Αρχαιολογικό

• ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

Το αρχαιολογικό μουσείο της Μήλου βρίσκεται στην Πλάκα και περιλαμβάνει στις συλλογές του χαρακτηριστικά δείγματα από όλη την ιστορία της Μήλου. Το αρχαιολογικό μουσείο στην Μήλο στεγάζεται σε ένα πανέμορφο νεοκλασικό του 19ου αιώνα που μετατράπηκε σε μουσείο το 1985.

Χωρίς αμφιβολία το εντυπωσιακότερο από τα εκθέματα του μουσείου είναι το γύψινο αντίγραφο της Αφροδίτης της Μήλου που βρίσκεται στην πρώτη αίθουσα, στην είσοδο του μουσείου. Το πιστό αντίγραφο είναι προσφορά του μουσείου του Λούβρου, στο οποίο βρίσκεται το διάσημο πρωτότυπο άγαλμα της θεάς. Ένα επίσης εντυπωσιακό έκθεμα στο αρχαιολογικό μουσείο της Μήλου, είναι η πασίγνωστη Κυρά της Φυλακωπής.

Το αρχαιολογικό μουσείο της Μήλου περιλαμβάνει σημαντικά εκθέματα από τον προϊστορικό οικισμό της Φυλακωπής και από τον αρχαιολογικό χώρο στο Κλήμα.

Για να έχει κάποιος ολοκληρωμένη εικόνα από τα ευρήματα στις ανασκαφές στην Μήλο πρέπει οπωσδήποτε να δει και την Κυκλαδική συλλογή του αρχαιολογικού μουσείο της Αθήνας, όπου τα εκθέματα κι από τις τέσσερις οικιστικές περιόδους της Φυλακωπής (3300-1100 π.Χ.), αποτελούν σημαντικό τμήμα της (ισόγειο –αίθουσα 6). Η συλλογή στο αρχαιολογικό μουσείο της Μήλου περιλαμβάνει επίσης χαρακτηριστικά δείγματα Οψιανού(Οψιδιανού) που τόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε στην πρώιμη ανάπτυξη του νησιού.

Σημαντικά εκθέματα υπάρχουν και στους υπαίθριους χώρους του αρχαιολογικού μουσείου της Μήλου. Τα υπαίθρια εκθέματα είναι πραγματικά στολίδια απόλυτα ταιριαστά με το μουσείο και σας προετοιμάζουν με τον καλύτερο τρόπο για την επίσκεψη σας στις στεγασμένες συλλογές.

Στοιχεια Επικοινωνίας Αρχαιολογικού μουσείου Μήλου :

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε στα παρακάτω τηλέφωνα :

Πλάκα, Μήλος (Νομός Κυκλάδων)

Τηλ: 22870 21620

Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου ανήκει στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και εκθέτει ευρήματα από διάφορες θέσεις του νησιού. Η Μήλος κατοικείται από τους προϊστορικούς χρόνους. Τα εκθέματα δείχνουν την ανθρώπινη παρουσία και δραστηριότητα στο νησί κατά την αρχαιότητα. Τα παλαιότερα έρχονται από έναν νεολιθικό οικισμό. Τα νεότερα φτάνουν στον 5ο και τον 6ο αιώνα μ.Χ. Η έκθεση ακολουθεί χρονολογική σειρά, ώστε ο επισκέπτης να περνά από εποχή σε εποχή.

Οι νέες ενότητες ξεκινούν από το νεοκλασικό κτήριο στην Πλάκα και τη γειτονιά του. Ακολουθεί μια συνολική εικόνα των συλλογών και των αιθουσών. Έπειτα παρουσιάζονται η Κυρία της Φυλακωπής, άλλα ευρήματα από τη Φυλακωπή και το αντίγραφο της Αφροδίτης. Μετά έρχονται τα ευρήματα από την αρχαία Μήλο και οι αρχαιολογικοί χώροι του νησιού. Η επίσκεψη στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου συνδυάζεται με αυτούς τους χώρους. Οργανωμένες ξεναγήσεις στους αρχαίους χώρους της Μήλου κλείνονται ηλεκτρονικά.

Πού βρίσκεται το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου στην Πλάκα;

Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου βρίσκεται στην κεντρική πλατεία της Πλάκας, της πρωτεύουσας του νησιού, σε υψόμετρο 220 μέτρων. Στεγάζεται σε νεοκλασικό κτήριο του 1870, έργο του Ερνέστου Τσίλλερ. Το κτήριο είναι γνωστό ως «τα Καταστήματα» και λειτουργεί ως μουσείο από το 1985.

Η Πλάκα είναι η πρωτεύουσα του νησιού και η έδρα του Δήμου Μήλου. Ορίστηκε έδρα του νέου δήμου το 1835 και πήρε το επίσημο όνομα Μήλος το 1912. Η πρωτεύουσα αποτελείται από δύο οικισμούς, την Πλάκα και τις Πλάκες. Το όνομα Πλάκα βγαίνει από το επίπεδο έδαφος όπου χτίστηκαν τα σπίτια. Αυτό έγινε όταν το Κάστρο δεν αρκούσε πια για όλο τον πληθυσμό. Ο οικισμός βλέπει προς τον κόλπο της Μήλου. Σε αυτό το διοικητικό κέντρο λειτουργεί σήμερα το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου.

Το κτήριο χτίστηκε το 1870 σε νεοκλασικό ρυθμό. Τα σχέδια ανήκουν στον Ερνέστο Τσίλλερ, Γερμανό αρχιτέκτονα από τη Σαξονία. Ο Τσίλλερ έζησε από το 1837 έως το 1923 και εργάστηκε κυρίως στην Ελλάδα. Σχεδίασε εκατοντάδες δημόσια και ιδιωτικά κτήρια, ανάμεσά τους το Ιλίου Μέλαθρον και το Δημαρχείο Ερμούπολης. Η αρχιτεκτονική του κτηρίου στην Πλάκα έχει αυστηρή συμμετρία και νησιώτικη χάρη. Έτσι το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου διαφέρει από την κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική του υπόλοιπου οικισμού.

