Καταδύσεις Μήλος σημαίνει βουτιά με φιάλη γύρω από ένα νησί των Δυτικών Κυκλάδων που γεννήθηκε από ηφαίστειο. Όποιος ξέρει το νησί της Μήλου από τη στεριά, βρίσκει την ίδια ιστορία κάτω από το κύμα. Ηφαιστειακά πετρώματα, σπηλιές κάτω από το νερό και ναυάγια δίνουν στον βυθό έντονο χαρακτήρα.
Στη Μήλο, η κατάδυση στέκεται δίπλα στο κανό, στο windsurfing και στο ψάρεμα, ανάμεσα στα θαλάσσια σπορ. Σε κάποιες ακτές η στεριά δεν δίνει πέρασμα, έτσι η μόνη πρόσβαση έρχεται από το νερό. Για καταδύσεις Μήλος, οι ενότητες που ακολουθούν εξηγούν εξοπλισμό, γεωλογία και ασφάλεια με απλά λόγια.
Καταδύσεις Μήλος με μια ματιά: τι προσφέρει ο βυθός του νησιού;
Στις καταδύσεις Μήλος ο δύτης βρίσκει έναν βυθό που σχηματίστηκε από ηφαιστειακή δράση. Εκεί υπάρχουν σπηλιές κάτω από την επιφάνεια, ναυάγια και πετρώματα πολλών διαφορετικών ειδών. Η ίδια γεωλογία κάνει τα νερά γύρω από το νησί τόπο με πολλά ψάρια.
Το σχήμα του νησιού θυμίζει πέταλο αλόγου, με έναν μεγάλο κόλπο ανάμεσα στις δύο άκρες του. Σε όλη τη χώρα, λίγα φυσικά λιμάνια συγκρίνονται σε μέγεθος με αυτόν τον κόλπο. Γι’ αυτό υπάρχουν ακτές στον βορρά, στον νότο, στην ανατολή, στη δύση και μέσα στον κόλπο.
Για τις καταδύσεις Μήλος, η άγρια όψη του νησιού δεν σταματά εκεί που τελειώνει η στεριά. Συνεχίζει και κάτω από το νερό, όπου ο βυθός κρύβει σπηλιές και ναυάγια. Ναυάγιο λέγεται ένα πλοίο που βυθίστηκε και έμεινε πια στον πυθμένα της θάλασσας.
Η κατάδυση αναψυχής, δηλαδή για ευχαρίστηση και όχι για δουλειά, είναι αγαπημένη ασχολία για πολλούς. Έχει ειδικότητες, όπως η κατάδυση μέσα σε σπηλιές και η κατάδυση σε ναυάγια. Οι καταδύσεις Μήλος καλύπτουν και τα δύο ενδιαφέροντα, αφού ο βυθός του νησιού έχει σπηλιές και ναυάγια.
Όσο πιο βαθιά κατεβαίνει ο δύτης, τόσο περισσότερο χρώμα απορροφά το νερό γύρω του. Πρώτα χάνεται το κόκκινο, ενώ το κίτρινο και το πράσινο χάνονται λιγότερο. Το μπλε περνά πιο εύκολα, γι’ αυτό στις καταδύσεις Μήλος με καθαρό νερό το τοπίο γίνεται μπλε.
Ένας φακός κατάδυσης επαναφέρει τα φυσικά χρώματα που χάνονται μέσα στο νερό με το βάθος. Δίνει φως στο σκοτάδι, για παράδειγμα σε μια σπηλιά, και καθαρίζει την εικόνα από κοντά. Το φως του μπορεί ακόμη να τραβήξει ψάρια και άλλα πλάσματα της θάλασσας.
- Θέση: Το νησί απλώνεται στη νοτιοδυτική άκρη των Κυκλάδων και κατατάσσεται πέμπτο σε μέγεθος ανάμεσά τους.
- Έκταση: Με περίπου 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα έκταση, το νησί έχει πλάτος 23 χιλιόμετρα στον άξονα βορειοανατολικά–νοτιοδυτικά.
