Η πεζοπορία Μήλος κινείται πάνω σε έδαφος που σχημάτισε η ηφαιστειακή δραστηριότητα. Η Μήλος βρίσκεται στη νοτιοδυτική άκρη των Κυκλάδων και είναι το πέμπτο σε μέγεθος νησί τους. Από βορειοανατολικά προς νοτιοδυτικά έχει πλάτος 23 χιλιόμετρα. Από βορρά σε νότο μετρά 13 χιλιόμετρα. Η επιφάνειά της φτάνει περίπου τα 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι ηφαιστειακοί βράχοι καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του νησιού.
Η σελίδα εξηγεί πώς είναι το ηφαιστειακό έδαφος της Μήλου και ποια μονοπάτια έχει το νησί. Περιγράφει τη διαδρομή με τα πόδια προς το Κλέφτικο και τις βόλτες στην Πλάκα, την Τρυπητή και το Κλήμα. Καλύπτει ακόμη την καλύτερη εποχή για περπάτημα, την ασφάλεια και τον απαραίτητο εξοπλισμό. Περιλαμβάνει επίσης οργανωμένες εκδρομές στη στεριά για πεζοπορία Μήλος, που κλείνονται ηλεκτρονικά.
Πώς είναι η πεζοπορία Μήλος σε ένα ηφαιστειακό νησί;
Η πεζοπορία Μήλος περνά πάνω από τόφφους, λάβες και στρώματα περλίτη. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα ξεκίνησε πριν από 2 έως 3 εκατομμύρια χρόνια και σταμάτησε πριν από 90.000 χρόνια. Ψηλότερη κορυφή είναι ο Προφήτης Ηλίας, με 751 μέτρα. Η βλάστηση είναι χαμηλή, άρα η σκιά λίγη.
Το νησί έχει σχήμα πετάλου και κλείνει γύρω από έναν μεγάλο κόλπο. Ο κόλπος είναι το κοίλωμα του κύριου κρατήρα και μπαίνει στη στεριά από τα βορειοδυτικά. Χωρίζει τη Μήλο σε δύο σχεδόν ίσα μέρη. Ο ισθμός ανάμεσά τους δεν ξεπερνά τα 2,2 χιλιόμετρα σε πλάτος. Το βάθος του κόλπου μειώνεται από 130 σε 55 μέτρα. Αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας. Στην ανατολική ακτή του λιμανιού αναβλύζουν θερμές θειούχες πηγές.
Στο νησί υψώνονται πολλοί ηφαιστειακοί δόμοι. Σχηματίστηκαν από λάβα που στερεοποιήθηκε πριν χυθεί και είναι κυρίως από ανδεσίτη. Ένας από αυτούς είναι το κάστρο της Χώρας. Δόμος είναι και ο Προφήτης Ηλίας, η ψηλότερη κορυφή του νησιού. Δεύτερο σε ύψος είναι το Χονδρό Βουνό, στο δυτικό μέρος, με 636 μέτρα. Η πεζοπορία Μήλος στους δόμους πατά πάνω σε συμπαγή ανδεσίτη και όχι σε μαλακό τόφφο. Σκληρά ανδεσιτικά πετρώματα με χαμηλή βλάστηση εμφανίζονται και προς το ακρωτήριο Βάνι.
Ο τόφφος είναι από τα συνηθισμένα πετρώματα της Μήλου, μαζί με τον τραχείτη και τον οψιανό. Είναι ελαφρύς και έχει μαλακή σύσταση. Στον Άγιο Κωνσταντίνο, το εκκλησάκι του οικισμού είναι σκαμμένο μέσα στο μαλακό πέτρωμα. Κοντά στην Κάναβα οι πορώδεις τόφφοι εναλλάσσονται με χερσαίους τόφφους. Το χρώμα τους είναι κοκκινωπό καφέ, από την έκπλυση οξειδίων του σιδήρου. Στο σύνολο του νησιού τα πετρώματα έχουν λευκά, κόκκινα, κίτρινα και μαύρα χρώματα. Στο Σαρακήνικο οι ηφαιστειακοί βράχοι είναι κατάλευκοι και κρύβουν απολιθώματα.