Το κτήριο είναι γνωστό ως «τα Καταστήματα». Ο Δήμος Μήλου το παραχωρεί για τη στέγαση του μουσείου. Αρχιτέκτονες της ΚΑ’ Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων το επισκεύασαν πριν από τη νέα του χρήση. Σε μεταγενέστερη φάση η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων ανακαίνισε το μουσείο. Μαζί με την ανακαίνιση στήθηκε νέα έκθεση στον προθάλαμο των αιθουσών. Στο προστώο και στην αυλή στέκονται κορμοί αγαλμάτων από την ύστερη αρχαιότητα. Έτσι το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου εκθέτει γλυπτά ακόμη και έξω από τις αίθουσες.

Στο ψηλότερο σημείο της Πλάκας υψώνεται το Κάστρο. Οι Ενετοί το έχτισαν τον 13ο αιώνα σε λόφο ηφαιστειακής προέλευσης. Στην κορυφή του στέκεται η Μέσα Παναγιά, ενώ πιο χαμηλά βρίσκεται η Παναγία Θαλασσίτρα. Στον οικισμό βρίσκεται και η μητρόπολη της Μήλου, η Παναγία η Κορφιάτισσα, χτισμένη το 1820. Πίσω από αυτή λειτουργεί το Λαογραφικό Μουσείο. Το Πολεμικό Μουσείο στεγάζεται σε παλιό καταφύγιο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Έτσι το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου δεν είναι το μόνο μουσείο του οικισμού.

• Παραδοσιακός οικισμός: Η Πλάκα έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός από το 1978.
• Κυκλοφορία: Τα αυτοκίνητα δεν μπαίνουν στον οικισμό, λόγω των στενών περασμάτων ανάμεσα στους τοίχους.
• Κάστρο: Η ίδρυσή του τοποθετείται μετά το 1204, πάνω από την αρχαία πόλη.
• Κορφιάτισσα: Ο ναός έχει βυζαντινό-κυκλαδίτικο ρυθμό και φυλάει την εικόνα της Παναγίας της Κορφιάτισσας.
• Διοίκηση: Εκτός από το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου, στην Πλάκα στεγάζονται οι περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες του νησιού.

Η Πλάκα συγκεντρώνει διοίκηση, εκκλησίες, μουσεία και το Κάστρο στον ίδιο οικισμό. Τα σοκάκια, οι ναοί και η θέα από το Κάστρο περιγράφονται στη σελίδα για την Πλάκα της Μήλου. Μια βόλτα στον οικισμό ταιριάζει πριν ή μετά την επίσκεψη στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου. Το Κάστρο έλεγχε κάποτε την κίνηση των πλοίων στον κόλπο του Αδάμαντα. Σήμερα από εκεί φαίνονται ο κόλπος και τα γειτονικά νησιά των Κυκλάδων.

Ποιες συλλογές έχει το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου;

Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου έχει τέσσερις βασικές συλλογές: την προϊστορική συλλογή από τη Φυλακωπή, γλυπτά και ανάγλυφα, οψιανό και επιγραφές. Τα εκθέματα καλύπτουν την περίοδο από τα ύστερα νεολιθικά χρόνια έως τη βυζαντινή εποχή. Παρουσιάζονται με χρονολογική σειρά σε τρεις αίθουσες, στο προστώο και στην αυλή.

Στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου η πρώτη αίθουσα καλύπτει τους προϊστορικούς χρόνους. Τα παλαιότερα ευρήματα προέρχονται από τον νεολιθικό οικισμό στην Πούντα Αγκάλη. Ο οικισμός χρονολογείται στο 4300/4200–3800/3700 π.Χ. Ακολουθούν ευρήματα από νεκροταφεία της Πρωτοκυκλαδικής περιόδου, μεταξύ 3300 και 2000 π.Χ. Τα νεκροταφεία αυτά βρίσκονται σε διάφορες θέσεις του νησιού. Η τρίτη ομάδα προέρχεται από την προϊστορική πόλη της Φυλακωπής. Η πόλη κατοικήθηκε σε όλη την Εποχή του Χαλκού, από το 3300 έως το 1100 π.Χ.

Οι δύο επόμενες αίθουσες ανήκουν στους ιστορικούς χρόνους. Η δεύτερη αίθουσα δείχνει ανάγλυφα, επιτύμβιες στήλες και αγάλματα, μαζί με το αντίγραφο της Αφροδίτης. Η τρίτη αίθουσα είναι αφιερωμένη σε πολλά είδη κεραμικής. Τα ευρήματα των δύο αιθουσών προέρχονται κυρίως από την αρχαία πόλη της Μήλου και τα νεκροταφεία της. Ήρθαν στο μουσείο από ανασκαφές, περισυλλογές και παραδόσεις. Μέσα από αυτά το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου παρουσιάζει τη ζωή στο νησί από τον 8ο αιώνα π.Χ. έως τον 5ο ή 6ο αιώνα μ.Χ.

Η συλλογή οψιανού περιλαμβάνει εργαλεία από τη Νεολιθική έως την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού. Ο οψιανός είναι ηφαιστειακό πέτρωμα με υαλώδη υφή, ένα φυσικό γυαλί. Οι κάτοικοι του Αιγαίου τον χρησιμοποιούσαν για εργαλεία και αιχμές βελών. Το μουσείο εκθέτει επίσης μεγάλα αγγεία από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού έως την αρχαϊκή περίοδο. Πολλά προϊστορικά ευρήματα είναι πρωτοκυκλαδικά, μινωικά και μυκηναϊκά. Μέσα από αυτά το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου δείχνει τις εμπορικές επαφές του νησιού με την Κρήτη και τη Θήρα.