- Κοντά στην ακτή: Οι περισσότερες καταδύσεις στον κόσμο γίνονται στα πιο ρηχά νερά κοντά στις ακτές.
- Δημοφιλείς προορισμοί: Οι δύτες ταξιδεύουν συχνά για τροπικούς υφάλους, για ναυάγια και για συστήματα σπηλιών.
- Άγρια δύση: Στο δυτικό μισό δεν υπάρχει κανένα χωριό, μόνο ελάχιστοι οικισμοί σε άγριο τοπίο.
Με μια ματιά, οι καταδύσεις Μήλος ενώνουν τη γεωλογία του νησιού με την περιπέτεια του βυθού. Ο δύτης βλέπει κάτω από το νερό τα ίχνη ενός ηφαιστείου, μαζί με σπηλιές και ναυάγια. Πριν από όλα αυτά, όμως, χρειάζεται να καταλάβει τι είναι η κατάδυση με φιάλη.
Καταδύσεις Μήλος με φιάλη: τι είναι η κατάδυση, απλά εξηγημένη;
Στις καταδύσεις Μήλος με φιάλη, ο δύτης αναπνέει από ένα δοχείο με αέρα υπό πίεση. Ο ρυθμιστής δίνει τον αέρα στο στόμα, η μάσκα βοηθά την όραση και τα πτερύγια την κίνηση. Ένα φουσκωτό γιλέκο ρυθμίζει την πλευστότητα, δηλαδή αν ο δύτης ανεβαίνει ή βουλιάζει.
Στις καταδύσεις Μήλος, η φιάλη είναι ένα δοχείο που κρατά αέρα σε υψηλή πίεση. Συνήθως γεμίζει με πεπιεσμένο αέρα, όμως οι δύτες χρησιμοποιούν και άλλα μείγματα αερίων. Ο κοινός αέρας περιέχει 21% οξυγόνο, 78% άζωτο και 1% άλλα αέρια σε ίχνη.
Ο ρυθμιστής είναι η συσκευή που φέρνει τον αέρα της φιάλης στο στόμα του δύτη. Το πρώτο στάδιο, πάνω στη φιάλη, μειώνει πίεση έως περίπου 300 bar (μονάδα πίεσης) σε χαμηλότερη. Το δεύτερο στάδιο, μέσα στο στόμα, δίνει αέρα στην πίεση του νερού γύρω από τον δύτη.
Η μάσκα κρατά ένα στρώμα αέρα μπροστά στα μάτια, ώστε ο δύτης να βλέπει καθαρά. Μέσα από αυτήν, τα αντικείμενα φαίνονται περίπου 34% μεγαλύτερα και 25% πιο κοντά από όσο είναι. Στην κάθοδο, φυσά από τη μύτη, ώστε η πίεση στη μάσκα να γίνει ίδια με του νερού.
Τα πτερύγια φοριούνται στα πόδια και είναι ο κύριος τρόπος κίνησης κάτω από το νερό. Έχουν μεγάλη επιφάνεια και δουλεύουν με τους μυς των ποδιών, που είναι πιο δυνατοί. Γι’ αυτό σπρώχνουν το σώμα πολύ καλύτερα από τα χέρια, αν και θέλουν εξάσκηση για λεπτές κινήσεις.
Στις καταδύσεις Μήλος, πλευστότητα λέγεται η τάση του σώματος να επιπλέει ή να βυθίζεται. Για σταθερό βάθος, ο δύτης ζητά ουδέτερη πλευστότητα, όπου ούτε ανεβαίνει ούτε βουλιάζει. Τη ρυθμίζει με αέρα σε φουσκωτό γιλέκο και με βάρη, γιατί η στολή επιπλέει.
- Scuba: Η λέξη σχηματίστηκε από τα αρχικά της αγγλικής φράσης για «αυτόνομη συσκευή υποβρύχιας αναπνοής».
- Στολή: Η στολή από νεοπρένιο, συνθετικό υλικό με φυσαλίδες αερίου, κρατά τη ζέστη του σώματος.
- Μετρητής πίεσης: Ένα όργανο στο πρώτο στάδιο δείχνει κάθε στιγμή πόσος αέρας μένει μέσα στη φιάλη.