Στο νησί υπάρχουν δύο σβηστά ηφαίστεια, της Φυριπλάκας και του Τράχηλα. Η πεζοπορία Μήλος προς τη Φυριπλάκα ανεβαίνει σε μαλακό στρώμα περλίτη που μοιάζει με άμμο. Στα νοτιοανατολικά ανοίγει ο κρατήρας της, με διάμετρο 1.700 μέτρα και βάθος 200 μέτρα. Στις τομές του δρόμου φαίνονται στρώματα τέφρας, άμμου και θραυσμάτων περλίτη. Στον Κάλαμο, στις παρυφές του κρατήρα, σχηματίζονται κίτρινοι κρύσταλλοι θείου γύρω από τις ατμίδες. Στην Αγία Κυριακή οι ατμίδες φτάνουν τους 100 βαθμούς Κελσίου.
- Ηλικία κρατήρων: Η Φυριπλάκα έχει την ίδια ηλικία με τον κρατήρα του Τράχηλα στη βόρεια πλευρά.
- Οψιανός: Το φυσικό ηφαιστειακό γυαλί της Μήλου είναι γνωστό εδώ και 15.000 χρόνια.
- Θερμές πηγές: Οι θερμές πηγές του νησιού φτάνουν σε θερμοκρασία έως 55 βαθμούς Κελσίου.
- Πέτρα στα κτίσματα: Η εκκλησία της Αγίας Μαρίνας χτίστηκε με τοπική λάβα και τόφφο.
- Σκιά στην πεζοπορία Μήλος: Το νησί είναι πολύ ξηρό για πυκνή βλάστηση, παρότι φυτρώνουν κέδροι και κουμαριές.
Κάθε πεζοπορία Μήλος διασχίζει πετρώματα ηλικίας εκατομμυρίων ετών. Από την Αγία Μαρίνα ως τον Ξερόκαμπο, τόφφοι και ανδεσίτες έχουν ηλικία 2,7 έως 1,6 εκατομμύρια χρόνια. Το νησί είναι στρωματοηφαίστειο χωρίς εκρήξεις στους ιστορικούς χρόνους. Θεωρείται όμως αδρανές ηφαίστειο που μπορεί να εκραγεί ξανά. Η πιο πρόσφατη φρεατική έκρηξη έγινε στην Αγία Κυριακή, ανάμεσα στον 1ο και τον 3ο αιώνα μ.Χ. Περισσότερα για το παρελθόν του νησιού γράφει η σελίδα για την ιστορία της Μήλου.
Ποια μονοπάτια για πεζοπορία Μήλος υπάρχουν;
Το βασικό δίκτυο για πεζοπορία Μήλος είναι οι 7 γεωδιαδρομές του Miloterranean, με σήμανση στο έδαφος. Η πιο σύντομη, η Διαδρομή 6, έχει μήκος 4,5 χιλιόμετρα. Η πιο μεγάλη, η Διαδρομή 1 «Βάνι», φτάνει τα 24 χιλιόμετρα και συνδυάζει αυτοκίνητο με πεζοπορία.
Το Miloterranean προβάλλει τη Μήλο ως διεθνή προορισμό γεωτουρισμού. Για πεζοπορία Μήλος, κάθε γεωδιαδρομή συνοδεύεται από περιγραφικό κείμενο και λεπτομερή χάρτη. Οι περισσότερες γίνονται με αυτοκίνητο, με ποδήλατο ή με τα πόδια. Η Διαδρομή 2 «Ηφαίστειο» και η Διαδρομή 3 «Θειωρυχεία» έχουν από 13 χιλιόμετρα. Η Διαδρομή 4 «Αγγεριά» έχει 12 χιλιόμετρα. Η Διαδρομή 5 περνά στην Κίμωλο και φτάνει τα 17 χιλιόμετρα. Η Διαδρομή 7 «Νύχια» έχει 8,5 χιλιόμετρα. Η Διαδρομή 6 είναι η μόνη που περιγράφεται αποκλειστικά ως πεζοπορία.
Η πεζοπορία Μήλος στη βόρεια ακτή γίνεται στη Διαδρομή 6 «Σαρακήνικο». Ξεκινά από τον παραθαλάσσιο οικισμό του Αγίου Κωνσταντίνου και τελειώνει στο Σαρακήνικο. Η επίσημη τουριστική σελίδα του νησιού τη χαρακτηρίζει ιδανική για πεζοπορία. Το μονοπάτι δεν φαίνεται σε όλο το μήκος του. Ακολουθεί όμως την ακτή, πάνω σε βατά επίπεδα βράχια. Περίπου 200 μέτρα μετά την παραλία του Αγίου Κωνσταντίνου, η νησίδα Κοφτό φιλοξενεί αποικία ασημόγλαρων. Ως τον Μύτακα κυριαρχούν στρώματα κίσσηρης. Μετά τον Μύτακα, ο πεζοπόρος περπατά σε τόφφους με φρύγανα και νεαρούς κέδρους.