Η συλλογή γλυπτών και αναγλύφων περιλαμβάνει αρχαιοελληνικά και ρωμαϊκά έργα. Η συλλογή επιγραφών αποτελείται από κείμενα χαραγμένα σε επιτύμβιες στήλες και σε βάθρα αγαλμάτων. Κάποιες επιγραφές είναι γραμμένες στην τοπική μορφή του αλφαβήτου. Δίνουν στοιχεία για το πολίτευμα της Μήλου, για ναούς, για λατρείες και για γλύπτες. Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου εκθέτει ακόμη κοσμήματα, νομίσματα, μικρά χάλκινα αντικείμενα, πήλινα λυχνάρια και παιδικά παιχνίδια. Στον προθάλαμο των αιθουσών οργανώνονται τα τελευταία χρόνια περιοδικές εκθέσεις.

• Τάφω κτερίζειν: Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου φιλοξένησε την έκθεση «τάφω κτερίζειν» από το 2022 έως το 2023.
• Κτερίσματα: Η έκθεση έδειξε κτερίσματα από μυκηναϊκούς, αρχαϊκούς και ρωμαϊκούς τάφους του νησιού.
• Σωστικές ανασκαφές: Τα νέα ευρήματα ήρθαν από ανασκαφές για οικοδομικές άδειες και επέκταση των ορυχείων.
• Αυλή: Στο προστώο και στην αυλή εκτίθενται επίσης σαρκοφάγοι, αρχιτεκτονικά μέλη και ανάγλυφα από ιερά.
• Εκτός νησιού: Τα καλύτερα ευρήματα της Φυλακωπής βρίσκονται στην Οξφόρδη, στο Βρετανικό Μουσείο και στην Αθήνα.

Η Πλάκα έχει ακόμη το Λαογραφικό Μουσείο, ενώ στον Αδάμαντα λειτουργούν το Μεταλλευτικό, το Εκκλησιαστικό και το Ναυτικό Μουσείο. Όλα αυτά συγκεντρώνονται στον κατάλογο με τα μουσεία της Μήλου. Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου συνδέει τα εκθέματά του με θέσεις του ίδιου του νησιού, όπως η Φυλακωπή και η αρχαία πόλη. Άλλα γλυπτά του νησιού εκτίθενται μακριά από αυτό, όπως ο Ποσειδώνας της Μήλου στην Αθήνα και ο Ασκληπιός στο Βρετανικό Μουσείο.

Τι είναι η Κυρά της Φυλακωπής στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου;

Στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου, η Κυρά της Φυλακωπής είναι πήλινο ειδώλιο γυναικείας θεότητας από το μυκηναϊκό ιερό της Φυλακωπής. Είναι φτιαγμένη σε κεραμικό τροχό και έχει ύψος 45 εκατοστά. Χρονολογείται στον 14ο αιώνα π.Χ. και βρέθηκε στο Δυτικό Ιερό του οικισμού, στη βόρεια ακτή του νησιού.

Το ιερό της Φυλακωπής ήρθε στο φως τη δεκαετία του 1970. Η Βρετανική Σχολή Αθηνών ξανάρχισε τις ανασκαφές το καλοκαίρι του 1974, ύστερα από διακοπή 63 χρόνων. Τις νέες έρευνες διηύθυνε ο καθηγητής Κόλιν Ρένφριου και κράτησαν έως το 1977. Μέσα στο Δυτικό Ιερό βρέθηκε το πήλινο ειδώλιο που σήμερα λέγεται Κυρά της Φυλακωπής. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν σε δύο μονογραφίες. Τα ευρήματα αυτής της περιόδου έμειναν στη Μήλο, σε αντίθεση με τα παλαιότερα. Γι’ αυτό το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου φυλάσσει σήμερα το ειδώλιο μαζί με τα υπόλοιπα αντικείμενα του ιερού.

Η μορφή είναι γυναικεία και οι ερευνητές την ερμηνεύουν ως θεά ή ως ιέρεια. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων τη χαρακτηρίζει λατρευτικό ειδώλιο γυναικείας θεότητας. Ανήκει στην Ύστερη Ελλαδική ΙΙΙΑ περίοδο, όταν η Φυλακωπή βρισκόταν στη φάση της τρίτης πόλης. Το ιερό που τη στέγαζε ιδρύθηκε στις αρχές του 14ου αιώνα π.Χ. Τα συνηθισμένα μυκηναϊκά ειδώλια είναι μικρά, τύπου Φ και Ψ, ενώ οι μεγάλες μορφές από τροχό είναι πολύ πιο σπάνιες. Στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου εκτίθεται στην αίθουσα των προϊστορικών χρόνων, μαζί με τα άλλα ευρήματα της Φυλακωπής.

Το ιερό ήταν δημόσιος χώρος λατρείας μέσα στην πόλη, κάτι σπάνιο για το Αιγαίο. Κανένα άλλο ιερό αυτού του είδους δεν είναι γνωστό στις Κυκλάδες της Εποχής του Χαλκού. Στην τελική του μορφή είχε δύο ορθογώνια κτίσματα, το Δυτικό και το Ανατολικό Ιερό. Το Δυτικό Ιερό έχει διαστάσεις 5,8 επί 6 μέτρα. Το Ανατολικό Ιερό είναι μικρότερο, περίπου 7 επί 4 μέτρα. Στο Δυτικό Ιερό σώζονται μια εξέδρα βωμού και αρκετές κόγχες, που δείχνουν τελετουργική χρήση. Τα ευρήματα και των δύο κτισμάτων φυλάσσονται σήμερα στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου.

Η Κυρά δεν ήταν το μόνο ειδώλιο του ιερού. Οι ανασκαφείς βρήκαν πολλά αγαλματίδια, φτιαγμένα για να προσφερθούν ως αναθήματα. Ξεχωρίζουν ιδιότυπα ανδρικά ειδώλια με τονισμένα ανατομικά χαρακτηριστικά. Η Εφορεία τα αποδίδει σε ανδρικές θεότητες, πρόδρομους του Δωδεκάθεου των ιστορικών χρόνων. Ένα ανδρικό ειδώλιο από το Δυτικό Ιερό χρονολογείται στον 12ο αιώνα π.Χ. Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου εκθέτει και ειδώλια ταύρων από τον ίδιο χώρο. Το Ανατολικό Ιερό έδωσε επίσης μεγάλες πήλινες μορφές από τροχό. Ανάλογες μορφές έχουν βρεθεί στις Μυκήνες, μαζί με πήλινα φίδια, και στην Τίρυνθα.