- Γυαλιά κολύμβησης: Δεν κάνουν για κατάδυση, γιατί καλύπτουν μόνο τα μάτια και όχι τη μύτη.
- Ανάσα: Οι αργές και βαθιές ανάσες κάνουν πιο ξεκούραστη την αναπνοή από τον ρυθμιστή.
Ο αναπνευστήρας, ένας σωλήνας για ανάσα, χρειάζεται μόνο όταν ο δύτης κολυμπά στην επιφάνεια. Η βόλτα στον αφρό με μάσκα και αναπνευστήρα είναι άλλη δραστηριότητα, το snorkeling στη Μήλο. Οι καταδύσεις Μήλος με φιάλη κατεβαίνουν πιο βαθιά, ως τα ίδια τα πετρώματα του βυθού.
Καταδύσεις Μήλος: γιατί ο βυθός του νησιού διαφέρει;
Στις καταδύσεις Μήλος ο βυθός διαφέρει, γιατί το νησί γεννήθηκε από ηφαιστειακή δράση. Η δράση αυτή έγινε σε στεριά και θάλασσα και άφησε πολλά είδη πετρωμάτων. Σε αυτό το σκηνικό προστίθενται ακόμη σπηλιές κάτω από το νερό και βυθισμένα πλοία.
Η Μήλος είναι στρωματοηφαίστειο, δηλαδή ηφαίστειο που χτίστηκε από πολλές στρώσεις υλικού μέσα στον χρόνο. Η ιστορία του ηφαιστείου μετρά 2 με 3 εκατομμύρια χρόνια από την πρώτη του δράση. Η δράση έληξε 90.000 χρόνια πριν, αλλά τα βράχια της σκεπάζουν το μεγαλύτερο κομμάτι του νησιού.
Στις καταδύσεις Μήλος αξίζει να θυμάται κανείς ότι η δράση έγινε σε στεριά και θάλασσα. Γι’ αυτό τα πετρώματα του νησιού κρύβουν απολιθωμένα όστρακα, δηλαδή κοχύλια που έγιναν πέτρα. Υπάρχουν επίσης ιζηματογενή πετρώματα, από στρώσεις υλικού, και μεταμορφωσιγενή, που άλλαξαν με πίεση και θερμότητα.
Σε πολλά σημεία του νησιού ορθώνονται ηφαιστειακοί δόμοι, λόφοι που σχηματίζει η λάβα όταν πήζει πριν κυλήσει. Στην ομάδα αυτή μπαίνουν επίσης ο Προφήτης Ηλίας, η ψηλότερη κορυφή, και το Κάστρο της Χώρας. Το κύριο υλικό τους είναι ο ανδεσίτης, πέτρωμα που γεννιέται από ηφαιστειακή λάβα.
Στις καταδύσεις Μήλος, οι σπηλιές και τα ναυάγια ανήκουν στα λεγόμενα περιβάλλοντα με οροφή. Εκεί ο δύτης δεν ανεβαίνει ίσια στην επιφάνεια, γιατί από πάνω υπάρχει εμπόδιο. Γι’ αυτό συνήθως χρησιμοποιούνται εφεδρικός αέρας και σκοινί που δείχνει τον δρόμο ως την έξοδο.
Κάθε ακτή της Μήλου μοιάζει διαφορετική από την άλλη, εξαιτίας των ιδιαίτερων πετρωμάτων που την περιβάλλουν. Ο ηφαιστειακός τόφφος είναι το μαλακό πέτρωμα όπου σκάφτηκαν τα σύρματα σε Κλήμα, Μανδράκια και Φυροπόταμο. Πρόκειται για καταφύγια βαρκών δίπλα στο νερό, που δείχνουν πόσο κοντά ζει η πέτρα με τη θάλασσα.
- Δύο σβηστά ηφαίστεια: Η Φυριπλάκα βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα και ο Τράχηλας στα βόρεια-βορειοδυτικά.
- Κρατήρας: Ο κρατήρας της Φυριπλάκας είναι μεγάλος, με διάμετρο 1.700 μέτρα.
