ΜΑΝΤΡΑΚΙΑ
Τα Μαντράκια είναι ένα παραδοσιακό ψαροχώρι της Μήλου. Ο οικισμός αποτελείται από λίγα σπίτια με την εκκλησία να δεσπόζει στην κορυφή και δίπλα ένα πανέμορφο λιμανάκι διαμορφωμένο να προσφέρει ασφάλεια στις βάρκες των ψαράδων ακόμη και σήμερα.
Όλο το λιμανάκι στα Μαντράκια είναι γεμάτο νοικοκυρεμένα “σύρματα”, βαμένα με έντονα χρώματα, που προσφέρουν μια πραγματικά εντυπωσιακή εικόνα στον επισκέπτη.
Τα Μαντράκια έχουν αρχίσει να αναπτύσονται και τουριστικά καθώς διαθέτουν εστιατόριο και μερικά ενοικιαζόμενα δωμάτια. Μια πανέμορφη ήσυχη γραφική γωνιά της Μήλου
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
Μανδράκια Μήλος: ένα μικρό ψαροχώρι στη βόρεια ακτή του νησιού, με λιμανάκι, εκκλησία και βαμμένα σπιτάκια δίπλα στη θάλασσα. Η Μήλος έχει αρκετούς τέτοιους οικισμούς, αλλά εδώ τα σπίτια, η εκκλησία και οι βάρκες βρίσκονται όλα γύρω από το ίδιο λιμανάκι. Τα σύρματα, τα σπίτια που είναι σκαμμένα στον βράχο, αποτελούν το χαρακτηριστικό σημείο του τόπου, και η εκκλησία δεσπόζει πάνω από αυτά.
Οι ενότητες για τα Μανδράκια Μήλος καλύπτουν τη θέση του οικισμού, τα σύρματα και την εκκλησία. Ακολουθούν το λιμάνι, οι κοντινές παραλίες, η παράδοση της αλιείας και οι πιο συχνές ερωτήσεις. Οι εκδρομές στη βόρεια ακτή της Μήλου κλείνονται online, και η αντίστοιχη ενότητα της σελίδας τις παρουσιάζει αναλυτικά. Κάθε ενότητα κλείνει με μια λίστα σύντομων στοιχείων και με ένα συμπέρασμα.
Πού βρίσκονται τα Μανδράκια Μήλος;
Τα Μανδράκια Μήλος βρίσκονται στα βόρεια παράλια του νησιού, περίπου 9 χιλιόμετρα από την Πλάκα και 4 χιλιόμετρα βόρεια του Αδάμαντα. Ο μικρός οικισμός, ένα παραδοσιακό ψαροχώρι της Μήλου στις Κυκλάδες, ανήκει στην κοινότητα του Τριοβασάλου και έχει δικό του λιμανάκι, με σύρματα και εκκλησία.
Η Μήλος είναι το 5ο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων και βρίσκεται στη νοτιοδυτική τους άκρη. Έχει σχήμα πετάλου, που σχηματίζει μεγάλο κόλπο, και απέχει 102 χιλιόμετρα από το ακρωτήριο Μαλέας. Τα Μανδράκια είναι οικισμός, παραλία και λιμανάκι της Μήλου, στη βόρεια πλευρά. Το όνομα γράφεται και Μαντράκια, με ντ αντί για νδ. Μανδράκια Μήλος – παραδοσιακό ψαροχώρι που καταγράφεται επίσημα ως ξεχωριστός οικισμός από το 1961. Σήμερα ανήκει στην Κοινότητα Τριοβασάλου της Δημοτικής Ενότητας Μήλου, στον Δήμο Μήλου, που περιλαμβάνει το νησί και τις κοντινές βραχονησίδες.
Η Πλάκα είναι η πρωτεύουσα της Μήλου και έδρα του δήμου. Είναι κτισμένη σε υψόμετρο 220 μέτρων. Το όνομά της προέρχεται από το επίπεδο έδαφος, όπου χτίστηκαν τα σπίτια, όταν το Κάστρο δεν αρκούσε πια για τον πληθυσμό. Από εκεί τα Μανδράκια Μήλος απέχουν περίπου 9 χιλιόμετρα, προς τα ανατολικά-βορειοανατολικά. Το κύριο λιμάνι του νησιού, ο Αδάμας, είναι πιο κοντά: βρίσκεται 4 χιλιόμετρα νότια του οικισμού. Η Πλάκα και ο Τριοβασάλος στέκουν σε ύψωμα πάνω από τον Αδάμαντα, ενώ το ψαροχώρι είναι χτισμένο στην ακτή.
Ο Τριοβασάλος και ο Πέρα Τριοβασάλος καταλαμβάνουν δύο γειτονικούς λόφους, σε υψόμετρο 143 μέτρων. Σήμερα είναι ο εμπορικός και καθημερινός πυρήνας της Μήλου, με τράπεζες, δημόσιες υπηρεσίες, καφενεία και μικρές επιχειρήσεις. Στον Τριοβασάλο βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα, των αρχών του 19ου αιώνα, και στον Πέρα Τριοβασάλο ο Άγιος Γεώργιος, του 1849. Στον πεζόδρομο λειτουργούν αρκετά καταστήματα. Το 1926 ο Τριοβασάλος έγινε έδρα της κοινότητας. Σε αυτή ανήκουν σήμερα και τα Μανδράκια Μήλος, οι Άγιοι Ανάργυροι, η Απολλωνία, τα Καμίνια, ο Μύτικας, η Πάχαινα και η Φυλακωπή.
Κοντά στα Μανδράκια Μήλος βρίσκονται και δύο γνωστοί γείτονες της βόρειας ακτής. Το Σαρακήνικο είναι παραλία περίπου 5 χιλιόμετρα από την Πλάκα, γνωστή για τα λευκά ηφαιστειακά πετρώματα. Ο Φυροπόταμος είναι ψαροχώρι στο βόρειο άκρο της Μήλου, 3 χιλιόμετρα βόρεια της Πλάκας, σε ένα μικρό κόλπο. Η βόρεια Μήλος έχει σχηματιστεί από σειρά ηφαιστειακών στρωμάτων. Το κατώτερο και παλαιότερο είναι ο σχηματισμός της Πάχαινας, πάχους τουλάχιστον 70 μέτρων, και από πάνω βρίσκεται ο σχηματισμός του Παπαφράγκα. Σε αυτό το ηφαιστειακό τοπίο βρίσκονται τα Μανδράκια Μήλος.
