έως 2008. Τα ευρήματα του 19ου αιώνα εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, και τα ευρήματα των άλλων περιόδων στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Μήλου. Η θάλασσα έχει διαβρώσει μεγάλο μέρος της πόλης και έχει παρασύρει τμήμα του ακρωτηρίου. Τα υπόλοιπα αξιοθέατα της Μήλου, από το ρωμαϊκό θέατρο ως τα μουσεία, έχουν δική τους παρουσίαση.

Ποιες δραστηριότητες προσφέρει η Πολλώνια Μήλος;

Πολλώνια Μήλος: η θάλασσα του χωριού στη βορειοανατολική ακτή ταιριάζει σε κολύμπι με αναπνευστήρα, καταδύσεις, καγιάκ και ιστιοπλοΐα. Από εδώ γίνεται η σύνδεση με τα Γλαρονήσια και την Κίμωλο, ενώ η ακτή προσφέρει και περπάτημα στη βόρεια πλευρά. Ο βυθός του νησιού έχει πολλές υποβρύχιες σπηλιές και ναυάγια.

Το κολύμπι με αναπνευστήρα χρειάζεται σωλήνα αναπνοής, μάσκα ή γυαλιά κολύμβησης και συνήθως πτερύγια. Δεν απαιτεί τον σύνθετο εξοπλισμό και την εκπαίδευση της κατάδυσης με φιάλη. Ο κολυμβητής παρατηρεί τον βυθό για αρκετή ώρα, αναπνέοντας με το πρόσωπο μέσα στο νερό. Ταιριάζει σε όλες τις ηλικίες, επειδή η προσπάθεια είναι σχετικά μικρή. Η Πολλώνια Μήλος βρίσκεται σε νησί με καθαρά νερά, ηφαιστειογενή ακτή και θαλάσσιες σπηλιές. Στον Παπάφραγκα ο κολυμβητής περνά μέσα από βαθιά θαλάσσια σπηλιά ως την ανοιχτή θάλασσα. Η σπηλιά ανήκει στην ίδια ακτή με την Πολλώνια Μήλος.

Ο βυθός της Μήλου έχει πολλές υποβρύχιες σπηλιές και ναυάγια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και παλαιότερων εποχών. Οι καταδυτικές σχολές που λειτουργούν στο νησί διαθέτουν σύγχρονο εξοπλισμό. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα της Μήλου ξεκίνησε πριν από 2 με 3 εκατομμύρια χρόνια και σταμάτησε πριν από 90.000 χρόνια. Οι ηφαιστειακοί βράχοι καλύπτουν τη μεγαλύτερη έκταση του νησιού. Έτσι ο δύτης που μένει στην Πολλώνια Μήλος βρίσκει δίπλα του έναν βυθό με μακρά ηφαιστειακή ιστορία. Η Πολλώνια Μήλος είναι το δεύτερο λιμάνι του νησιού μετά τον Αδάμαντα, στο βορειοανατολικό άκρο της Μήλου.

Η ηφαιστειογενής σύσταση της Μήλου δίνει στην ακτή θαλάσσιες σπηλιές και σήραγγες, ιδανικές για εξερεύνηση. Ο κωπηλάτης περιπλανιέται στα γειτονικά ακατοίκητα νησιά και στις ερημικές παραλίες. Από τον Απρίλιο ως τον Οκτώβριο προσφέρονται εκδρομές με συνοδό. Το θαλάσσιο καγιάκ είναι φτιαγμένο για ανοιχτά νερά. Σε σχέση με το καγιάκ ορμητικών νερών, προσφέρει ταχύτητα, χωρητικότητα φορτίου και άνεση σε μεγάλες διαδρομές. Από την Πολλώνια Μήλος προς τα δυτικά η ακτή περνά από την Πελεκούδα, τον Καλόγερο, τη Φυλακωπή και τον Παπάφραγκα. Περισσότερα για το kayak στη Μήλο υπάρχουν σε ξεχωριστή σελίδα.

Ο περίπλους του νησιού με σκάφος ή ιστιοφόρο φτάνει σε παραλίες που δεν είναι προσβάσιμες από τη στεριά. Φτάνει και σε σπήλαια και σε γειτονικά νησιά. Υπάρχουν αρκετά σκάφη, καΐκια και ιστιοπλοϊκά, ώστε ο επισκέπτης να διαλέγει ανάλογα με τη διάθεσή του. Τα περισσότερα σκάφη αναχωρούν καθημερινά από τον Αδάμαντα και από τα Πολλώνια. Στα Γλαρονήσια η ηφαιστειακή λάβα έχει σχηματίσει χιλιάδες όρθιες πενταγωνικές και εξαγωνικές κολόνες. Οι νησίδες είναι ακατοίκητες και ανήκουν στη δημοτική κοινότητα Τριοβασάλου του Δήμου Μήλου. Από την Πολλώνια Μήλος γίνεται η σύνδεση με τα Γλαρονήσια.