- Λευκά βράχια: Στο Σαρακήνικο τα ηφαιστειακά βράχια είναι λευκά, χτισμένα από στρώσεις υλικού, και κρύβουν απολιθώματα.
- Οψιανός: Οι άνθρωποι γνωρίζουν αυτό το γυάλινο ηφαιστειακό πέτρωμα του νησιού εδώ και 15.000 χρόνια.
- Γεώτοποι: Η απογραφή των γεωσημείων της Μήλου, θέσεων με αξία για τη γεωλογία, ξεπερνά τις 250.
Για καταδύσεις Μήλος, η γεωλογία δεν είναι μάθημα αλλά τοπίο που βλέπει κανείς από κοντά. Ηφαίστεια, δόμοι, λευκά βράχια και σπηλιές συνθέτουν ένα σκηνικό με πολλές όψεις. Η ίδια ηφαιστειακή φύση γεννά και άλλα φαινόμενα, που φτάνουν ως τον βυθό της θάλασσας.
Τι συναντά ένας δύτης στις Καταδύσεις Μήλος κοντά στις υποθαλάσσιες ατμίδες;
Στις Καταδύσεις Μήλος, ορισμένα σημεία του βυθού αφήνουν αέρια να ξεφεύγουν από το εσωτερικό της Γης. Τα σημεία αυτά λέγονται υποθαλάσσιες ατμίδες, δηλαδή ανοίγματα του βυθού που βγάζουν αέριο. Το αέριο ανεβαίνει προς την επιφάνεια σαν λεπτό ρυάκι από μικρές φυσαλίδες.
Ένα ιδιαίτερο γνώρισμα της Μήλου είναι οι ενεργές φουμαρόλες, δηλαδή σχισμές του εδάφους που βγάζουν καυτά αέρια. Υπάρχουν επίσης σολφατάρες, δηλαδή ανοίγματα που αφήνουν ατμούς πλούσιους σε θείο. Τέτοια σημεία βρίσκονται στην Αγία Κυριακή, στις Πυρωμένες, στον Αδάμαντα και στην παραλία στο Παλαιοχώρι.
Τα αέρια που βγαίνουν από αυτά τα ανοίγματα του εδάφους είναι πολύ ζεστά. Η θερμοκρασία τους φτάνει στο σημείο όπου βράζει το νερό. Γύρω τους το θείο είναι έντονο, γιατί ανεβαίνει μαζί με τα αέρια από τα βάθη της Γης.
Το ηφαίστειο της Μήλου δεν έχει κάνει καμία έκρηξη στους ιστορικούς χρόνους. Παρ’ όλα αυτά, η γη κάτω από το νησί δεν έχει ησυχάσει ακόμη εντελώς. Στις καταδύσεις Μήλος, οι φυσαλίδες που ανεβαίνουν από τον βυθό είναι η πιο καθαρή απόδειξη αυτής της κίνησης.
Στις καταδύσεις Μήλος, ο δύτης αφήνει κι αυτός φυσαλίδες κάθε φορά που εκπνέει από τη φιάλη. Οι φυσαλίδες της ατμίδας όμως βγαίνουν από τον ίδιο τον βυθό, χωρίς άνθρωπο από κάτω. Έτσι ξεχωρίζουν εύκολα, γιατί ανεβαίνουν συνεχώς από το ίδιο σημείο του βυθού.
Ο δύτης τις βλέπει να ανεβαίνουν σαν ασημένιες χάντρες μέσα στο γαλάζιο νερό. Κρατά πάντα απόσταση από κάθε ρωγμή που αφήνει αέριο, ακόμη κι αν φαίνεται ακίνδυνη. Οι καταδύσεις Μήλος σε τέτοια σημεία γίνονται με ήρεμες κινήσεις και με τον συνοδό της ομάδας κοντά.
- Φρεατικές εκρήξεις: Στο νησί έχουν γίνει εκρήξεις ατμού από ζεστό υπόγειο νερό, με τοπικές καταστροφές.
- Αγία Κυριακή: Η νεότερη φρεατική έκρηξη έγινε εκεί, από τον 1ο ως τον 3ο αιώνα μ.Χ.