• Αριθμός καταλόγου: Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου καταγράφει την Κυρά της Φυλακωπής στον κατάλογό του με τον αριθμό B 655.
• Τοιχογραφίες: Στο ιερό βρέθηκαν επίσης τοιχογραφίες με θέματα από τη φύση και τη θάλασσα, καθώς και πέτρινοι βωμοί.
• Μικρά δωμάτια: Δυτικά της κύριας αίθουσας βρίσκονταν τα δωμάτια Α και Β, με μήκος 1,6 και 3,8 μέτρα.
• Φάσεις χρήσης: Οι αρχαιολόγοι διακρίνουν στο ιερό τρεις κύριες φάσεις χρήσης, με επισκευές, προσθήκες και αλλαγές στη διαρρύθμιση.
• Η «κατάρρευση»: Το συγκρότημα έπαθε σοβαρές ζημιές στην Ύστερη Ελλαδική ΙΙΙΓ περίοδο, που οι αρχαιολόγοι ονομάζουν «κατάρρευση».

Η Κυρά της Φυλακωπής δείχνει οργανωμένη δημόσια λατρεία στη Μήλο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Το ιερό έδωσε πολύτιμα στοιχεία για τα έθιμα και τις τελετές των κατοίκων. Λειτούργησε έως τις αρχές του 11ου αιώνα π.Χ. και εγκαταλείφθηκε γύρω στο 1090 π.Χ., μαζί με τον οικισμό. Μετά την εγκατάλειψη, ο οικισμός δεν κατοικήθηκε ποτέ ξανά. Αξίζει η Κυρά να είναι η πρώτη στάση στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου, πριν από την επίσκεψη στη Φυλακωπή.

Ποια ευρήματα της Φυλακωπής δείχνει το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου;

Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου δείχνει ευρήματα από τις τρεις διαδοχικές πόλεις της Φυλακωπής, από το 2300 έως το 1100 π.Χ. Ξεχωρίζουν ντόπια αγγεία με κυκλαδικά, μινωικά και μυκηναϊκά στοιχεία, καθώς και αγγεία από την Κρήτη. Δίπλα τους εκτίθενται μεγάλα πιθάρια, μια μπανιέρα (ασάμινθος) και τμήμα τράπεζας προσφορών.

Οι πρώτες ανασκαφές έγιναν από το 1896 έως το 1899. Ο Ντάνκαν Μακένζι κατέγραψε με ακρίβεια τα στρώματα του οικισμού. Από αυτή τη δουλειά προέκυψε η διαίρεση σε τρεις πόλεις της Εποχής του Χαλκού. Η Φυλακωπή Ι χρονολογείται από το 2300 έως το 2000 π.Χ. Η Φυλακωπή ΙΙ κράτησε από το 2000 έως το 1550 π.Χ. και η καταστροφή της αποδίδεται σε σεισμό. Η Φυλακωπή ΙΙΙ χτίστηκε μετά και έζησε έως το 1100 π.Χ. Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου παρουσιάζει ευρήματα και από τις τρεις φάσεις.

Η κεραμική δείχνει τις αλλαγές από πόλη σε πόλη. Στη Φυλακωπή ΙΙ κυριαρχεί το κυκλαδικό ύφος, με σκουρόχρωμα στιλβωμένα και λευκά κυκλαδικά αγγεία. Τα μοτίβα είναι στιλιζαρισμένα φυτά και ζώα, σε μαύρο και κόκκινο ματ χρώμα. Προς το τέλος της περιόδου πληθαίνει η μινωική κεραμική. Η αλλαγή σημαδεύει την αρχή της λεγόμενης «μινωικοποίησης». Στην αρχή της τρίτης πόλης τα μινωικά σχήματα και μοτίβα γίνονται κυρίαρχα. Αργότερα επικρατεί η μυκηναϊκή κεραμική και τα κυκλαδικά ύφη σχεδόν σβήνουν. Στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου εκτίθεται ένα κύπελλο με κόκκινη βαφή από τη Φυλακωπή ΙΙ.

Ο οψιανός της Μήλου, ένα φυσικό ηφαιστειακό γυαλί, ήταν εμπόρευμα ήδη πριν από 15.000 χρόνια. Οι κάτοικοι του Αιγαίου τον έκαναν εργαλεία και αιχμές βελών, λόγω της σκληρότητάς του. Τα λατομεία βρίσκονταν κυρίως στα Νύχια και στο Δεμενεγάκι. Από την 6η χιλιετία π.Χ. ο οψιανός της Μήλου έφτανε από την Κνωσό έως τη Νέα Νικομήδεια. Ο πρώτος οικισμός της Φυλακωπής εμφανίστηκε όταν η εξόρυξή του είχε ήδη πέσει. Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου εκθέτει εργαλεία και λεπίδες οψιανού από τη Νεολιθική έως την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.

Η πιο γνωστή τοιχογραφία της Φυλακωπής δείχνει ιπτάμενα ψάρια. Βρέθηκε στις Αίθουσες με τους Πεσσούς, ένα συγκρότημα με έντονα μινωικά στοιχεία. Τα θραύσματα συναρμολογήθηκαν και σήμερα εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Σώζονται δύο συνθέσεις, με ύψος 22 και 32 εκατοστά. Στο ίδιο κτίριο βρέθηκαν κρίνα, ροζέτες και το μάτι ενός μπλε πιθήκου. Ο μπλε πίθηκος εμφανίζεται εκείνη την εποχή μόνο στην Κνωσό και στη Θήρα. Τα ευρήματα των ανασκαφών του 19ου αιώνα εκτίθενται στην Αθήνα, όχι στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου.