- Μανδράκια Μήλος: Η απογραφή του 2021 κατέγραψε στον οικισμό μόλις 13 κατοίκους, όσους είχε το Κλήμα το 2011.
- Πικροπηγή: Η Πικροπηγή βρίσκεται στον οικισμό και είναι μία από τις ιαματικές πηγές της Μήλου.
- Κλήμα: Όπως τα Μανδράκια Μήλος, έχει σύρματα και απέχει 6 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα, το κύριο λιμάνι.
- Σαρακήνικο: Η παραλία είναι εύκολα προσβάσιμη με αυτοκίνητο και με λεωφορείο, αλλά δεν είναι οργανωμένη.
- Τριοβασάλος: Το Πάσχα καίγεται ομοίωμα του Ιούδα και ρίχνονται δυναμίτες σε χωράφι ανάμεσα στους δύο οικισμούς.
Συνολικά, τα Μανδράκια Μήλος ανήκουν στους κύριους παραδοσιακούς οικισμούς του νησιού. Η ίδια λίστα περιλαμβάνει το Κλήμα, τον Φυροπόταμο, την Αρετή, τον Άγιο Κωνσταντίνο, το Φουρκοβούνι και τον Εμπούριο. Όλοι τους είναι μικρά ψαρολίμανα, χτισμένα σε μικρούς κολπίσκους. Σε όλο το νησί η απογραφή του 2021 κατέγραψε 5.302 κατοίκους. Όποιος ψάχνει τα Μανδράκια Μήλος στον χάρτη βρίσκει σημεία αναφοράς στην Πλάκα, στον Τριοβασάλο και στον Αδάμαντα. Περισσότερα για τους οικισμούς γράφονται στη σελίδα για τα χωριά της Μήλου.
Τι είναι τα σύρματα στα Μανδράκια Μήλος;
Τα σύρματα στα Μανδράκια Μήλος είναι υπόσκαφα σπιτάκια δίπλα στη θάλασσα, σκαμμένα στον ηφαιστειακό βράχο. Στον κάτω όροφο φυλάσσονταν οι βάρκες των ψαράδων, ενώ οι πόρτες και τα παράθυρα βάφονταν με έντονα χρώματα. Σήμερα κάποια από αυτά χρησιμεύουν και ως τουριστικά καταλύματα, όπως στο Κλήμα.

Σύρματα ονομάζονται στη Μήλο οι θέσεις φύλαξης μικρών βαρκών, σκαμμένες στους ηφαιστειακούς τόφφους, δίπλα στη θάλασσα. Βρίσκονται κυρίως στο Κλήμα, στα Μανδράκια Μήλος και στον Φυροπόταμο. Η Μήλος δημιουργήθηκε από ηφαιστειακή δραστηριότητα, που ξεκίνησε πριν από 2-3 εκατομμύρια χρόνια και σταμάτησε πριν από 90.000 χρόνια. Οι ηφαιστειακοί βράχοι καλύπτουν τη μεγαλύτερη έκταση του νησιού. Στο Σαρακήνικο οι βράχοι έχουν λευκό χρώμα και μέσα τους έχουν βρεθεί απολιθώματα. Οι οικισμοί με σύρματα είναι χτισμένοι σε μικρούς κολπίσκους, σκαμμένοι σε μαλακό βράχο ή στις φυσικές κοιλότητες των βράχων.
Τα σύρματα οφείλουν την ονομασία τους στην κίνηση των ψαράδων, που έσερναν τις βάρκες από τον εσωτερικό χώρο προς τη θάλασσα. Στον εσωτερικό χώρο οι βάρκες προστατεύονταν από τις χειμερινές καιρικές συνθήκες. Όταν οι ψαράδες ήθελαν να τις ξαναρίξουν στο νερό, τις έσερναν έξω. Οι πηγές τα περιγράφουν ως πολύχρωμα και γραφικά. Στα Μανδράκια Μήλος τα σύρματα χρησιμοποιούνται για να αποθηκεύονται οι βάρκες και τα σύνεργα των ψαράδων. Στον Φυροπόταμο, ένα μικρό λιμάνι γύρω από φυσικό κολπίσκο, τα σπιτάκια φυλάσσουν τις βάρκες κατά τη χειμερινή περίοδο.
Στο Κλήμα, που έχει τον ίδιο τύπο σπιτιών με τα Μανδράκια Μήλος, τα σύρματα είναι συνήθως διώροφα. Ο κάτω όροφος, το ισόγειο, φύλαγε τη βάρκα κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Στον πάνω όροφο έμενε ο ψαράς με την οικογένειά του. Οι πόρτες και τα παράθυρα είναι βαμμένα με έντονα χρώματα. Ο οικισμός είναι διάσημος για αυτά τα σπίτια των ψαράδων και έχει ελάχιστους κατοίκους. Βρίσκεται στην είσοδο του όρμου της Μήλου, κοντά στην αρχαία Μήλο, εκεί όπου βρέθηκε η Αφροδίτη της Μήλου.
Με τον καιρό τα σύρματα έπαψαν να είναι μόνο αποθήκες για βάρκες. Αρχικά προστάτευαν τα σκάφη των ψαράδων τον χειμώνα και την κακοκαιρία, αλλά στη συνέχεια έγιναν ψαράδικα σπίτια και χώρος για καλοκαιρινή διαμονή. Στον Φυροπόταμο οι ιδιοκτήτες τα χρησιμοποιούν τα καλοκαίρια ως θερινές κατοικίες. Στο Κλήμα τα περισσότερα ενοικιάζονται σήμερα, και η παραλία του χωριού, μαζί με την κοντινή Σχινώπη, είναι κατάλληλη για κολύμπι. Στον Φυροπόταμο ο κολπίσκος περιβάλλεται από σύρματα. Το ίδιο ισχύει για τα Μανδράκια Μήλος, όπου το λιμανάκι έχει τα χαρακτηριστικά σύρματα.
- Μανδράκια Μήλος: Η πηγή περιγράφει το ψαροχώρι ως τόπο που περιβάλλεται από πολύχρωμα σύρματα γύρω από το λιμανάκι.
- Αρχιτεκτονική: Τα σύρματα αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής, σύμφωνα με την περιγραφή του νησιού.
- Κλήμα: Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός από το 1978, και στο χωριό λειτουργούν χώροι εστίασης.
- Αρχαίο λιμάνι: Στο Κλήμα τα σύρματα όρισαν την ακτογραμμή στον όρμο, που κάποτε ήταν το λιμάνι της αρχαίας πόλης.