- Σεισμοί: Οι σεισμοί του νησιού συνδέονται με την ηφαιστειακή δραστηριότητα και το κάνουν επικίνδυνο τόπο.
- Θερμές πηγές: Εκτός από τις ατμίδες, το νησί έχει και πηγές που βγάζουν ζεστό νερό από το έδαφος.
- Κλειστό κύκλωμα: Ορισμένες καταδυτικές συσκευές ανακυκλώνουν την ανάσα και αφήνουν ελάχιστες φυσαλίδες στο νερό.
Οι ατμίδες δείχνουν ότι ο βυθός της Μήλου είναι ένα ζωντανό γεωλογικό τοπίο. Το αέριο, το θείο και οι ζεστές πηγές έχουν την ίδια αρχή κάτω από τη γη. Για καταδύσεις Μήλος με γεωλογικό ενδιαφέρον, οι φυσαλίδες είναι το θέαμα που μένει πιο έντονα στη μνήμη.
Ποια ζωή κρύβει ο βυθός στις Καταδύσεις Μήλος;
Στις Καταδύσεις Μήλος, ο βυθός δείχνει λιβάδια από ποσειδωνία, πολλά ψάρια και αχινούς πάνω στα βράχια. Η ποσειδωνία είναι θαλάσσιο φυτό με λουλούδια, όχι φύκι. Στις απόμερες θαλάσσιες σπηλιές του Αιγαίου ζει και η σπάνια μεσογειακή φώκια, ένα ντροπαλό θηλαστικό.
Η ποσειδωνία φυτρώνει μόνο στη Μεσόγειο και σχηματίζει μεγάλα λιβάδια κάτω από το νερό. Τα φύλλα της μοιάζουν με μακριές κορδέλες και μαζεύονται σε τούφες των έξι ή επτά. Με τον καιρό, το έντονο πράσινο χρώμα τους αλλάζει και γίνεται καφέ.
Τα λιβάδια της απλώνονται από 1 έως 35 μέτρα βάθος, ανάλογα με τη διαύγεια του νερού. Το φυτό είναι πολύ ευαίσθητο στις αλλαγές του περιβάλλοντος και θέλει καθαρή θάλασσα. Γι’ αυτό, στις καταδύσεις Μήλος, ένα πυκνό λιβάδι δείχνει ότι εκεί λείπει η ρύπανση.
Η Μήλος θεωρείται πολύ πλούσιος ψαρότοπος, χάρη στην ηφαιστειακή γεωλογία της. Στις καταδύσεις Μήλος, τα λιβάδια λειτουργούν σαν σπίτι για πολλά είδη ζώων και φυτών. Εκεί βρίσκουν τροφή και προστασία, ενώ τα νεαρά ζώα μεγαλώνουν με ασφάλεια ανάμεσα στα φύλλα.
Οι αχινοί έχουν σώμα σαν μπάλα, σκεπασμένο με αγκάθια, συνήθως από 3 έως 10 εκατοστά. Κινούνται αργά με εκατοντάδες μικρά, διάφανα πόδια σαν σωληνάκια, που κολλούν στην πέτρα. Τρώνε κυρίως φύκια και αποφεύγουν το φως, γι’ αυτό χώνονται σε σχισμές ή κάτω από πέτρες.
Η μεσογειακή φώκια θεωρείται το πιο σπάνιο πτερυγιόποδο του κόσμου, δηλαδή ζώο με πτερύγια στη θέση των ποδιών. Ένα ενήλικο ζώο έχει μήκος περίπου 2,4 μέτρα κατά μέσο όρο. Σήμερα ζει σε θαλάσσιες σπηλιές, που συχνά έχουν την είσοδο κάτω από το νερό.
- Οξυγόνο: Τα λιβάδια ποσειδωνίας δεσμεύουν διοξείδιο του άνθρακα και παράγουν οξυγόνο για τη θάλασσα.
- Θαλάσσια ελιά: Ο καρπός της ποσειδωνίας επιπλέει στο νερό και στην Ιταλία λέγεται «ελιά της θάλασσας».