Για πεζοπορία Μήλος σε ερημιά, το δυτικό μισό είναι το πιο άγριο κομμάτι του νησιού. Εκεί δεν υπάρχουν χωριά, μόνο ελάχιστοι οικισμοί και παλιά ορυχεία. Ένας από αυτούς είναι το Ραλάκι Χάλακος, σε υψόμετρο 160 μέτρων. Απέχει περίπου 23 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την Πλάκα. Στη δύση υψώνεται και ο Προφήτης Ηλίας, η ψηλότερη κορυφή της Μήλου. Σχεδόν όλη η δυτική Μήλος ανήκει στο Δίκτυο Natura 2000. Στην περιοχή υπάρχει πλήθος από φυτά, βότανα και αγριολούλουδα. Στο δίκτυο Natura ανήκει και η Αχιβαδόλιμνη, ο μεγαλύτερος φυσικός υγρότοπος των Κυκλάδων.
Η πεζοπορία Μήλος περνά συχνά από παλιά ορυχεία και στοές. Η Διαδρομή 3 ξεκινά από τη Ζεφυρία και ακολουθεί τη χαράδρα της Λαγάδας. Στις πλαγιές της φαίνονται στοές όπου εξόρυσσαν λευκό καολίνη. Καταλήγει στα παλιά Θειωρυχεία, το μόνο βιομηχανικό συγκρότημα της Μήλου που έχει χαρακτηριστεί προστατευόμενο. Η Διαδρομή 4 ξεκινά από τα Πολλώνια και μπαίνει στις ζώνες των ορυχείων. Σε ειδικό σημείο παρατήρησης φαίνεται το μεγάλο ορυχείο της Αγγεριάς. Τα πετρώματα στη νότια πλευρά του ορυχείου είναι πολύχρωμα. Μετά την Αγγεριά, η διαδρομή περνά δίπλα από συστάδες κέδρων.
- Νύχια: Η περιοχή Νύχια ήταν ένα από τα δύο προϊστορικά λατομεία οψιανού στη Μήλο.
- Κεδρολίβαδο: Η Διαδρομή 2 διασχίζει ένα μεγάλο λιβάδι με διάσπαρτους αιωνόβιους κέδρους.
- Μερσινιά: Στη Διαδρομή 1 σώζονται παλιές στοές εξόρυξης καολίνη και βαρυτίνης.
- Φυλακωπή: Η Διαδρομή 4 περνά από τον φυλασσόμενο προϊστορικό οικισμό της Φυλακωπής.
- Κυπαρίσσια: Στη δυτική Μήλο υπάρχει δάσος οριζοντιόκλαδων κυπαρισσιών με αιωνόβια δέντρα.
Η πεζοπορία Μήλος σε αυτές τις διαδρομές περνά από κρατήρες, ορυχεία και αρχαιότητες. Η πρώτη πεζοπορική διαδρομή έχει δική της σελίδα με περισσότερες λεπτομέρειες. Ξεχωριστή σελίδα έχει και η δεύτερη πεζοπορική διαδρομή. Η Διαδρομή 7 ξεκινά από το λιμάνι του Αδάμαντα, ενώ η Διαδρομή 2 από τις Αλυκές, που έπαψαν να λειτουργούν το 1981. Στη Διαδρομή 4, πινακίδες σήμανσης δείχνουν τη σωστή κατεύθυνση στις διασταυρώσεις.
Πώς γίνεται η πεζοπορία Μήλος προς το Κλέφτικο;
Η πεζοπορία Μήλος προς το Κλέφτικο ακολουθεί μονοπάτι στη νοτιοδυτική πλευρά του νησιού. Εκεί λευκοί γκρεμοί και νησίδες απλώνονται σε τρεις συνεχόμενους κολπίσκους. Το ίδιο σημείο είναι προσβάσιμο και με εκδρομικά καραβάκια. Το νησί είναι πολύ ξερό για πυκνή βλάστηση, άρα η σκιά στη διαδρομή είναι λίγη.
Όποιος σχεδιάζει πεζοπορία Μήλος στη νοτιοδυτική πλευρά έχει ως σημείο αναφοράς τον Χαλακά. Εκεί στέκει η μονή του Αγίου Ιωάννη Σιδεριανού, με τρούλο και πολλά κελιά γύρω της. Έγγραφα αναφέρουν το μοναστήρι ήδη από το 1582. Η παραλία Άγιος Ιωάννης πήρε το όνομά της από αυτή τη μονή. Ως την παραλία φτάνει χωματόδρομος μήκους περίπου 12 χιλιομέτρων. Η αμμουδιά χωρίζεται σε τρία κομμάτια, που ενώνονται με μικρά μονοπάτια. Στο πρώτο φτάνει όχημα, ενώ τα άλλα δύο θέλουν αρκετό περπάτημα και κατέβασμα σε βράχια.