- Φυροπόταμος: Μετά τα ψαράδικα σπιτάκια φαίνονται μια εγκαταλελειμμένη σκάλα φόρτωσης και ο ναός του Αγίου Νικολάου.
Τα σύρματα στα Μανδράκια Μήλος δείχνουν τρία πράγματα για τη ζωή των ψαράδων. Δείχνουν πού έμεναν οι βάρκες, πού ζούσαν οι οικογένειες και πώς τα σκάφη ξαναέμπαιναν στο νερό. Για τα Μανδράκια Μήλος αυτά τα βαμμένα σπιτάκια είναι το βασικό στοιχείο του τοπίου, και πάνω από αυτά δεσπόζει η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής. Ο κατάλογος των χωριών της Μήλου τα αναφέρει ως ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των κύριων παραδοσιακών οικισμών, από το Κλήμα μέχρι τον Εμπούριο.
Ποια εκκλησία δεσπόζει στα Μανδράκια Μήλος;
Στα Μανδράκια Μήλος δεσπόζει η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής, πάνω από τα σύρματα του οικισμού. Τα σύρματα είναι υπόσκαφα σπιτάκια των ψαράδων, δίπλα στη θάλασσα. Η ονομασία σημαίνει «πηγή που δίνει ζωή» και αναφέρεται σε γιορτή της Παναγίας. Πολλοί ιεροί ναοί φέρουν την ίδια αφιέρωση στην Ελλάδα.
Τα Μανδράκια Μήλος είναι οικισμός, παραλία και λιμανάκι στη βόρεια ακτή του νησιού. Η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής δεσπόζει πάνω από τα σύρματα του οικισμού, που βρίσκονται δίπλα στη θάλασσα. Τα σύρματα είναι πολύχρωμα, και ο ναός στέκεται πάνω από αυτά, από τις βάρκες και από τα σπιτάκια των ψαράδων. Στα Μανδράκια Μήλος – ένα παραδοσιακό ψαροχώρι της Μήλου – ο οικισμός είναι χτισμένος σε μικρό κολπίσκο. Το σύνολο έχει έτσι τρία στοιχεία: το λιμανάκι, τα σύρματα και την εκκλησία από πάνω. Το παραδοσιακό εστιατόριο έχει θέα στο Αιγαίο.
Η Ζωοδόχος Πηγή έχει αφετηρία ένα αγίασμα στην Κωνσταντινούπολη. Ο αυτοκράτορας Λέων, που βασίλεψε από το 457 ως το 474, έκτισε εκεί εκκλησία προς τιμή της Θεοτόκου. Η εκκλησία αυτή έγινε ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της ελληνικής ορθοδοξίας. Το 559 ο Ιουστινιανός ανακαίνισε τον ναό με υλικά που περίσσεψαν από την Αγία Σοφία. Σε ανάμνηση των εγκαινίων η Εκκλησία καθιέρωσε γιορτή, την Παρασκευή της Διακαινησίμου εβδομάδας. Η μέρα πέφτει την πρώτη Παρασκευή μετά το Πάσχα. Έτσι η εκκλησία στα Μανδράκια Μήλος τιμά μια αφιέρωση με μεγάλη και παλιά ιστορία.
Τα σπίτια των Κυκλάδων χτίζονται με απλά μέσα και με τοπικά υλικά, που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία. Οι χτίστες είναι οι ίδιοι οι χρήστες των σπιτιών. Ο οικισμός μεγαλώνει χωρίς σχέδιο και ακολουθεί το φυσικό έδαφος. Η πειρατεία στο Αιγαίο έδωσε στην αρχιτεκτονική αμυντικό χαρακτήρα. Συνήθως χτίζονται μικροί μονόχωροι κύβοι, 3 επί 4 μέτρα, γιατί οι δοκοί δεν ξεπερνούσαν τα τρία μέτρα. Ο προσανατολισμός είναι συνήθως νοτιοανατολικός, για το φυσικό φως. Στη Μήλο τα σύρματα θεωρούνται χαρακτηριστικό γνώρισμα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής, και στα Μανδράκια Μήλος πάνω τους δεσπόζει ο ναός.
Η εκκλησία των Μανδρακίων δεν είναι η μόνη σε ψαροχώρι με σύρματα. Στο Κλήμα, στην είσοδο του κόλπου της Μήλου, βρίσκεται ο σπηλαιώδης ναός της Αγίας Παρασκευής. Στον Αδάμαντα, κοντά στο λιμάνι, στέκεται η εκκλησία της Αγίας Τριάδας, που μετρά χίλια χρόνια ζωής. Το 1839 την αγόρασαν Κρήτες πρόσφυγες και την έκαναν εκκλησία του χωριού τους. Από το 2000 στεγάζει και το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Μήλου. Έτσι οι ναοί διαφέρουν. Ο ένας βρίσκεται σε σπηλιά, ο άλλος στο κύριο λιμάνι και ο τρίτος πάνω από τα σύρματα, στα Μανδράκια Μήλος.
- Μανδράκια Μήλος και ο ενοριακός ναός: ο οικισμός ανήκει στην Κοινότητα Τριοβασάλου της Μήλου, και ο ενοριακός ναός του Τριοβασάλου είναι ο Άγιος Σπυρίδων.
- Ζωοδόχος Πηγή σε άλλα νησιά: ένα χωριό της Νάξου λέγεται Ζωοδόχος Πηγή, και στην Πάρο υπάρχει και μια εκκλησία με το ίδιο όνομα.
- Όνομα του αγιάσματος στην Κωνσταντινούπολη: το αγίασμα ονομάζεται Μπαλουκλί, από την τουρκική λέξη balık που σημαίνει ψάρι, και Παναγία η Μπαλουκλιώτισσα.
- Πάχος των τοίχων και μέγεθος ανοιγμάτων: οι τοίχοι των κυκλαδίτικων σπιτιών έχουν πάχος 60 έως 80 εκατοστά και μικρά ανοίγματα, για την επιθυμητή θερμοκρασία.
- Χρώμα των τοίχων και μελτέμια: το λευκό των τοίχων περιορίζει την απορρόφηση θερμότητας, και ένα βόρειο άνοιγμα δρόσιζε το σπίτι από τα μελτέμια.