- Αργή ανάπτυξη: Ανάμεσα στα θαλάσσια φυτά με λουλούδια, η ποσειδωνία μεγαλώνει από τα πιο αργά.
- Αγκάθια: Τα αγκάθια του αχινού σπάνε εύκολα και αφήνουν επώδυνη πληγή όταν τρυπούν το ανθρώπινο δέρμα.
- Τροφή φώκιας: Η φώκια τρώει ψάρια, χταπόδια και καλαμάρια, έως 3 κιλά τροφής την ημέρα.
Η φώκια είναι ντροπαλό ζώο και ενοχλείται εύκολα από την παρουσία των ανθρώπων. Οι πρόχειρες καταδυτικές εξορμήσεις τη διώχνουν από σπηλιές όπου θα μπορούσε να ζήσει. Στις καταδύσεις Μήλος, η σωστή στάση είναι η ησυχία και η απόσταση από κάθε σπηλιά της.
Πώς ξεκινά ένας αρχάριος τις Καταδύσεις Μήλος με εκπαιδευτή;
Για Καταδύσεις Μήλος, ο αρχάριος ξεκινά συνήθως με μια δοκιμαστική κατάδυση δίπλα σε εκπαιδευτή. Η εκπαίδευση γίνεται κανονικά από πιστοποιημένο εκπαιδευτή κατάδυσης. Ακολουθούν μαθήματα στη θάλασσα που καταλήγουν σε πιστοποίηση, δηλαδή σε κάρτα που αποδεικνύει την ικανότητα του νέου δύτη.
Στις καταδύσεις Μήλος, η δοκιμαστική κατάδυση είναι πρώτη γνωριμία με τη φιάλη, σε ρηχό και ήρεμο νερό. Ο εκπαιδευτής μένει πολύ κοντά και ελέγχει κάθε κίνηση του μαθητή. Ο αρχάριος μαθαίνει να αναπνέει από τον ρυθμιστή, δηλαδή το επιστόμιο που δίνει αέρα.
Στα πρώτα μαθήματα, ο μαθητής αδειάζει τη μάσκα από το νερό και τη φορά ξανά αν φύγει. Μαθαίνει επίσης την εξίσωση, δηλαδή να ισορροπεί την πίεση μέσα στα αυτιά. Ακόμη ασκείται σε ελεγχόμενες καταβάσεις και σε ήρεμες αναδύσεις προς την επιφάνεια.
Βασικό μάθημα είναι ο έλεγχος της άνωσης, δηλαδή της δύναμης που σπρώχνει το σώμα προς τα πάνω. Ο δύτης ρυθμίζει τα βάρη και ένα φουσκωτό γιλέκο, για να μένει σταθερός στο νερό. Μαθαίνει και σήματα με τα χέρια, γιατί κάτω από το νερό δεν μιλάει κανείς.
Στις καταδύσεις Μήλος, ο μαθητής βουτά από την αρχή μαζί με ζευγάρι, δηλαδή με έναν σύντροφο κατάδυσης. Οι δύο δύτες προσέχουν ο ένας τον άλλον σε όλη τη βουτιά. Σε ανάγκη, ο ένας δίνει αέρα στον άλλον από τη δική του φιάλη.
Ο αρχάριος δύτης περιορίζεται περίπου στα 18 έως 20 μέτρα βάθος. Πιο ρηχά όρια προτείνονται για νεαρούς δύτες, για άπειρους και για όσους δεν έχουν μάθει βαθιές βουτιές. Στις καταδύσεις Μήλος, οι πρώτες βουτιές μένουν έτσι μέσα σε ένα ασφαλές και ήπιο βάθος.
- Υγεία: Πριν από τα μαθήματα, ο μαθητής υπογράφει δήλωση υγείας ή περνά ιατρική εξέταση από γιατρό.
- Κολύμπι: Για έναν υγιή και καλό κολυμβητή, τα πρώτα μαθήματα στην ανοιχτή θάλασσα δεν κρατούν πολύ.
- Στάδια: Τα μαθήματα χωρίζονται συχνά σε μικρά στάδια, με χωριστή πιστοποίηση για το καθένα από αυτά.