Η κατάβαση στη διαδρομή πεζοπορία Μήλος – Κλέφτικο τελειώνει σε λευκούς γκρεμούς και νησίδες. Τα πετρώματα είναι ηφαιστειογενείς τόφφοι, με χρώμα από λευκό και λευκοκίτρινο ως σκούρο. Αποτελούνται από λατυποπαγή κίσσηρης, δηλαδή ελαφρόπετρας, ηλικίας περίπου 3,1 εκατομμυρίων ετών. Η κίσσηρη έχει σχηματίσει στρώματα μέσα στο πέτρωμα. Η θάλασσα και οι άνεμοι διέβρωσαν τους βράχους μέσα σε αιώνες και άνοιξαν κοιλότητες και σπήλαια. Στην περιοχή γύρω από το Κλέφτικο υπάρχει και βασάλτης. Πολλοί αποκαλούν τους γκριζόλευκους βράχους με τα παράξενα σχήματα «Θαλασσινά Μετέωρα».
Το Κλέφτικο είναι σήμερα δημοφιλής προορισμός, με πρόσβαση από καραβάκι ή από μονοπάτι. Ο τουριστικός ιστότοπος του Δήμου Μήλου προτείνει καραβάκι ή ιστιοπλοϊκό για τα γαλαζοπράσινα νερά του. Ο ίδιος ιστότοπος κατατάσσει το Κλέφτικο στις νότιες παραλίες. Καραβάκια για το Κλέφτικο ξεκινούν και από το λιμανάκι του Κήπου, στο νότιο τμήμα του νησιού. Τα καραβάκια σταματούν επίσης στη Συκιά, μια σπηλιά της δυτικής ακτής χωρίς οροφή. Η Συκιά είναι προσβάσιμη μόνο από τη θάλασσα. Για αυτό η πεζοπορία Μήλος καλύπτει μόνο το Κλέφτικο, ενώ το σκάφος ενώνει δύο σημεία.
Το όνομα Κλέφτικο έρχεται από την εποχή της πειρατείας στη Μεσόγειο. Οι κολπίσκοι ήταν τότε ορμητήριο πειρατών εναντίον των πλοίων που περνούσαν. Οι σπηλιές έδιναν καταφύγιο όταν ο καιρός χαλούσε. Οι ψαράδες της περιοχής λένε ότι στις σπηλιές γεννούσαν μεσογειακές φώκιες. Η αυξημένη τουριστική κίνηση φέρεται να τις έχει απομακρύνει. Η περιοχή έχει χαρακτηριστεί τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Ανήκει επίσης σε περιοχή του ευρωπαϊκού δικτύου Natura 2000 για την προστασία ειδών και ενδιαιτημάτων. Γι’ αυτό η πεζοπορία Μήλος στο Κλέφτικο περνά από προστατευμένο έδαφος.
- Κλίμα: Η Μήλος έχει μεσογειακό κλίμα τύπου Csa, με ήπιους και βροχερούς χειμώνες και ζεστά, ξηρά καλοκαίρια.
- Δέντρα: Στο νησί φυτρώνουν πορτοκαλιές, ελιές, κυπαρίσσια, αρμυρίκια, κέδροι και κουμαριές, αλλά σε αραιή κάλυψη.
- Θέα από ψηλά: Ο δρόμος προς την κορυφή του Προφήτη Ηλία, στα 751 μέτρα, δίνει θέα στο Κλέφτικο.
- Χαλακάς και πεζοπορία Μήλος: Στον τοίχο της μονής Αγίου Ιωάννη Σιδεριανού σφηνώθηκε οβίδα βρετανικού πλοίου στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
- Ραλάκι Χάλακος: Ο οικισμός της δυτικής ενδοχώρας βρίσκεται στα 160 μέτρα και απέχει περίπου 23 χιλιόμετρα από την Πλάκα.
Η πεζοπορία Μήλος προς το Κλέφτικο θέλει σχέδιο, γιατί τα καλοκαίρια του νησιού είναι ζεστά και ξηρά. Η αραιή βλάστηση αφήνει μεγάλα κομμάτια του μονοπατιού χωρίς σκιά. Αξίζει άφθονο νερό, καπέλο και εκκίνηση νωρίς το πρωί, πριν ανέβει η θερμοκρασία. Η θέα των τόφφων από τη στεριά συμπληρώνει την εικόνα που δίνει το καραβάκι από τη θάλασσα. Όποιος προτιμά τη θάλασσα, βρίσκει καραβάκια από τον Κήπο. Για μια ακόμη διαδρομή στο νησί, αξίζει μια ματιά στην τρίτη πεζοπορική διαδρομή.