Η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής είναι το κτίσμα που ξεχωρίζει στα Μανδράκια Μήλος. Δεσπόζει πάνω από τα σύρματα, και η αφιέρωσή της έχει αφετηρία ένα αγίασμα της Κωνσταντινούπολης. Στη γιορτή της Ζωοδόχου Πηγής γίνεται συνήθως αγιασμός των υδάτων. Η κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική εξηγεί τα απλά υλικά και έναν οικισμό που μεγαλώνει ακολουθώντας το έδαφος. Και στον Αδάμαντα ο ενοριακός ναός, η Κοίμηση της Θεοτόκου, είναι αφιερωμένος στην Παναγία. Τα Μανδράκια Μήλος έχουν λίγους κατοίκους, αλλά έχουν δική τους εκκλησία.
Πώς είναι το λιμανάκι στα Μανδράκια Μήλος;
Το λιμανάκι στα Μανδράκια Μήλος είναι μικρό και παραδοσιακό, με σύρματα γύρω του. Τα σύρματα χρησιμοποιούνται για να αποθηκεύονται οι βάρκες και τα σύνεργα των ψαράδων. Λειτουργούν και ως προσωρινές κατοικίες τους. Η βόρεια ακτή της Μήλου αποτελείται από ηφαιστειακά στρώματα, και ο οικισμός έχει λίγους κατοίκους.
Το λιμανάκι είναι μέρος του οικισμού, μαζί με την παραλία και τα σπίτια των ψαράδων. Το λιμανάκι στα Μανδράκια Μήλος έχει τα χαρακτηριστικά σύρματα της Μήλου. Πολύχρωμα σύρματα περιβάλλουν το παραδοσιακό ψαροχώρι και στέκονται δίπλα στο νερό. Το ίδιο κτίσμα εξυπηρετεί έτσι τη βάρκα, τα σύνεργα και την προσωρινή διαμονή του ψαρά. Στα Μανδράκια Μήλος οι βάρκες αποθηκεύονται ακόμη στα σύρματα. Μπροστά από τα σπίτια υπάρχει μικρή και ήσυχη αμμουδερή παραλία, μήκους περίπου 150 μέτρων, με ψιλό σκούρο γκρι βοτσαλάκι. Τα Μανδράκια Μήλος έχουν και ενοικιαζόμενα δωμάτια για επισκέπτες.
Τα βράχια γύρω από το λιμανάκι στα Μανδράκια Μήλος είναι ηφαιστειακά. Η Μήλος δημιουργήθηκε από ηφαιστειακή δραστηριότητα. Η δραστηριότητα ξεκίνησε πριν από 2 με 3 εκατομμύρια χρόνια και σταμάτησε πριν από 90.000 χρόνια. Η βόρεια πλευρά της έχει σχηματιστεί από σειρά ηφαιστειακών στρωμάτων. Ο τόφφος είναι πέτρωμα από υλικά που εκτινάσσονται από τα ηφαίστεια. Είναι ελαφρύς και μαλακός, και χρησιμοποιήθηκε ως δομικό υλικό από την αρχαιότητα. Τα σύρματα της Μήλου είναι σκαμμένα σε τόφφους, δίπλα στη θάλασσα. Έτσι τα σπίτια στα Μανδράκια Μήλος χωρούν μέσα στον ίδιο τον βράχο.
Ο Αδάμαντας είναι το επίνειο και ο κύριος λιμένας της Μήλου. Βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου και είχε 1.268 κατοίκους το 2021. Ο κόλπος της Μήλου είναι ένα από τα μεγαλύτερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας, και είναι το κοίλωμα του κύριου κρατήρα. Το βάθος του μειώνεται από 130 σε 55 μέτρα. Κοντά στον Αδάμαντα υπάρχει στρατιωτικό κοιμητήριο Αγγλογάλλων του Κριμαϊκού πολέμου, γιατί ο Αδάμαντας ήταν τότε ορμητήριο του γαλλικού στόλου. Τα Μανδράκια Μήλος βρίσκονται 4 χιλιόμετρα βόρεια από τον Αδάμαντα, και εκεί το λιμάνι είναι ένα μικρό ψαρολίμανο.
Το Κλήμα της Μήλου είναι άλλο ένα ψαροχώρι με σύρματα. Βρίσκεται στην είσοδο του όρμου, κάτω από την Τρυπητή, και απέχει 6 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα. Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός από το 1978. Εκεί τα σύρματα είναι συνήθως διώροφα, με έντονα χρώματα στις πόρτες και στα παράθυρα. Στο χωριό λειτουργούν και χώροι εστίασης. Το Κλήμα ήταν ο τόπος αποβίβασης της αρχαίας πόλης της Μήλου. Τα Μανδράκια Μήλος διαφέρουν στη θέση τους. Τα σύρματά τους περιγράφονται ως αποθήκες βαρκών και προσωρινές κατοικίες, και ο οικισμός βρίσκεται στη βόρεια ακτή του νησιού.
- Ο Αδάμαντας και οι Μηλοκρητικοί: ο οικισμός δημιουργήθηκε το 1831 από Κρητικούς πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν εκεί, και οι σημερινοί απόγονοί τους λέγονται Μηλοκρητικοί.
- Μανδράκια Μήλος και Κλήμα σε αριθμούς: στην απογραφή του 2021 τα Μανδράκια είχαν 13 κατοίκους, ενώ το χωριό Κλήμα είχε μόλις 8 κατοίκους.
- Κολύμπι στο Κλήμα και στη Σχινωπή: η παραλία του χωριού και η κοντινή παραλία Σχινωπή είναι κατάλληλες για κολύμπι, όπως γράφουν οι πηγές.
- Αρχαία Μήλος, θέατρο και Αφροδίτη: το Κλήμα βρίσκεται κοντά στην αρχαία Μήλο, με το αρχαίο θέατρο, και στο σημείο όπου βρέθηκε η Αφροδίτη.
- Πού υπάρχει ο τόφφος στην Ελλάδα: ο τόφφος βρίσκεται στη δυτική Μακεδονία και στη Θράκη, αλλά και στη Σαντορίνη, στη Μήλο και στην Κίμωλο.
Το λιμανάκι στα Μανδράκια Μήλος δεν μοιάζει ούτε με τον Αδάμαντα ούτε με το Κλήμα. Ο Αδάμαντας είναι το κύριο λιμάνι του νησιού, και το Κλήμα βρίσκεται στην είσοδο του όρμου. Τα Μανδράκια Μήλος είναι ένα μικρό ψαρολίμανο της βόρειας ακτής, με σύρματα για βάρκες και σύνεργα. Ο οικισμός έχει 13 κατοίκους, ενοικιαζόμενα δωμάτια και παραδοσιακό εστιατόριο. Πάνω από τα σύρματα δεσπόζει η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής, και γύρω από όλα υπάρχει ηφαιστειακός βράχος, όπου είναι σκαμμένα τα σύρματα.