- Χωρίς κάρτα: Ένα καταδυτικό κέντρο μπορεί να αρνηθεί εξοπλισμό ή γέμισμα φιάλης σε δύτη χωρίς πιστοποίηση.
- Ημερολόγιο: Καλή πρακτική θεωρείται να καταγράφεται κάθε κατάδυση μόλις τελειώσει, μαζί με το βάθος και τον εξοπλισμό.
Η εκπαίδευση προχωρά σταδιακά, από τα απλά βήματα στα πιο σύνθετα. Η συχνή επανάληψη χτίζει εμπιστοσύνη στον εξοπλισμό και στον ίδιο τον δύτη. Όταν οι βασικές δεξιότητες γίνουν συνήθεια, οι καταδύσεις Μήλος γίνονται πιο άνετες και πιο ασφαλείς για κάθε αρχάριο.
Πώς μένει κανείς ασφαλής και υγιής στις Καταδύσεις Μήλος;
Στις Καταδύσεις Μήλος η ασφάλεια στηρίζεται σε λίγους απλούς κανόνες. Ο δύτης ανεβαίνει αργά, μένει δίπλα στο ζευγάρι του και δεν πετά με αεροπλάνο αμέσως μετά. Έτσι μειώνεται ο κίνδυνος για τη νόσο των δυτών, ένα πρόβλημα από φυσαλίδες αερίου μέσα στο σώμα.
Η νόσος των δυτών λέγεται και νόσος αποσυμπίεσης, δηλαδή πρόβλημα από την πτώση της πίεσης στην άνοδο. Τότε αέρια που είχαν διαλυθεί στους ιστούς βγαίνουν ξανά ως φυσαλίδες, σαν τον αφρό σε ένα ανοιγμένο αναψυκτικό. Το αγγλικό της όνομα, «the bends», βγαίνει από τον δυνατό πόνο που κάνει τον άνθρωπο να σκύβει.
Η νόσος εμφανίζεται συχνότερα στους ώμους, στους αγκώνες, στα γόνατα και στους αστραγάλους του δύτη. Τα συμπτώματα πάνε από πόνο στις αρθρώσεις και εξανθήματα στο δέρμα ως την παράλυση, ακόμη και τον θάνατο. Σε περισσότερα από τα μισά περιστατικά, τα πρώτα σημάδια αργούν τουλάχιστον μία ώρα να φανούν μετά τη βουτιά.
Σε όλες τις Καταδύσεις Μήλος η αργή ανάβαση είναι το πιο απλό και σημαντικό μέτρο πρόληψης. Τα γνωστά μοντέλα αποσυμπίεσης, δηλαδή οι υπολογισμοί για την άνοδο, προτείνουν περίπου 10 μέτρα το λεπτό. Λίγο πριν βγει, ο δύτης κάνει συνήθως στάση ασφαλείας, μια σύντομη παύση στα 3 με 6 μέτρα βάθος.
Το ζευγάρι δυτών είναι δύο άτομα με παρόμοια εμπειρία, που βουτούν μαζί και προσέχουν το ένα το άλλο. Πριν μπουν στο νερό, ελέγχουν ο ένας τον εξοπλισμό του άλλου για διαρροές και λάθη. Στις Καταδύσεις Μήλος το ζευγάρι μένει κοντά από την είσοδο ως την έξοδο, για να δώσει άμεση βοήθεια.
Η πτήση λίγο μετά την κατάδυση ανεβάζει τον κίνδυνο, ακόμη κι αν η βουτιά έγινε σωστά. Η καμπίνα του αεροπλάνου, δηλαδή ο χώρος των επιβατών, έχει πίεση σαν σε ύψος έως 2.400 μέτρων. Σε υγιή άτομα τα συμπτώματα στην πτήση είναι πολύ σπάνια, εκτός αν έχουν κάνει πρόσφατα κατάδυση στη θάλασσα.
- Ανάσα: Ο δύτης δεν κρατά την ανάσα στην άνοδο, γιατί οι πνεύμονες μπορεί να τεντωθούν και να σπάσουν.