• Πρόχοι με πουλιά: Οι μηλιακές πρόχοι με πουλιά της Φυλακωπής ΙΙ έφταναν ως εξαγωγή μέχρι την Κνωσό της Κρήτης.
• Γραμμική Α: Τμήμα πήλινης πινακίδας με Γραμμική Α βρέθηκε σε κτίριο της τρίτης πόλης που θεωρείται διοικητικό κέντρο.
• Μέγαρο: Το μέγαρο των αρχών του 14ου αιώνα π.Χ. είναι το μόνο γνωστό έως τώρα στις Κυκλάδες.
• Πληθυσμός: Ο τελευταίος οικισμός απλωνόταν σε 27 στρέμματα και είχε, κατά τις εκτιμήσεις, τουλάχιστον 900 κατοίκους.
• Εισηγμένα αγγεία: Στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου εκτίθεται μινωικό αγγείο με διακόσμηση ναυτίλου, φτιαγμένο στην Κρήτη.

Τα ευρήματα περιγράφουν μια πόλη ανοιχτή στο θαλάσσιο εμπόριο. Η Φυλακωπή έγινε σημαντικό λιμάνι ανάμεσα στην Κρήτη και την ηπειρωτική Ελλάδα. Δεχόταν αγγεία από την Κρήτη και έστελνε δικά της στην Κνωσό. Στην πρώτη φάση της τρίτης πόλης κυριαρχούσαν οι μινωικές επιρροές. Αργότερα η πόλη υιοθέτησε μυκηναϊκά πρότυπα και κράτησε ευρείες εξωτερικές επαφές. Ο προϊστορικός οικισμός ανήκει στα βασικά αξιοθέατα της Μήλου. Όποιος δει πρώτα το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου διαβάζει πιο εύκολα τα ερείπια στη βόρεια ακτή.

Γιατί το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου έχει αντίγραφο της Αφροδίτης;

Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου έχει αντίγραφο της Αφροδίτης, επειδή το πρωτότυπο μαρμάρινο άγαλμα βρέθηκε στο νησί την άνοιξη του 1820. Από το 1821 εκτίθεται στο Λούβρο του Παρισιού. Το γύψινο εκμαγείο στέκει στην πρώτη αίθουσα του μουσείου και φτιάχτηκε στα εργαστήρια του ίδιου του Λούβρου.

Η Αφροδίτη της Μήλου βρέθηκε στις 8 Απριλίου 1820, όταν το νησί ανήκε ακόμη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ένας ντόπιος αγρότης έβγαζε πέτρες από αρχαία ερείπια στο χωράφι του. Λίγο πιο πέρα έσκαβε ο νεαρός Γάλλος αξιωματικός Ολιβιέ Βουτιέ, που σχεδίασε αμέσως το εύρημα. Το άγαλμα βγήκε σε πάνω από έξι χωριστά κομμάτια, με δύο βασικά, τον κορμό και τα πόδια. Το σημείο βρίσκεται κοντά στο αρχαίο θέατρο, που στέκει πάνω από το Κλήμα. Στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου το εκμαγείο είναι το πρώτο έκθεμα που συναντά ο επισκέπτης.

Μετά την ανακάλυψη, τα κομμάτια του αγάλματος και δύο ερμαϊκές στήλες έγιναν αμέσως αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Ο Νικόλαος Μουρούζης, μέγας δραγουμάνος του οθωμανικού στόλου, έπεισε τους Μηλίους να του το πουλήσουν. Ο υποκόμης ντε Μαρκέλους όμως φόρτωσε το άγαλμα σε γαλλικό πλοίο, με επιχειρήματα και απειλή βίας. Την 1η Μαρτίου 1821 παραδόθηκε στον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΗ΄, που το χάρισε στο Λούβρο. Από τότε βγήκε από τη Γαλλία μόνο το 1964, για εκθέσεις στο Τόκιο και στο Κιότο. Γι’ αυτό το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου κρατά μόνο ένα αντίγραφο του έργου.

Το πρωτότυπο που αναπαράγει το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου είναι σκαλισμένο σε παριανό μάρμαρο, με ύψος 2,02 μέτρα. Η θεά έχει γυμνό κορμό και ένδυμα που καλύπτει το κάτω μέρος του σώματος. Το βάρος της πέφτει στο δεξί πόδι, ενώ το κεφάλι γυρίζει προς τα αριστερά. Λείπουν τα δύο χέρια, το αριστερό πέλμα και οι λοβοί των αυτιών. Τον 19ο αιώνα οι μελετητές τη θεωρούσαν έργο του 4ου αιώνα π.Χ. Ο Αδόλφος Φουρτβένγκλερ τη χρονολόγησε το 1893 στην ύστερη ελληνιστική εποχή, γύρω στο 150–50 π.Χ.

Ένας μύθος λέει ότι τα χέρια έσπασαν σε συμπλοκή Γάλλων και Ελλήνων κατά τη μεταφορά. Το σχέδιο του Βουτιέ όμως δείχνει την Αφροδίτη ακρωτηριασμένη από την πρώτη στιγμή. Δίπλα στο άγαλμα βρέθηκε μαρμάρινο χέρι που κρατούσε μήλο. Αναλύσεις στη συντήρηση του 2010 στήριξαν την άποψη ότι το χέρι ανήκε στην Αφροδίτη. Ο Βίλχελμ Φρένερ πρότεινε το 1876 ότι το δεξί χέρι κρατούσε το ένδυμα και το αριστερό το μήλο. Το Λούβρο δεν συμπλήρωσε τα χέρια, και το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου δείχνει επίσης τη θεά χωρίς αυτά.

• Γλύπτης: Μια επιγραφή που χάθηκε γύρω στο 1825 ανέφερε τον Αλέξανδρο, γιο του Μηνίδη, από την Αντιόχεια του Μαιάνδρου.
• Δωρεά: Το αντίγραφο στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου στάλθηκε στο νησί αργότερα, ως δωρεά του ίδιου του Λούβρου.
• Άρης: Ο Κατρεμέρ ντε Κενσί θεωρούσε ότι η θεά ανήκε σε σύνταγμα μαζί με ένα άγαλμα του Άρη.
• Πόλεμος: Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το πρωτότυπο φυλάχτηκε στον πύργο Βαλανσέ και στο Λούβρο έμεινε γύψινο αντίγραφο.
• Ποίηση: Πάνω από 70 ποιήματα έχουν δημοσιευτεί για το άγαλμα από την ανακάλυψή του ως σήμερα.