Ποιες παραλίες είναι κοντά στα Μανδράκια Μήλος;
Κοντά στα Μανδράκια Μήλος βρίσκεται το Σαρακήνικο, με τα λευκά ηφαιστειακά πετρώματα. Στην ίδια βόρεια ακτή του νησιού βρίσκονται και ο μικρός κολπίσκος του Φυροποτάμου με άλλες παραλίες. Το καλοκαιρινό μελτέμι φέρνει αίθριο ουρανό αλλά κυματώδη θάλασσα, που διακόπτει συχνά τα δρομολόγια μικρών σκαφών στο Αιγαίο.
Στην ίδια βόρεια ακτή με τα Μανδράκια Μήλος βρίσκεται το Σαρακήνικο. Απέχει περίπου 5 χιλιόμετρα από την Πλάκα, την πρωτεύουσα του νησιού. Λευκά ηφαιστειακά πετρώματα χωρίς βλάστηση περιβάλλουν την παραλία. Η διάβρωση των κυμάτων έχει δημιουργήσει σπήλαια κατά μήκος της ακτής. Οι Σαρακηνοί πειρατές έβρισκαν καταφύγιο σε αυτές τις σπηλιές, και από αυτούς πήρε το όνομά της η παραλία. Οι ντόπιοι αποκαλούν το τοπίο σεληνιακό και πολλοί το παραβάλλουν με την επιφάνεια του φεγγαριού. Θεωρείται ένα από τα πιο φωτογραφημένα τοπία του Αιγαίου. Λίγα δέντρα δίνουν σκιά στο πίσω μέρος της παραλίας.
Μανδράκια Μήλος – Σαρακήνικο: δύο τοπία της ίδιας ακτής, το ένα με σύρματα και το άλλο με λευκούς βράχους. Οι ηφαιστειακοί βράχοι του Σαρακήνικου δημιουργήθηκαν με την εναπόθεση επαναλαμβανόμενων στρώσεων υλικού. Η εναπόθεση άρχισε πριν από 1,85 εκατομμύρια χρόνια. Ο σχηματισμός έχει πάχος περίπου 50 μέτρα και αποτελείται από στρώματα ψαμμίτη. Ανάμεσά τους υπάρχουν λατυποπαγή κίσσηρης και ιλυόλιθοι με απολιθώματα, όπως δίθυρα και γαστρόποδα. Μικροαπολιθώματα διατόμων χρονολογούνται μεταξύ 1,95 και 1,73 εκατομμυρίων ετών, στις αρχές του Πλειστόκαινου. Αρχικά ο σχηματισμός ήταν υποθαλάσσιος και σταδιακά ανέβηκε στο επίπεδο της επιφάνειας.
Ο Φυροπόταμος είναι ψαροχώρι σε μικρό κόλπο, όπως και τα Μανδράκια Μήλος. Βρίσκεται στο βόρειο άκρο του νησιού, 3 χιλιόμετρα βόρεια της Πλάκας. Διαθέτει μία από τις καλύτερες παραλίες της Μήλου και μικρό λιμάνι γύρω από φυσικό κολπίσκο. Η απογραφή του 2021 καταγράφει εκεί μόλις 2 κατοίκους, ενώ το 2011 ήταν 4. Περισσότερα για τον κόλπο του Φυροποτάμου υπάρχουν στην ειδική σελίδα. Στη βόρεια πλευρά, όπου βρίσκονται τα Μανδράκια Μήλος, υπάρχουν ακόμη η Τουρκοθάλασσα, ο Μύτακας, τα Αλογόμαντρα, η Πάχαινα, ο Κάπρος και ο Παπάφραγκας. Κάθε παραλία διαφέρει από την άλλη.
Το μελτέμι είναι ο καλοκαιρινός άνεμος του Αιγαίου, όπου ανήκουν και τα Μανδράκια Μήλος. Στο κεντρικό Αιγαίο πνέει από βόρειες διευθύνσεις. Ελαφροί βόρειοι άνεμοι εμφανίζονται από τον Μάιο, και τα μελτέμια συνεχίζονται ως τις αρχές Οκτωβρίου, με μέση ένταση 6 με 7 μποφόρ. Στο Σαρακήνικο τα κύματα, που σπρώχνουν οι βόρειοι άνεμοι, σμιλεύουν τα λευκά πετρώματα. Ο άνεμος είναι πιο ισχυρός το απόγευμα και συχνά κοπάζει τη νύχτα. Ο αέρας του μελτεμιού προέρχεται από τη νότια Ρωσία και ξηραίνεται στη διαδρομή του. Έτσι ο ουρανός μένει καταγάλανος και η ορατότητα καλύτερη.
- Μανδράκια Μήλος: η δική τους μικρή αμμουδερή παραλία έχει μήκος περίπου 150 μέτρα, με ψιλό σκούρο γκρι βοτσαλάκι και αλμυρίκια.
- Πρόστιμο για χαράξεις: ο δήμος Μήλου θέσπισε το 2015 πρόστιμο, επειδή πολλοί επισκέπτες χάραζαν τα ονόματά τους στα βράχια του Σαρακήνικου.
- Πρόσβαση και μήκος: το Σαρακήνικο είναι εύκολα προσβάσιμο με αυτοκίνητο και λεωφορείο, και η παραλία του έχει μήκος μόλις 10 μέτρα.
- Ναυάγιο του 2003: ένα πλοίο προσάραξε στην ξηρή ανατολική πλευρά του Σαρακήνικου, και το ναυάγιο φαίνεται σήμερα, όταν υποχωρούν τα κύματα.
- Ένταση του ανέμου: το μελτέμι ξεσπά απότομα με καθαρό ουρανό, χωρίς προειδοποίηση, και μπορεί να φτάσει τα 7 με 8 μποφόρ.
Οι βόρειες παραλίες κοντά στα Μανδράκια Μήλος έχουν πολύ διαφορετική όψη: λευκούς βράχους στο Σαρακήνικο, μικρό κόλπο στον Φυροπόταμο. Ο κατάλογος των παραλιών της Μήλου αναφέρει 90 παραλίες. Από αυτές, 17 βρίσκονται στη βόρεια πλευρά, 12 στην ανατολική, 21 στη νότια, 15 στη δυτική και 25 μέσα στον κόλπο. Πολλές από αυτές φτάνουν από την ξηρά, ενώ άλλες είναι προσιτές μόνο από τη θάλασσα. Οι ακτές γύρω από τα Μανδράκια Μήλος αποτελούν μόνο ένα μέρος αυτού του καταλόγου, που δεν είναι πλήρης.