Τι βλέπει κανείς στην πεζοπορία Μήλος γύρω από την Πλάκα και το Κλήμα;
Η πεζοπορία Μήλος γύρω από την Πλάκα ανεβαίνει στο Κάστρο και κατεβαίνει προς την Τρυπητή. Στη συνέχεια περνά από τις Κατακόμβες, το αρχαίο θέατρο και το σημείο εύρεσης της Αφροδίτης. Καταλήγει στο παραθαλάσσιο Κλήμα, με τα χρωματιστά σύρματα των ψαράδων στην είσοδο του όρμου της Μήλου.
Η πεζοπορία Μήλος ξεκινά από την Πλάκα, την πρωτεύουσα και έδρα του Δήμου, σε υψόμετρο 220 μέτρων. Το όνομά της προέρχεται από το επίπεδο έδαφος όπου χτίστηκαν σπίτια, όταν το Κάστρο δεν χωρούσε πια τον πληθυσμό. Ο οικισμός είναι παραδοσιακός από το 1978 και τα αυτοκίνητα δεν μπαίνουν στα σοκάκια του. Στο ψηλότερο σημείο, σε λόφο ηφαιστειακής προέλευσης, στέκει το Κάστρο των Ενετών του 13ου αιώνα. Από εκεί ελεγχόταν η κίνηση των πλοίων στον κόλπο του Αδάμαντα. Στην κορυφή του βρίσκεται η εκκλησία Μέσα Παναγιά.
Από την Πλάκα, η πεζοπορία Μήλος κατεβαίνει στο χωριό Τρυπητή, σε υψόμετρο 150 μέτρων. Το χωριό πήρε το όνομά του από τα ηφαιστειογενή πετρώματα, που είναι γεμάτα τρύπες. Στο ίδιο μαλακό πέτρωμα σκάφτηκαν οι Κατακόμβες, στην πλαγιά νοτιοδυτικά του οικισμού. Το υπόγειο νεκροταφείο ήταν σε χρήση από τον 1ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ. Οι διάδρομοί του έχουν συνολικό μήκος περίπου 200 μέτρα και πλάτος από ένα έως πέντε μέτρα. Ο επισκέπτης κινείται σήμερα μόνο στην κατακόμβη Β, πάνω σε ξύλινη εξέδρα.
Στη διαδρομή πεζοπορία Μήλος – Κλήμα, η επόμενη στάση είναι το αρχαίο θέατρο. Απλώνεται στην πλαγιά ανάμεσα στην Τρυπητή και το Κλήμα, με θέα στον κόλπο της Μήλου. Χτίστηκε στη ρωμαϊκή περίοδο, ανάμεσα στον 1ο και τον 4ο αιώνα μ.Χ. Χωρούσε περίπου 800 θεατές, όμως έχει ανασκαφεί μόνο το ένα δέκατο. Το αναστηλωμένο μνημείο άνοιξε ξανά για το κοινό στις 9 Ιουλίου 2016. Κοντά του, στις 8 Απριλίου 1820, ένας Έλληνας αγρότης βρήκε την Αφροδίτη της Μήλου. Το άγαλμα εκτίθεται στο Λούβρο από το 1821.
Η πορεία καταλήγει στο Κλήμα, στην είσοδο του όρμου της Μήλου, κάτω από την Τρυπητή. Ο παραθαλάσσιος οικισμός απέχει 6 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα. Γύρω σώζονται ερείπια της παλιάς πόλης και του πρώτου λιμανιού. Είναι γνωστός για τα «σύρματα», τα συνήθως διώροφα σπίτια των ψαράδων με πόρτες και παράθυρα σε έντονα χρώματα. Στον πάνω όροφο ζούσε ο ψαράς με την οικογένειά του, ενώ ο κάτω φύλαγε τη βάρκα τον χειμώνα. Σήμερα κάποια σύρματα λειτουργούν ως τουριστικά καταλύματα. Η πεζοπορία Μήλος τελειώνει έτσι στο επίπεδο της θάλασσας.
- Παναγία Κορφιάτισσα: Η μητρόπολη της Μήλου στην Πλάκα χτίστηκε το 1820 και φυλάει πολλά κειμήλια και εικόνες.