Ο Γάλλος αξιωματικός του ναυτικού Ντυμόν ντ’ Ουρβίλ κατέγραψε ότι το άγαλμα βρέθηκε μέσα σε τετράγωνη κόγχη. Η κόγχη και μια επιγραφή του υπογυμνασιάρχου Βάκχιου, γιου του Σατίου, παραπέμπουν στο γυμνάσιο της πόλης. Η Αφροδίτη θεωρείται σήμα κατατεθέν της Μήλου και βασικό στοιχείο του τουρισμού της. Για το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου, το αντίγραφο είναι σύμβολο επιστροφής και μνήμης του νησιού. Το πρωτότυπο μένει στο Λούβρο του Παρισιού, όπου το βλέπουν πάνω από επτά εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο.

Ποια αρχαία της πόλης της Μήλου σχετίζονται με το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου;

Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου φυλάει γλυπτά, επιγραφές και αρχιτεκτονικά μέλη από την αρχαία πόλη ανάμεσα στην Τρυπητή και το Κλήμα. Τα πιο γνωστά αγάλματα της πόλης βρίσκονται όμως μακριά από το νησί. Ο Ποσειδώνας είναι στην Αθήνα, ο Ασκληπιός στο Λονδίνο και η Αφροδίτη στο Παρίσι.

Η αρχαία Μήλος ιδρύθηκε από Δωριείς της Λακωνίας, σε στρατηγική θέση στην ανατολική πλευρά της εισόδου του μεγάλου κόλπου. Κατοικήθηκε συνεχώς από τον 9ο/8ο αιώνα π.Χ. έως τον 6ο/7ο αιώνα μ.Χ. Τα ερείπιά της απλώνονται στους λόφους του Πυργιάντε και του Προφήτη Ηλία και στις κοιλάδες της Τραμυθιάς και του Κλήματος. Το 416 π.Χ. οι Αθηναίοι αφάνισαν την πόλη και εγκατέστησαν εκεί Αθηναίους κληρούχους. Από την πόλη και τα νεκροταφεία της προέρχονται κυρίως τα εκθέματα ιστορικών χρόνων στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου.

Από τον 6ο αιώνα π.Χ. ως την πολιορκία του 416 π.Χ., η Μήλος έκοβε δικά της νομίσματα. Τα περισσότερα είχαν πάνω τους ένα μήλο, γιατί η αρχαία λέξη «μῆλον» ακουγόταν σαν το όνομα του νησιού. Συχνά έφεραν επίσης την επιγραφή ΜΑΛΙΟΝ, δηλαδή «των Μηλίων», ή μια σύντμησή της. Ο βασικός στατήρας ζύγιζε λίγο πάνω από 14 γραμμάρια, σύμφωνα με το μιλήσιο πρότυπο. Κανένα άλλο νησί του Αιγαίου δεν χρησιμοποιούσε αυτό το πρότυπο. Νομίσματα από την έκθεση στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου δείχνουν την οικονομική δύναμη του νησιού.

Ο Ποσειδώνας της Μήλου βρέθηκε το 1877 στη θέση Κλήμα και εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Είναι από παριανό μάρμαρο, έχει ύψος 2,35 μέτρα και χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 2ου αιώνα π.Χ. Ο θεός σηκώνει το δεξί χέρι, όπου κρατούσε τρίαινα. Ο Ασκληπιός της Μήλου είναι μαρμάρινο κεφάλι κολοσσικού αγάλματος, που βρέθηκε στο ιερό του θεού στα μέσα του 19ου αιώνα. Το Βρετανικό Μουσείο τον απέκτησε το 1867 με τη συλλογή Μπλακά. Στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου δεν υπάρχει κανένα από τα δύο πρωτότυπα.

Στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου εκτίθενται ανάγλυφα, επιτύμβιες στήλες και αγάλματα από την αρχαία πόλη. Ξεχωρίζουν οι επιγραφές, χαραγμένες σε επιτύμβιες στήλες και σε βάθρα αγαλμάτων. Δίνουν στοιχεία για το πολίτευμα της Μήλου, για ναούς, λατρείες και κτήρια της πόλης. Αναφέρουν ακόμη τους γλύπτες των αγαλμάτων και όσους τα ανέθεσαν. Μία από τις αίθουσες έχει ελληνικές επιγραφές γραμμένες στην τοπική εκδοχή του αλφαβήτου. Ένα μαρμάρινο κεφάλι Αφροδίτης θυμίζει την ακμή της ελληνιστικής γλυπτικής. Έξω, στο προστώο και στην αυλή, το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου εκθέτει κορμούς αγαλμάτων της ύστερης αρχαιότητας.

• Αρχαϊκός Απόλλωνας: Ένα αρχαϊκό άγαλμα του Απόλλωνα από την ίδια αρχαία πόλη εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας.
• Μωσαϊκό: Στις ανασκαφές του 1896, η Βρετανική Σχολή Αθηνών βρήκε στην αρχαία πόλη κτήριο με σπουδαίο μωσαϊκό.
• Χρυσό στεφάνι: Οπές και μολύβδινοι γόμφοι γύρω από το κεφάλι του Ασκληπιού στήριζαν κάποτε ένα χρυσό στεφάνι.
• Ίδιος γλύπτης: Ο Χριστοφίλης Μαγγίδης προτείνει ότι ο ίδιος γλύπτης σκάλισε την Αφροδίτη και τον Ποσειδώνα της Μήλου.
• Χρονολογία: Τα ευρήματα της αρχαίας πόλης στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου καλύπτουν τη ζωή από τον 8ο αιώνα π.Χ.