Γιατί τα Μανδράκια Μήλος θυμίζουν παλιό ψαροχώρι;
Τα Μανδράκια Μήλος θυμίζουν παλιό ψαροχώρι, επειδή τα σύρματα του μικρού λιμανιού φυλάσσουν ακόμη βάρκες και σύνεργα των ψαράδων. Η αλιεία στη Μήλο έχει πολύ βαθιές ρίζες, που φτάνουν στην Εποχή του Ορείχαλκου. Οι πρώτοι κάτοικοι του οικισμού της Φυλακωπής, στη βορειοανατολική ακτή του νησιού, ήταν αλιείς τόνου.
Τα Μανδράκια Μήλος είναι οικισμός, παραλία και λιμανάκι στις Κυκλάδες. Στο λιμανάκι υπάρχουν τα χαρακτηριστικά σύρματα, κτίσματα για τις βάρκες και τα σύνεργα των ψαράδων. Οι κάτοικοι είναι ελάχιστοι: η απογραφή του 2021 κατέγραψε 13 άτομα. Ο μικρός πληθυσμός και τα σύρματα δίνουν στον τόπο την όψη ενός παλιού ψαροχωριού. Την ονομασία τους τα σύρματα οφείλουν στους ψαράδες, που έσερναν τις βάρκες από το εσωτερικό προς τη θάλασσα. Στα Μανδράκια Μήλος οι ψαράδες προστάτευαν τις βάρκες από τον χειμερινό καιρό. Τα σύρματα είναι υπόσκαφα σπιτάκια, πολύχρωμα και γραφικά, σκαμμένα στα ηφαιστειακά βράχια.
Η αλιεία στη Μήλο είναι πολύ παλιά. Οι πρώτοι κάτοικοι της Φυλακωπής στην Εποχή του Ορείχαλκου ήταν αλιείς τόνου. Στα ερείπια του δωματίου του πυλώνα βρέθηκε η τοιχογραφία των ιπτάμενων ψαριών. Στο δυτικό Αιγαίο εμφανίστηκε πριν από το 4000 π.Χ. μια νεολιθική κουλτούρα, που τρεφόταν και από τόνο. Ο τόνος αυτός φαίνεται ότι ψαρευόταν με καμάκι από μικρές βάρκες της εποχής. Οι αναζητητές οψιανού έφταναν με βάρκες, τις έδεναν στον όρμο και έκοβαν οψιανό από τα λατομεία. Έτσι, οι μικρές βάρκες στα Μανδράκια Μήλος ανήκουν σε πολύ παλιά παράδοση των Κυκλάδων.
Τα Μανδράκια Μήλος, το Κλήμα και ο Φυροπόταμος είναι οι κύριοι οικισμοί με σύρματα. Στο Κλήμα ο ψαράς έμενε στον πάνω όροφο με την οικογένειά του, και ο κάτω όροφος φύλαγε τη βάρκα τον χειμώνα. Στον Φυροπόταμο οι βάρκες μένουν στα σπιτάκια τον χειμώνα, και το καλοκαίρι οι ιδιοκτήτες τα χρησιμοποιούν ως θερινές κατοικίες. Στο Κλήμα τα σύρματα είναι συνήθως διώροφα, με έντονα χρώματα στις πόρτες και στα παράθυρα. Το Κλήμα είχε 13 κατοίκους το 2011, όσους είχαν τα Μανδράκια Μήλος το 2021. Τα σύρματα αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής.
Ο τουρισμός έφτασε στη Μήλο σταδιακά, μέσα σε πολλές δεκαετίες. Ο μαζικός τουρισμός στην Ελλάδα άνοιξε πραγματικά μόνο από τη δεκαετία του 1950. Σε ορισμένα μικρά νησιά των Κυκλάδων τα λιμάνια και οι δρόμοι έμειναν χωρίς βελτίωση τις δεκαετίες του 1950 και του 1960. Αυτό καθυστέρησε την ανάπτυξη του τουρισμού στις Κυκλάδες. Μετά την αγροτική έξοδο, η ανανέωση των Κυκλάδων ήρθε με τον τουρισμό. Σήμερα τα Μανδράκια Μήλος έχουν ενοικιαζόμενα δωμάτια και ένα παραδοσιακό εστιατόριο με θέα στο Αιγαίο. Η Μήλος έχει πιο αργό ρυθμό από τη Σαντορίνη και τη Μύκονο.
- Μανδράκια Μήλος: καταγράφονται επίσημα ως ξεχωριστός οικισμός το 1961, στην Κοινότητα Τριοβασάλου, όπου ανήκουν και η Πάχαινα και η Φυλακωπή.
- Ο Φυροπόταμος: αναφέρεται ως ξεχωριστός οικισμός από το 1920, όταν προσαρτήθηκε στην Κοινότητα Μήλου, πολύ πριν από τον μαζικό τουρισμό.
- Το Κλήμα: χαρακτηρίστηκε παραδοσιακός οικισμός το 1978, και ορισμένα σύρματά του λειτουργούν ως τουριστικά καταλύματα, ενώ υπάρχουν και χώροι εστίασης.
- Οι ψαράδες του Κλέφτικου: αναφέρουν ότι οι μεσογειακές φώκιες χρησιμοποιούσαν τις σπηλιές της περιοχής ως τόπους αναπαραγωγής, στη νοτιοδυτική ακτή της Μήλου.
- Η Κατοχή: στη γερμανική Κατοχή, μαζί με τον λιμό, τα καΐκια των νησιών έχασαν την άδεια να βγαίνουν για ψάρεμα.
Έτσι, τα Μανδράκια Μήλος δείχνουν πώς ζούσε ένα ψαροχώρι των Κυκλάδων: με μικρές βάρκες, με σπίτια σκαμμένα στο βράχο και με λίγους μόνιμους κατοίκους. Η ιστορία της αλιείας στη Μήλο ξεκινά από τους αλιείς τόνου της Εποχής του Ορείχαλκου. Σήμερα ο οικισμός δέχεται επισκέπτες, αλλά τα σύρματα εξακολουθούν να φυλάσσουν βάρκες και σύνεργα. Τα Μανδράκια Μήλος κρατούν έτσι ζωντανή την εικόνα της παλιάς αλιείας. Η μικρή βάρκα παραμένει το κοινό στοιχείο όλων αυτών των εποχών, από τη Νεολιθική ως σήμερα.