- Ανεμόμυλοι Τρυπητής: Οι αναπαλαιωμένοι μύλοι άλεθαν παλιά σιτηρά, ενώ σήμερα οι περισσότεροι λειτουργούν ως καταλύματα.
- Παναγία Φανερωμένη: Το εκκλησάκι στον δρόμο προς τις Κατακόμβες έχει μέσα δύο τάφους με καμάρες και ίχνη τοιχογραφιών.
- Επιγραφές θεάτρου: Τέσσερις χαραγμένες επιγραφές σε εδώλια δείχνουν θέσεις για νεανίσκους, υμνωδούς και βουλευτές της αρχαίας πόλης.
- Κλήμα και πεζοπορία Μήλος: Η παραλία του χωριού και η γειτονική Σχινώπη είναι κατάλληλες για κολύμπι μετά την κατάβαση.
Η πεζοπορία Μήλος από την Πλάκα ως το Κλήμα ενώνει τρεις οικισμούς που χαρακτηρίστηκαν παραδοσιακοί το 1978. Ξεκινά από τα 220 μέτρα της Πλάκας, περνά από τα 150 της Τρυπητής και φτάνει στη θάλασσα. Στον δρόμο βρίσκονται βενετικό κάστρο, πρωτοχριστιανικές κατακόμβες και ρωμαϊκό θέατρο. Η Τρυπητή συνδέεται με την Πλάκα και με καταγεγραμμένη πεζοπορική διαδρομή. Πιστό αντίγραφο της Αφροδίτης, δωρεά του Λούβρου, βρίσκεται στο μουσείο της Μήλου. Στο Κλήμα, ο σπηλαιώδης ναός της Αγίας Παρασκευής κλείνει τη διαδρομή.
Πότε ταιριάζει η πεζοπορία Μήλος;
Η πεζοπορία Μήλος ταιριάζει περισσότερο την άνοιξη και το φθινόπωρο. Τον Απρίλιο η μέση μέγιστη είναι 18,4 °C και τον Οκτώβριο 21,3 °C. Τον Ιούλιο η μέση μέγιστη φτάνει τους 28,1 °C. Τα μελτέμια του Αιγαίου πνέουν πιο συχνά τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Το κλίμα της Μήλου είναι μεσογειακό, τύπου Csa κατά Κέππεν. Οι χειμώνες είναι ήπιοι και βροχεροί, τα καλοκαίρια ζεστά και ξηρά. Ο σταθμός της Μήλου κατέγραψε την περίοδο 1961-1990 μέσο όρο 410,8 χιλιοστά βροχής τον χρόνο. Οι βροχερές ημέρες είναι 46,2. Ο Δεκέμβριος είναι ο πιο βροχερός μήνας, με 90,3 χιλιοστά, και ακολουθεί ο Ιανουάριος με 74,7. Από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο οι ημέρες βροχής μένουν κάτω από δύο τον μήνα. Έτσι η πεζοπορία Μήλος σε αυτούς τους μήνες σπάνια χαλά από βροχή.
Το καλοκαίρι η πεζοπορία Μήλος γίνεται πιο απαιτητική. Ο Ιούλιος είναι ο θερμότερος μήνας, με μέση θερμοκρασία 25 °C, και ο Αύγουστος ακολουθεί με 24,6 °C. Η υψηλότερη τιμή του σταθμού, 44 °C, καταγράφηκε τον Ιούνιο. Στο μεσογειακό κλίμα των Κυκλάδων ο καλοκαιρινός καιρός είναι συνήθως ηλιόλουστος και ξηρός. Οι λίγες βροχές πέφτουν ως μπόρες ή καταιγίδες από σωρειτόμορφα σύννεφα. Οι Κυκλάδες έχουν επίσης αρκετές μέρες με πολύ δυνατό αέρα. Οι καύσωνες στις ακτές είναι συνήθως ήπιοι, γιατί τους μετριάζουν η δροσερότερη θάλασσα και η θαλάσσια αύρα.
Τα μελτέμια, οι ετησίες των αρχαίων, είναι ξηροί βόρειοι άνεμοι του Αιγαίου. Οι αέριες μάζες τους έρχονται από τη νότια Ρωσία και ξηραίνονται στη διαδρομή τους. Πνέουν από τον Μάιο ως τις αρχές Οκτωβρίου, με μέση ένταση 6-7 μποφόρ. Είναι πιο δυνατά το απόγευμα και συχνά πέφτουν τη νύχτα. Κάποιες φορές κρατούν μέρες χωρίς διακοπή. Μπορούν να φτάσουν τα 7-8 μποφόρ, με καθαρό ουρανό και χωρίς προειδοποίηση. Δροσίζουν όμως το καλοκαίρι και κάνουν την ορατότητα καλύτερη. Για την πεζοπορία Μήλος οι εκτεθειμένες κορυφές θέλουν προσοχή τα απογεύματα του καλοκαιριού.