• Πολλώνια Μήλος – Γλαρονήσια: οι νησίδες βρίσκονται στα βόρεια της Μήλου, απέναντι από τους παραθαλάσσιους οικισμούς Πάχαινα και Άγιο Γεράσιμο.
• Κολόνες των Γλαρονησιών: οι όρθιες κολόνες έχουν διαγώνιο 20 με 30 εκατοστά και σχηματίστηκαν πριν από 700 με 800 χιλιάδες χρόνια.
• Ξέρες και ψάρεμα: οι ξέρες του νησιού έχουν μεγάλη συγκέντρωση αλιευμάτων, και η ηφαιστειογενής γεωλογία κάνει τη Μήλο πολύ πλούσιο ψαρότοπο.
• Θερμές πηγές της Μήλου: δημιουργούν ξεχωριστές μικροκοινωνίες και αποτελούν έναν από τους λόγους για κατάδυση στη Μήλο, μαζί με τις σπηλιές.
• Πολλώνια Μήλος – αναρρίχηση: ένα από τα δύο αναρριχητικά πεδία της Μήλου βρίσκεται στα ακατοίκητα Γλαρονήσια και δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια.

Στη στεριά, η Πολλώνια Μήλος έχει δίπλα της προορισμούς για περπάτημα, από τη Φυλακωπή ως τον Παπάφραγκα. Ο προϊστορικός οικισμός της Φυλακωπής είναι ανοιχτός για το κοινό, με πλούσιο ενημερωτικό υλικό και σχεδιαγράμματα που κάνουν εύκολη και ενδιαφέρουσα την περιήγηση. Η Μήλος έχει και επτά σηματοδοτημένες γεωδιαδρομές, και η έκτη, μήκους 4,5 χιλιομέτρων, αφορά το Σαρακήνικο. Οι διαδρομές παρουσιάζονται με επιμελημένα περιγραφικά κείμενα και λεπτομερείς χάρτες. Μετά τον περίπατο, το χωριό έχει αρκετές ταβέρνες, εστιατόρια και νησιωτικά καφενεία.

Πότε ταιριάζει καλύτερα η Πολλώνια Μήλος;

Η Πολλώνια Μήλος ταιριάζει καλύτερα από τα τέλη Μαΐου έως τον Σεπτέμβριο, με ζεστό και ξηρό καιρό. Τα μελτέμια πνέουν από τα μέσα Μαΐου και επηρεάζουν τα πλοία προς την Κίμωλο και την Πολύαιγο. Ο Μάιος και ο Οκτώβριος μένουν πιο ήσυχοι από τους καλοκαιρινούς μήνες του νησιού.

Η Μήλος έχει μεσογειακό κλίμα, με ήπιους και βροχερούς χειμώνες και ζεστά, ξηρά καλοκαίρια. Η Πολλώνια Μήλος ακολουθεί το κλίμα του νησιού, όπου ο Ιούλιος έχει νυχτερινό μέσο όρο 22 βαθμούς Κελσίου. Ο μέσος ετήσιος μέγιστος είναι 20 βαθμοί. Οι περισσότερες Κυκλάδες έχουν ημίξηρο κλίμα, δηλαδή λίγες βροχές και πολύ ήλιο. Το καλοκαίρι ο καιρός είναι συνήθως ηλιόλουστος και ξηρός. Οι καύσωνες στα παράλια μετριάζονται από τη δροσερότερη θάλασσα και τη θαλάσσια αύρα. Τα μελτέμια κρατούν τη θερμοκρασία στο Αιγαίο χαμηλότερη από ό,τι στο Ιόνιο ή στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Το μελτέμι είναι ο βόρειος καλοκαιρινός άνεμος του Αιγαίου. Οι αρχαίοι Έλληνες τον έλεγαν ετησίες ανέμους. Πνέει από τα μέσα Μαΐου έως τα μέσα Σεπτεμβρίου και, κατά άλλη περιγραφή, μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου. Η μεγαλύτερη συχνότητά του καταγράφεται τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Στο κεντρικό Αιγαίο πνέει από βόρεια κατεύθυνση. Ο ξηρός αέρας του κάνει τον ουρανό καταγάλανο και τις συνθήκες ορατότητας καλύτερες. Στο Σαρακήνικο, στη βόρεια ακτή της Μήλου, οι βόρειοι άνεμοι και τα κύματα έχουν σμιλέψει τα λευκά πετρώματα. Η Πολλώνια Μήλος βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της Μήλου.