Η αρχαία πόλη και το λιμάνι της δεν κατοικήθηκαν ξανά μετά την εγκατάλειψή τους. Η Πλάκα, όπου στεγάζεται το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου, χτίστηκε έξω από τα τείχη, στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Στο παραθαλάσσιο χωριό Κλήμα, τα διώροφα σύρματα των ψαράδων ορίζουν τον όρμο του αρχαίου λιμανιού. Τα περισσότερα κινητά ευρήματα της περιοχής ήρθαν στο φως τυχαία ή μέσα από λαθραίες ανασκαφές. Πολλά από αυτά, έργα γλυπτικής, κεραμικής και μικροτεχνίας, κοσμούν σήμερα μουσεία και συλλογές του εξωτερικού.

Πώς συνδυάζεται το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου με τους αρχαιολογικούς χώρους;

Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου ταιριάζει σε μια μέρα με τα μνημεία ανάμεσα στην Τρυπητή και το Κλήμα. Εκεί βρίσκονται οι Κατακόμβες, το αρχαίο θέατρο και το σημείο εύρεσης της Αφροδίτης. Η Φυλακωπή στη βόρεια ακτή και το Βενετικό Κάστρο πάνω από την Πλάκα συμπληρώνουν τη διαδρομή της μέρας.

Η μέρα ξεκινά στην Πλάκα, όπου η κυκλοφορία αυτοκινήτων απαγορεύεται μέσα στον οικισμό. Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου εκθέτει ευρήματα κυρίως από την αρχαία πόλη και τα νεκροταφεία της. Έτσι η πρωινή στάση στις αίθουσές του δίνει το πλαίσιο για τα μνημεία που ακολουθούν. Μια πεζοπορική διαδρομή κατεβαίνει από την Πλάκα, στα 220 μέτρα, στην Τρυπητή, στα 150 μέτρα. Το χωριό σχεδόν ενώνεται με την πρωτεύουσα και είναι χτισμένο αμφιθεατρικά πάνω από τα ερείπια της κλασικής πόλης του Κλήματος. Το όνομά του οφείλεται στα μαλακά ηφαιστειογενή πετρώματα, που μοιάζουν τρυπημένα.

Οι Κατακόμβες βρίσκονται σε πλαγιά λόφου νοτιοδυτικά της Τρυπητής, σε σπήλαια 150 μέτρων πάνω από τη θάλασσα. Είναι λαξευμένες στον μαλακό ηφαιστειακό τόφφο και οι στοές τους φτάνουν περίπου τα 200 μέτρα. Το νεκροταφείο χρησιμοποιήθηκε από τα μέσα του 1ου έως τον 6ο αιώνα μ.Χ. Η σημερινή είσοδος γίνεται από την αίθουσα της Κατακόμβης Β, όπου ο επισκέπτης κινείται σε ξύλινη πλατφόρμα. Στη μέση της αίθουσας στέκει ο «τάφος του μάρτυρα», σε σχήμα σαρκοφάγου. Η έκθεση στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου φτάνει επίσης ως τον 5ο/6ο αιώνα μ.Χ.

Λίγο μετά το πλάτωμα στάθμευσης των Κατακομβών, ένας βατός χωματόδρομος με πινακίδες κατεβαίνει προς τον αρχαιολογικό χώρο. Λίγα μέτρα πιο κάτω, μια πινακίδα σημαδεύει το σημείο όπου βρέθηκε η Αφροδίτη της Μήλου το 1820. Μετά από 400 μέτρα ο χωματόδρομος τελειώνει ακριβώς μπροστά στο αρχαίο θέατρο. Το θέατρο απλώνεται στην πλαγιά ανάμεσα στην Τρυπητή και το Κλήμα, με θέα τον κόλπο της Μήλου. Το κάτω κοίλο χωρίζεται σε επτά κερκίδες με μαρμάρινα εδώλια. Μετά τη στάση αυτή, το αντίγραφο του αγάλματος στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου αποκτά συγκεκριμένο τόπο.

Η Φυλακωπή, στη βόρεια ακτή, θέλει ξεχωριστό σκέλος στη μέρα. Ο οικισμός κατοικήθηκε σε όλη την Εποχή του Χαλκού, περίπου από το 3300 ως το 1100 π.Χ. Σήμερα η θάλασσα έχει διαβρώσει μεγάλο μέρος της προϊστορικής πόλης. Ο επισκέψιμος χώρος διαμορφώθηκε τα έτη 2003-2008 από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων. Ξεχωρίζει το κυκλώπειο τείχος, χτισμένο από ηφαιστειογενείς πέτρες. Τα ευρήματα των νεότερων ανασκαφών εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου. Η μέρα κλείνει στο Κάστρο της Πλάκας, που χτίστηκε από Ενετούς τον 13ο αιώνα. Η ίδρυσή του τοποθετείται μετά το 1204.

• Παναγία η Φανερωμένη: Στον δρόμο προς τις Κατακόμβες, το εκκλησάκι έχει στο εσωτερικό του δύο τάφους με καμάρες και ίχνη τοιχογραφιών.
• Το θέατρο σήμερα: Λόγω της πολύ καλής ακουστικής του, φιλοξενεί συχνά θεατρικές παραστάσεις και μουσικές εκδηλώσεις για έως 700 άτομα.
• Μονοπάτι προς την Τραμυθιά: Σηματοδοτημένο μονοπάτι 850 μέτρων ξεκινά κοντά στον δρόμο των Κατακομβών και κατεβαίνει ως τον Άγιο Νικόλαο στην ακτή.
• Τα σύρματα του Κλήματος: Στα διώροφα σπίτια των ψαράδων, η οικογένεια ζούσε επάνω και η βάρκα φυλαγόταν στο ισόγειο τον χειμώνα.
• Η γεωδιαδρομή «Νύχια»: Η διαδρομή των 8,5 χιλιομέτρων ξεκινά από τον Αδάμαντα και περνά από την Τρυπητή και το θέατρο.