Πώς συνδυάζονται τα Μανδράκια Μήλος με εκδρομές;
Τα Μανδράκια Μήλος ταιριάζουν σε μία μέρα στη βόρεια ακτή, ανάμεσα στον Φυροπόταμο και το Σαρακήνικο. Η Βικιπαίδεια καταγράφει τα τρία μέρη με αυτή τη σειρά, από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Η ίδια μέρα μπορεί να περιλαμβάνει πεζοπορία, ποδήλατο, διαδρομή εκτός δρόμου ή θαλάσσια εκδρομή.
Η λίστα των βόρειων παραλιών της Βικιπαίδειας πηγαίνει από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Ο Φυροπόταμος ακολουθείται από την Τουρκοθάλασσα και τη Συκιά. Μετά έρχονται τα Μανδράκια Μήλος – το ψαροχώρι ανάμεσα στη Συκιά και το Σαρακήνικο. Ο Φυροπόταμος είναι παραθαλάσσιος οικισμός με μικρή αμμώδη παραλία, κατάλληλη για κολύμπι και ψάρεμα. Το Σαρακήνικο είναι, κατά τον δήμο, η πιο γνωστή παραλία του νησιού, χάρη στο σεληνιακό του τοπίο. Η αμμουδιά του έχει μήκος μόλις 10 μέτρα και δεν είναι οργανωμένη. Ανάμεσα σε αυτούς τους δύο σταθμούς, τα Μανδράκια Μήλος έχουν ήσυχη παραλία περίπου 150 μέτρων.
Η βόρεια ακτή έχει και πεζοπορική διαδρομή προς το Σαρακήνικο, τη διαδρομή 6 των γεωλογικών περιπάτων του δήμου. Είναι μία από τις επτά σηματοδοτημένες γεωδιαδρομές του νησιού. Έχει μήκος περίπου 4,5 χιλιόμετρα και ξεκινά από τον παραθαλάσσιο οικισμό του Αγίου Κωνσταντίνου. Το μονοπάτι δεν φαίνεται καθαρά σε όλο το μήκος του, αλλά η πορεία ακολουθεί την ακτή, πάνω σε βατά επίπεδα βράχια. Η διαδρομή τερματίζει στο Σαρακήνικο, ενώ τα Μανδράκια Μήλος βρίσκονται πιο δυτικά στη λίστα των παραλιών. Από την ακτή του Σαρακήνικου ένα μονοπάτι προς τα νότια φτάνει στον χώρο στάθμευσης και στη στάση του λεωφορείου.
Το ηλεκτρικό ποδήλατο έχει ενσωματωμένο κινητήρα, που βοηθά τον αναβάτη στην προώθηση. Η Βικιπαίδεια ξεχωρίζει δύο είδη: ποδήλατα που ενισχύουν το πεντάλι και ποδήλατα με επιπλέον γκάζι. Και στα δύο είδη ο αναβάτης συνεχίζει να χρησιμοποιεί το πεντάλι. Συνήθως αναπτύσσουν ταχύτητα μέχρι 25 χιλιόμετρα την ώρα, και ένα τυπικό ηλεκτρικό ποδήλατο διανύει 35 έως 50 χιλιόμετρα. Στη βόρεια ακτή οι αποστάσεις μένουν πολύ μικρότερες: ο Φυροπόταμος απέχει 3 χιλιόμετρα βόρεια της Πλάκας και το Σαρακήνικο περίπου 5. Τα Μανδράκια Μήλος απέχουν 4 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα, άρα κάθε επιμέρους μετακίνηση χωρά άνετα στο όριο αυτό.
Όποιος προτιμά διαδρομές εκτός δρόμου βρίσκει στη Μήλο το μεγαλύτερο δίκτυο χωματόδρομων των Κυκλάδων, σύμφωνα με τον δήμο. Οι χωματόδρομοι φτάνουν σε παραλιακές τοποθεσίες, ξωκλήσια και ορυχεία. Σε κάποια σημεία οι διαδρομές έχουν μεγάλο βαθμό δυσκολίας. Στον κατάλογο των γεωδιαδρομών η διαδρομή 6 προς το Σαρακήνικο αναφέρεται μόνο ως πεζοπορία. Πέντε από τις άλλες έξι αναφέρουν και ποδήλατο, όπως οι διαδρομές «Ηφαίστειο», «Θειωρυχεία», «Αγγεριά» και «Νύχια». Η «Νύχια» έχει μήκος 8,5 χιλιόμετρα και η «Κίμωλος» 17 χιλιόμετρα. Στη μέρα εκτός δρόμου προς τα Μανδράκια Μήλος αξίζει να υπολογιστούν τα δύσκολα σημεία.
Ο δήμος περιγράφει τον περίπλου του νησιού με σκάφος ή ιστιοφόρο ως εμπειρία που αξίζει να ζήσει κανείς. Οι θαλάσσιες εκδρομές συμπληρώνουν τα Μανδράκια Μήλος με παραλίες που δεν προσεγγίζονται από τη στεριά. Τα περισσότερα σκάφη αναχωρούν καθημερινά από το λιμάνι του Αδάμαντα και από τα Πολλώνια. Ο Αδάμαντας είναι το κύριο λιμάνι του νησιού και βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή του κόλπου. Τα Πολλώνια ανήκουν στις βόρειες παραλίες της ίδιας λίστας, στο ανατολικό της άκρο. Οι εκδρομές φτάνουν και σε γειτονικά νησιά. Στο Σαρακήνικο η διάβρωση των κυμάτων έχει δημιουργήσει σπήλαια, και οι Σαρακηνοί πειρατές έβρισκαν καταφύγιο σε αυτά.
- Μανδράκια Μήλος: πάνω από τα σύρματα δεσπόζει η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής, ενώ μπροστά από τα σπίτια απλώνεται η παραλία.
- Φυροπόταμος: στην άκρη του οικισμού, μετά τα ψαράδικα σπιτάκια, φαίνονται η εγκαταλελειμμένη σκάλα φόρτωσης και ο Άγιος Νικόλαος.
- Σαρακήνικο: οι δέστρες των πλοίων σώζονται ακόμη λαξευμένες στον βράχο, και ο κόλπος έχει μικρό φυσικό λιμένα με αμμουδιά.
- Φωτογραφία: το Σαρακήνικο είναι, κατά την αγγλική Βικιπαίδεια, ένα από τα πιο φωτογραφημένα τοπία του Αιγαίου, με σεληνιακή εικόνα.