Η άνοιξη φέρνει ήπιες μέρες, με μέση μέγιστη 22,8 °C τον Μάιο. Τα φρύγανα, όπως το θυμάρι και η λαδανιά, ανθίζουν την άνοιξη και το καλοκαίρι. Η δυτική Μήλος έχει πλήθος από φυτά, βότανα και αγριολούλουδα. Εκεί ζει και ο μαυροπετρίτης, ένα σπάνιο μεταναστευτικό γεράκι. Τα πουλιά αυτά φτάνουν στη Μεσόγειο κυρίως το δεύτερο μισό του Απριλίου. Τον Σεπτέμβριο η μέση μέγιστη πέφτει στους 25,2 °C, με λιγότερη από μία ημέρα βροχής. Η πεζοπορία Μήλος τον Νοέμβριο έχει μέση μέγιστη 18 °C και 5,8 ημέρες βροχής.
- Χειμερινή πεζοπορία Μήλος: Τον Ιανουάριο η μέση μέγιστη είναι 12,9 °C και η μέση ελάχιστη 8,5 °C.
- Ρεκόρ ψύχους: Η χαμηλότερη θερμοκρασία του σταθμού της Μήλου είναι −2 °C, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.
- Θερινό ηλιοστάσιο: Η μέρα με το περισσότερο φως του χρόνου πέφτει στις 20, 21 ή 22 Ιουνίου.
- Πρόδρομοι: Τον Μάιο και στις αρχές Ιουνίου πνέουν ελαφροί βόρειοι άνεμοι για 2-3 εβδομάδες, πριν από τα μελτέμια.
- Υγρασία: Η πιο ξηρή ατμόσφαιρα στη Μήλο καταγράφεται τον Ιούνιο, με μέση σχετική υγρασία μόλις 58,8%.
Η διάρκεια της μέρας στη Μήλο αλλάζει με τις εποχές. Το καλοκαίρι η μέρα κρατά πάνω από 12 ώρες, ενώ τον χειμώνα κρατά λιγότερο. Όποιος σχεδιάζει πεζοπορία Μήλος τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο χρειάζεται νωρίτερη αναχώρηση και επιστροφή πριν τη δύση. Ο Οκτώβριος έχει 3,9 ημέρες βροχής και μέση ελάχιστη 16,1 °C. Οι μήνες Απρίλιος, Μάιος, Σεπτέμβριος και Οκτώβριος συνδυάζουν ήπια ζέστη και λίγες βροχές. Πριν από το ταξίδι, αξίζει μια ματιά στις πρακτικές πληροφορίες για τη Μήλο.
Τι χρειάζεται για ασφαλή πεζοπορία Μήλος;
Η ασφαλής πεζοπορία Μήλος χρειάζεται νερό, καπέλο με φαρδύ γείσο, αντηλιακό και μποτάκια με στήριξη στον αστράγαλο. Το έδαφος έχει χαλαρές ηφαιστειακές πέτρες, απότομα μονοπάτια και παλιές στοές ορυχείων. Η ομάδα είναι ασφαλέστερη από τον μοναχικό περίπατο, γιατί αποφεύγει κακές αποφάσεις και μοιράζεται δυνάμεις σε ανάγκη.
Στα ξηρά καλοκαίρια της Μήλου το νερό είναι το πρώτο εφόδιο για την πεζοπορία Μήλος. Σε μια ημερήσια διαδρομή δύο λίτρα μπορεί να αρκούν, όμως σε μεγάλη ζέστη χρειάζεται έως ένα λίτρο την ώρα. Το φυσικό νερό της υπαίθρου συχνά δεν πίνεται, οπότε όλο το απόθεμα ξεκινά από το κατάλυμα. Η δίψα δεν είναι αξιόπιστο σημάδι αφυδάτωσης. Καλύτερη ένδειξη είναι το χρώμα των ούρων, γιατί το σκούρο κίτρινο μπορεί να δείχνει αφυδάτωση. Ο ιδρώτας αφαιρεί και αλάτι, γι’ αυτό βοηθούν αλμυρά σνακ μαζί με το νερό.