Σε μια ξενάγηση, ο επαγγελματίας ξεναγός δείχνει τα αξιοθέατα και εξηγεί την ιστορία και τη σημασία τους. Στις οργανωμένες εκδρομές αρχαιολογίας και πολιτισμού, ο ξεναγός συνοδεύει την ομάδα σε κάθε στάση της μέρας. Όποιος κινείται μόνος επιστρέφει από τις Κατακόμβες μέσα από την Τρυπητή, με την πεζοπορία Κατακόμβες – Πλάκα. Έτσι το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου, οι Κατακόμβες, το θέατρο και το Κάστρο χωρούν σε μία μέρα με τα πόδια. Η Φυλακωπή, αντίθετα, ζητά μετακίνηση με όχημα ως τη βόρεια ακτή.

Τι άλλο ρωτούν για το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου;

Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου είναι ένα από τα έξι μουσεία του νησιού και βρίσκεται στην πλατεία της Πλάκας. Στον ίδιο οικισμό λειτουργούν το Λαογραφικό και το Πολεμικό Μουσείο. Τα άλλα τρία βρίσκονται στον Αδάμαντα, το κύριο λιμάνι στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου. Η Πλάκα απέχει λίγα λεπτά οδικώς.

Ποια άλλα μουσεία λειτουργούν στη Μήλο, εκτός από το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου στην πλατεία της Πλάκας;

Στην Πλάκα λειτουργεί το Πολεμικό Μουσείο, σε παλιό καταφύγιο που χτίστηκε στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Στον Αδάμαντα, το Μεταλλευτικό Μουσείο δημιουργήθηκε το 1998 για να προβάλει τη μεταλλευτική ιστορία του νησιού. Το Εκκλησιαστικό Μουσείο φιλοξενείται στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας, ηλικίας 600 ετών. Το Ναυτικό Μουσείο εκθέτει σπάνιους χάρτες και μια φημισμένη ξυλόβαρκα. Το Λαογραφικό Μουσείο βρίσκεται στην Πλάκα, κοντά στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου.

Τι παρουσιάζει στους επισκέπτες το Λαογραφικό Μουσείο που βρίσκεται πίσω από την εκκλησία της Παναγίας της Κορφιάτισσας;

Το μουσείο ιδρύθηκε το 1967 από την «Ένωση των εν Αθήναις Μηλίων». Η έκθεση φωτίζει τη ζωή των Μηλίων κυρίως από το 1850 ως το 1930, περίοδο ακμής της τοπικής κοινωνίας. Η επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο της Πλάκας δείχνει ένα αστικό νοικοκυριό του 19ου αιώνα. Το διώροφο κτίριο έχει σαλόνι, χώρο εργασίας με αργαλειό, κουζίνα, υπνοδωμάτιο και κελάρι. Το υπερώο λειτουργεί ως ιστορικό αρχείο.

Πόσο απέχει η Πλάκα, όπου βρίσκεται το μουσείο, από τον Αδάμαντα, το κύριο λιμάνι της Μήλου;

Ο κεντρικός δρόμος προς την Πλάκα ξεκινά από το λιμάνι του Αδάμαντα με κατεύθυνση βόρεια. Η γειτονική Τρυπητή, σχεδόν ενωμένη με την Πλάκα, απέχει 5 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από τον Αδάμαντα. Η μετάβαση κρατά 10 έως 15 λεπτά οδικώς και ακολουθεί σύντομος περίπατος μέσα στον οικισμό. Τα αστικά λεωφορεία έχουν αρκετά συχνά δρομολόγια τους θερινούς μήνες. Το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου βρίσκεται στην κεντρική πλατεία της Πλάκας.

Είναι το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου κατάλληλο για οικογένειες που το επισκέπτονται μαζί με μικρά παιδιά;

Εκτός από τις αίθουσες, η έκθεση συνεχίζει στο προστώο και σε ανοιχτή αυλή. Στις μικρότερες αίθουσες εκτίθενται πήλινα λυχνάρια, παιδικά παιχνίδια και ειδώλια οικιακών ιερών. Ένα μικρό πήλινο άλογο, παιχνίδι παιδιού ηλικίας 2.500 ετών, είναι από τα πιο συγκινητικά εκθέματα. Στην αυλή, τμήματα κιόνων και επιτύμβιες στήλες στέκουν στο φυσικό φως. Μέσα στην Πλάκα η κυκλοφορία αυτοκινήτων απαγορεύεται, οπότε η βόλτα γίνεται πεζή.

Γιατί ο οψιανός της Μήλου, το ηφαιστειακό γυαλί του νησιού, κατέχει σημαντική θέση στην προϊστορία του Αιγαίου;

Ο οψιανός είναι υαλώδες ηφαιστειακό πέτρωμα, γνωστό στη Μήλο εδώ και 15.000 χρόνια. Τα αρχαία ορυχεία του βρίσκονταν κυρίως στις θέσεις Νύχια και Δεμενεγάκι, στην ανατολική Μήλο. Μηλιακός οψιανός βρέθηκε στο σπήλαιο Φράγχθι της Αργολίδας, σε στρώματα της 11ης χιλιετίας π.Χ. Η σκληρότητά του τον έκανε πρώτη ύλη για εργαλεία και αιχμές βελών. Εργαλεία από οψιανό εκθέτει σήμερα και το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου.

Τι θέα προσφέρει το Κάστρο, που υψώνεται πάνω από το αρχαιολογικό μουσείο Μήλου στην Πλάκα;

Το Κάστρο στέκει στο ψηλότερο σημείο της Πλάκας, πάνω σε λόφο ηφαιστειακής προέλευσης. Η θέση του επέτρεπε τον έλεγχο των πλοίων στον κόλπο του Αδάμαντα. Η θέα ανοίγει πανοραμικά στον κόλπο και στα γειτονικά νησιά των Κυκλάδων. Στην κορυφή βρίσκεται η Μέσα Παναγιά, ενώ πιο χαμηλά στέκει η Παναγία Θαλασσίτρα. Το ηλιοβασίλεμα από το Κάστρο κλείνει τη μέρα που ξεκίνησε στο αρχαιολογικό μουσείο Μήλου.