- Φως: τα κατάλευκα βράχια αντανακλούν το φως του ήλιου την ημέρα και του φεγγαριού τη νύχτα, χωρίς πράσινο γύρω.
Η βόρεια ακτή χωρά έτσι παραλίες, μονοπάτι, ποδήλατο και θάλασσα, με σταθερό σημείο αναφοράς τα Μανδράκια Μήλος. Τα ονόματα και οι αποστάσεις προέρχονται από τον δήμο και τη Βικιπαίδεια. Όποιος θέλει περισσότερες ιδέες για το νησί βρίσκει τις δραστηριότητες στη Μήλο συγκεντρωμένες σε ξεχωριστή σελίδα. Η λίστα των βόρειων παραλιών κλείνει στα Πολλώνια, ανατολικά του Σαρακήνικου. Έτσι τα τρία ονόματα μπαίνουν στη σειρά της λίστας. Η μέρα με τα Μανδράκια Μήλος εξαρτάται τελικά από τον καιρό και από τον άνεμο.
Τι άλλο ρωτούν όσοι ψάχνουν Μανδράκια Μήλος;
Τα Μανδράκια Μήλος είναι οικισμός, παραλία και λιμανάκι στα βόρεια παράλια της Μήλου. Οι συχνές ερωτήσεις αφορούν τη γραφή του ονόματος, τις αποστάσεις και τη μετακίνηση με λεωφορείο. Αφορούν επίσης τα άλλα χωριά με σύρματα, την πεζοπορία προς το Σαρακήνικο και το μελτέμι της βόρειας ακτής.
Γιατί γράφουν μερικές πηγές του νησιού Μαντράκια με ντ και όχι Μανδράκια Μήλος;
Η Βικιπαίδεια έχει άρθρο με τίτλο «Μανδράκια Μήλου» και γράφει το όνομα με δ. Στη λίστα των βόρειων παραλιών του άρθρου για τη Μήλο, όμως, η ίδια θέση, ανάμεσα στη Συκιά και το Σαρακήνικο, γράφεται «Μαντράκια». Η πύλη του δήμου χρησιμοποιεί τη μορφή «Μανδράκια» στον κατάλογο των βόρειων παραλιών. Και οι δύο γραφές δείχνουν το ίδιο ψαροχώρι των Κυκλάδων, στη βόρεια ακτή του νησιού.
Πόσα χιλιόμετρα απέχουν τα Μανδράκια Μήλος από την Πλάκα και από τον Αδάμαντα;
Σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια, τα Μανδράκια Μήλος απέχουν περίπου 9 χιλιόμετρα από την Πλάκα και 4 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα. Η Πλάκα είναι η πρωτεύουσα του νησιού και έδρα του δήμου, σε υψόμετρο 220 μέτρων. Μέσα στον οικισμό της Πλάκας η κυκλοφορία αυτοκινήτων απαγορεύεται. Ο Αδάμαντας είναι ο κύριος λιμένας της Μήλου και δημιουργήθηκε το 1831 από Κρητικούς πρόσφυγες. Το 2021 είχε 1.268 κατοίκους.
Πώς φτάνει κανείς στα Μανδράκια Μήλος χωρίς δικό του αυτοκίνητο ή μηχανάκι;
Τα αστικά λεωφορεία εξυπηρετούν ορισμένες περιοχές της Μήλου, και το καλοκαίρι τα δρομολόγια είναι αρκετά συχνά. Στο νησί υπάρχουν 15 ταξί, και η πύλη του δήμου δίνει επαφή ταξί για τον Αδάμαντα και τον Τριοβάσαλο. Τα Μανδράκια ανήκουν στην κοινότητα Τριοβασάλου. Ο Αδάμαντας απέχει 4 χιλιόμετρα από τα Μανδράκια Μήλος. Το Σαρακήνικο έχει στάση λεωφορείου και χώρο στάθμευσης και είναι εύκολα προσβάσιμο με αυτοκίνητο.
Ποια άλλα χωριά της Μήλου έχουν σύρματα, εκτός από τα Μανδράκια Μήλος;
Μαζί με τα Μανδράκια Μήλος, σύρματα έχουν το Κλήμα και ο Φυροπόταμος. Ο Φυροπόταμος είναι ψαροχώρι σε μικρό κόλπο, 3 χιλιόμετρα βόρεια της Πλάκας. Εκεί τα σύρματα φυλάγουν τις βάρκες τον χειμώνα, και το καλοκαίρι οι ιδιοκτήτες τα χρησιμοποιούν ως θερινές κατοικίες. Το Κλήμα βρίσκεται στην είσοδο του όρμου της Μήλου, 6 χιλιόμετρα από τον Αδάμαντα, και είναι παραδοσιακός οικισμός από το 1978.
Τι βλέπει ο πεζοπόρος στην παράκτια διαδρομή από τον Άγιο Κωνσταντίνο προς το Σαρακήνικο;
Η παράκτια πεζοπορία προς το Σαρακήνικο συναντά ένα νησάκι, περίπου 200 μέτρα μετά την παραλία του Αγίου Κωνσταντίνου. Οι ντόπιοι το αποκαλούν Κοφτό, και φιλοξενεί μικρή αποικία ασημόγλαρων. Τα στρώματα κίσσηρης κυριαρχούν ως τον Μύτακα, όπου υπάρχει αμμουδερή παραλία. Μετά τον Μύτακα φαίνονται διάσπαρτα νεαρά άτομα κέδρου. Στο Σαρακήνικο το νερό της βροχής έχει σμιλέψει την κοίτη της μικρής χαράδρας ανάμεσα στους λευκούς μαλακούς βράχους.
Τι σημαίνει το μελτέμι για μια μέρα στη βόρεια ακτή, στα Μανδράκια Μήλος;
Το μελτέμι είναι καλοκαιρινός άνεμος του Αιγαίου, που πνέει από βόρεια κατεύθυνση. Τα Μανδράκια Μήλος βρίσκονται στα βόρεια παράλια. Μετά την παύση του Ιουνίου το μελτέμι επαναρχίζει και συνεχίζει μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου, με μέση ένταση 6-7 μποφόρ. Φέρνει αίθριο ουρανό και κυματώδη θάλασσα, που συχνά διακόπτει τα δρομολόγια μικρών σκαφών. Οι μάζες του αέρα ξηραίνονται στη διαδρομή τους, και ο ουρανός φαίνεται καταγάλανος.