Το μελτέμι δροσίζει τον αέρα, αλλά ανεβάζει τα κύματα. Σύμφωνα με την ελληνική περιγραφή του, το κύμα επιβάλλει συχνά τη διακοπή δρομολογίων μικρών σκαφών, ιδίως την ημέρα. Η Πολλώνια Μήλος είναι το λιμάνι της σύνδεσης με την Κίμωλο, και το πορθμείο είναι ανοικτού τύπου. Το στενό Αμμώνι ανάμεσα στα δύο νησιά έχει πλάτος μόλις 1 χιλιόμετρο. Από την Κίμωλο ξεκινούν ιδιωτικά σκάφη για την Πολύαιγο, έναν ακατοίκητο βοσκότοπο που απέχει 1,1 ναυτικά μίλια. Όταν ο άνεμος φτάνει τα 7-8 μποφόρ, τα περισσότερα επιβατηγά πλοία ανάμεσα στα νησιά δεν ταξιδεύουν.

Για κολύμπι, η καλή περίοδος ξεκινά στα τέλη Μαΐου. Ο μέσος μέγιστος της ημέρας είναι 27 βαθμοί Κελσίου τον Ιούνιο, 28 τον Ιούλιο και τον Αύγουστο και 25 τον Σεπτέμβριο. Τον Μάιο φτάνει τους 23 βαθμούς και τον Οκτώβριο τους 21. Τον Απρίλιο είναι μόλις 18 βαθμοί. Ο Ιούνιος, ο Ιούλιος, ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος έχουν ο καθένας λιγότερα από 6 χιλιοστά βροχής. Η Μήλος είναι δημοφιλής τουριστικός προορισμός κατά το καλοκαίρι. Στη γειτονική Κίμωλο οι περισσότεροι κάτοικοι δουλεύουν στον τουρισμό το καλοκαίρι και στη γεωργία τους υπόλοιπους μήνες.

• Πολλώνια Μήλος: ο Ιούλιος έχει κατά μέσο όρο μόλις 0,3 χιλιοστά βροχής και ο Αύγουστος μόλις 1,4 χιλιοστά.
• Βροχή του χειμώνα: ο Δεκέμβριος είναι ο υγρότερος μήνας, με 90 από τα 411 χιλιοστά βροχής και εννέα βροχερές ημέρες.
• Πρόδρομοι της άνοιξης: στα τέλη Μαΐου και στις αρχές Ιουνίου πνέουν ελαφροί βόρειοι άνεμοι που κρατούν δύο με τρεις εβδομάδες.
• Ένταση και προέλευση: η μέση ένταση των μελτεμιών φτάνει τα 6-7 μποφόρ και οι αέριες μάζες τους έρχονται από τη νότια Ρωσία.
• Ώρες του ανέμου: το μελτέμι δυναμώνει το απόγευμα και συχνά κοπάζει τη νύχτα, αλλά ενίοτε διαρκεί ολόκληρες μέρες χωρίς διακοπή.

Συνολικά, η Πολλώνια Μήλος ταιριάζει από τα τέλη Μαΐου έως τον Σεπτέμβριο, με περιθώριο για τον άνεμο. Γενικά ο καιρός του μελτεμιού είναι αίθριος, με κυματώδη θάλασσα. Η Κίμωλος έχει σύνδεση με τον Πειραιά όλο τον χρόνο, ενώ το καταμαράν κινείται μόνο στην τουριστική περίοδο. Ο επίσημος τουριστικός ιστότοπος του νησιού συστήνει, στα μελτέμια και στους βόρειους ανέμους, παραλίες μέσα στον κόλπο ή στη νότια πλευρά. Οι παραλίες της Μήλου προσφέρουν έτσι εναλλακτική σε κάθε μέρα με δυνατό βοριά.

Τι άλλο ρωτούν όσοι ψάχνουν Πολλώνια Μήλος;

Όποιος ψάχνει Πολλώνια Μήλος ρωτά συνήθως για τις αποστάσεις, τον πληθυσμό, τις οικογένειες, τον φάρο και το λιμάνι. Το χωριό απέχει 14 χιλιόμετρα από την Πλάκα και σχεδόν 10 από τον Αδάμαντα. Οι απογραφές δίνουν περίπου 270 μόνιμους κατοίκους σε ένα μικρό ψαροχώρι της βορειοανατολικής ακτής της Μήλου.

Πόσα χιλιόμετρα απέχει η Πολλώνια Μήλος από την Πλάκα, την πρωτεύουσα του νησιού, και πόσο μακριά βρίσκεται από τον Αδάμαντα, το κύριο λιμάνι της Μήλου;

Η απόσταση από την Πλάκα είναι 14 χιλιόμετρα, ενώ από τον Αδάμαντα είναι σχεδόν 10. Η Πλάκα, ο Τριοβάσαλος και η Τρυπητή βρίσκονται σε ύψωμα πάνω από τον Αδάμαντα. Η Πολλώνια Μήλος είναι εύκολα προσβάσιμη με αυτοκίνητο και συγκοινωνία. Το νησί μετρά περίπου 23 χιλιόμετρα από ανατολή προς δύση και 13 από βορρά προς νότο. Η πρωτεύουσα έχει δύο οικισμούς, την Πλάκα και τις Πλάκες.