Η θερμοπληξία ανεβάζει τη θερμοκρασία του σώματος πάνω από 40 °C και απειλεί τη ζωή. Τα πρώτα σημάδια είναι σύγχυση, ζάλη, αδυναμία, ναυτία και έμετος. Η πρόληψη ξεκινά με ελαφριά, φαρδιά και ανοιχτόχρωμα ρούχα που αφήνουν τον ιδρώτα να εξατμίζεται. Ένα ανοιχτόχρωμο καπέλο με φαρδύ γείσο προστατεύει κεφάλι και λαιμό. Η έντονη άσκηση αποφεύγεται, ειδικά στις ώρες αιχμής του ήλιου. Στην πεζοπορία Μήλος γυαλιά ηλίου, ρούχα με αντηλιακή προστασία και αντηλιακό ανήκουν στα βασικά εφόδια. Το ηλιακό έγκαυμα μπορεί να συμβεί σε ζεστό αλλά και σε κρύο καιρό.
Τα ηφαιστειακά πετρώματα καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της Μήλου. Κοντά στην Αχιβαδόλιμνη η λάβα «ζάχαρη» είναι σπασμένη σε μεγάλα και μικρότερα κομμάτια. Σε άλλα σημεία ο χωματόδρομος πατά σε μαλακό στρώμα περλίτη που μοιάζει με άμμο. Στο Τσιγκράδο η κατάβαση γίνεται από απότομο μονοπάτι σκεπασμένο με άμμο. Χαλίκι πάνω σε λείο βράχο κυλά σαν ρουλεμάν, οπότε βοηθούν λυγισμένα γόνατα, βάρος προς τα εμπρός και μπατόν. Τα διαστρέμματα αστραγάλου είναι το 42% όλων των τραυματισμών πεζοπορίας. Για την πεζοπορία Μήλος τα μποτάκια με προστασία αστραγάλου μειώνουν αυτόν τον κίνδυνο.
Η δυτική Μήλος δεν έχει χωριά, μόνο λίγους οικισμούς και παλιά ορυχεία. Από αυτά λειτουργεί σήμερα μόνο το ορυχείο ποζολάνης στην Ξυλοκερατιά. Στη ρεματιά μετά τη Ζεφυρία, οι πλαγιές έχουν στοές όπου εξορυσσόταν λευκός καολίνης. Στο Παλιόρεμα στέκουν τα ερείπια των θειωρυχείων, που λειτουργούσαν ως το 1956. Εκεί υπάρχουν ακόμη βαγόνια σε ράγες, παλιά σκουριασμένα εργαλεία και ανταλλακτικά. Στην Αγία Κυριακή, το Παλαιοχώρι, τις Πυρωμένες και τον Αδάμαντα βγαίνουν αέρια από φουμαρόλες έως 100 °C. Στην πεζοπορία Μήλος αξίζει απόσταση από στοές, παλιά μηχανήματα και θερμά εδάφη.
- Οχιά της Μήλου: Ζει μόνο στη Μήλο, την Κίμωλο, την Πολύαιγο και τη Σίφνο, συνήθως με μήκος 60-70 εκατοστά.
- Βιότοπος οχιάς: Στη Μήλο ζει κυρίως στο δυτικό μέρος, ενώ τα φθινοπωρινά βράδια ψάχνει τροφή πάνω στα δέντρα.
- Δαγκώματα: Τα τοπικά ιατρεία καταγράφουν κατά μέσο όρο 4 δαγκώματα τον χρόνο στη Μήλο, χωρίς καταγεγραμμένους θανάτους.
- Ενημέρωση: Η διαδρομή και η αναμενόμενη ώρα επιστροφής πρέπει να είναι γνωστές σε κάποιον εκτός ομάδας.
- Κινητό: Στην ύπαιθρο η κάλυψη είναι συχνά φτωχή, εκτός από κορυφές με οπτική επαφή προς κατοικημένες περιοχές.
Αν κάποιος τραυματιστεί, η ομάδα δίνει πρώτες βοήθειες ή ζητά βοήθεια. Σε περίπτωση θερμοπληξίας, ο πάσχων μεταφέρεται σε δροσερό μέρος και δροσίζεται με άφθονο νερό. Η κατάσταση είναι επείγουσα και θέλει άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο. Οι σηματοδοτημένες διαδρομές του νησιού μειώνουν τον κίνδυνο να χαθεί κανείς. Ο χάρτης και η πυξίδα, μαζί με τη γνώση χρήσης τους, μειώνουν επίσης τον κίνδυνο. Όποιος θέλει να συνδυάσει την πεζοπορία Μήλος με άλλες εμπειρίες στο νησί, βρίσκει περισσότερες δραστηριότητες στη Μήλο.