Πόσους μόνιμους κατοίκους έχει σήμερα η Πολλώνια Μήλος και τι δείχνουν οι τελευταίες επίσημες απογραφές για το μικρό ψαροχώρι της βορειοανατολικής ακτής της Μήλου;

Η απογραφή του 2011 κατέγραψε 272 κατοίκους και η απογραφή του 2021 κατέγραψε 268. Ο επίσημος τουριστικός ιστότοπος του νησιού αναφέρει 300 κατοίκους. Το 1940 ο οικισμός προσαρτήθηκε στην τότε κοινότητα Πέραν Τριοβασάλου. Σήμερα ανήκει στη Δημοτική Κοινότητα Τριοβασάλου του Δήμου Μήλου. Ο Δήμος Μήλου είχε 5.193 κατοίκους το 2021, ενώ ο Αδάμαντας είχε 1.268. Έτσι η Πολλώνια Μήλος μένει ένα μικρό ψαροχώρι.

Ταιριάζει η Πολλώνια Μήλος σε οικογένειες με μικρά παιδιά, που ψάχνουν αμμουδιά, ταβέρνες και δωμάτια κοντά στη θάλασσα και εύκολη πρόσβαση με αυτοκίνητο ή λεωφορείο;

Η κεντρική παραλία είναι αμμώδης και δημοφιλής στους παραθεριστές, με πολλά αλμυρίκια. Υπάρχουν ακόμη η οργανωμένη παραλία του Πολυχρόνη και η πίσω θάλασσα. Το χωριό έχει ταβέρνες, εστιατόρια, νησιωτικά καφενεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία. Στον μόλο μπροστά από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής δένουν τα αλιευτικά των ντόπιων. Η Πολλώνια Μήλος είναι χτισμένη γύρω από έναν όμορφο κολπίσκο. Η πρόσβαση γίνεται με αυτοκίνητο ή συγκοινωνία.

Πώς συνδέεται η Πολλώνια Μήλος με το Σαρακήνικο, που βρίσκεται στη βόρεια ακτή του νησιού και φημίζεται για τα λευκά ηφαιστειακά του πετρώματα;

Τα Πολλώνια βρίσκονται στο βορειοανατολικό άκρο της Μήλου και το Σαρακήνικο στη βόρεια ακτή, 5 χιλιόμετρα από την Πλάκα. Εκεί οι βόρειοι άνεμοι και τα κύματα έχουν σμιλέψει τα λευκά ηφαιστειακά πετρώματα. Το όνομά του οφείλεται στους Σαρακηνούς πειρατές, που κρύβονταν στις σπηλιές. Η παραλία είναι εύκολα προσβάσιμη με αυτοκίνητο και με λεωφορείο. Για όποιον προτιμά το περπάτημα, υπάρχει η παράκτια πεζοπορία προς το Σαρακήνικο.

Τι είναι ο Φάρος της Πελεκούδας κοντά στην Πολλώνια Μήλος και πώς συνδέεται με τον ναό του Απόλλωνα και το όνομα του χωριού;

Ο Φάρος της Πελεκούδας βρίσκεται ανατολικά του οικισμού. Εκεί υπήρχε ναός του Απόλλωνα, και με αυτόν συνδέεται το όνομα των Πολλωνίων, που λέγονται και Απολλωνία. Η Πολλώνια Μήλος είναι χτισμένη γύρω από κολπίσκο στο βορειοανατολικό άκρο της Μήλου. Η Πελεκούδα είναι χερσόνησος με το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου και έναν βράχο σε σχήμα καρέκλας. Κατά την παράδοση, το ζευγάρι που κάθεται εκεί μένει μαζί αιώνια.

Πώς σχετίζεται η Πολλώνια Μήλος, το δεύτερο λιμάνι του νησιού, με τον Αδάμαντα, που είναι το επίνειο και ο κύριος λιμένας της Μήλου;

Ο Αδάμαντας είναι το επίνειο και ο κύριος λιμένας της Μήλου, στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου. Είναι έδρα ομώνυμης δημοτικής κοινότητας. Τα Πολλώνια είναι το δεύτερο λιμάνι και εξυπηρετούν κυρίως τη σύνδεση Μήλου και Κιμώλου. Οι δύο οικισμοί απέχουν μεταξύ τους σχεδόν 10 χιλιόμετρα. Πολλώνια Μήλος – το δεύτερο λιμάνι του νησιού – έχει 268 μόνιμους κατοίκους. Στον Αδάμαντα υπάρχει και στρατιωτικό κοιμητήριο Αγγλογάλλων του Κριμαϊκού πολέμου.