- Υπολογιστής κατάδυσης: Σχεδόν όλοι οι δύτες χρησιμοποιούν πίνακες ή υπολογιστή κατάδυσης, που παρακολουθεί και την ταχύτητα ανόδου.
- Χαμένο ζευγάρι: Αν χαθούν, ο καθένας ψάχνει τον άλλον για ένα λεπτό και μετά ξεκινά την άνοδο.
- Συχνότητα: Η νόσος είναι σπάνια, με εκτίμηση 2,8 έως 4 περιστατικά ανά 10.000 καταδύσεις.
- Θεραπεία: Αντιμετωπίζεται με οξυγόνο σε θάλαμο επανασυμπίεσης, κλειστό χώρο με αυξημένη πίεση, και η γρήγορη αντιμετώπιση βοηθά πολύ.
Η ασφάλεια δεν κρίνεται μόνο από τον καλό εξοπλισμό που φορά ο δύτης στη θάλασσα. Η απόδοσή του στηρίζεται σε δεξιότητες που μαθαίνονται, και πολλές από αυτές δεν βγαίνουν από ένστικτο. Με αργή άνοδο, καλό ζευγάρι και υπομονή πριν την πτήση, οι Καταδύσεις Μήλος κυλούν ήρεμα ως το τέλος.
Πώς προστατεύεται ο βυθός και η ζωή του στις Καταδύσεις Μήλος;
Στις Καταδύσεις Μήλος ο σεβασμός στον βυθό σημαίνει δύο απλά πράγματα, που ισχύουν παντού. Ο δύτης δεν αγγίζει τίποτα και δεν παίρνει τίποτα από το νερό ή τα βράχια. Σχεδόν ολόκληρο το δυτικό μισό του νησιού είναι ενταγμένο στο Natura 2000, ένα δίκτυο προστατευμένων περιοχών.
Η δυτική Μήλος είναι η πιο άγρια πλευρά του νησιού, με πλήθος από φυτά και βότανα. Εκεί δεν βρίσκει κανείς χωριά, μόνο ελάχιστους μικρούς οικισμούς και παλιά ορυχεία, ενώ οι παραλίες είναι απομονωμένες. Ο χάρτης της Μήλου δείχνει καθαρά πόσο μεγάλη είναι αυτή η άγρια ζώνη στα δυτικά.
Για τις Καταδύσεις Μήλος μετρά ότι στα νοτιοδυτικά ζει η μεσογειακή φώκια, που έχει εκεί τον βιότοπό της. Βιότοπος λέγεται ο τόπος όπου ζει, τρέφεται και μεγαλώνει ένα είδος ζώου ή φυτού. Στα νοτιοδυτικά, ο δύτης που συναντά φώκια κρατά απόσταση, μένει ήσυχος και την αφήνει να φύγει.
Ο κανόνας «δεν αγγίζει, δεν παίρνει» προστατεύει τη ζωή του βυθού, αλλά και τον ίδιο τον δύτη. Η στολή κατάδυσης φυλάει από τσιμπήματα ορισμένων θαλάσσιων οργανισμών, καθώς και από γδαρσίματα στα βράχια. Τα χέρια όμως μένουν συνήθως ακάλυπτα, ακόμη και με στεγανή στολή που δεν αφήνει να μπει νερό.
Ο καλός έλεγχος της άνωσης στις Καταδύσεις Μήλος προστατεύει άμεσα τον βυθό και τη ζωή του. Άνωση είναι η ώθηση του νερού προς τα πάνω, και με σωστή ρύθμιση ο δύτης αιωρείται. Η ρύθμιση αυτή θέλει συχνές μικρές αλλαγές, κυρίως όταν αλλάζει το βάθος, ώστε να μην ακουμπά βράχια.
Οι φυσαλίδες και ο θόρυβος του δύτη ενοχλούν τα ψάρια και τα άλλα θαλάσσια ζώα. Για αυτό επιστήμονες δύτες προτιμούν επαναναπνευστήρες, συσκευές που ανακυκλώνουν τον αέρα και βγάζουν λιγότερες φυσαλίδες. Στις υποβρύχιες σπηλιές και στα ναυάγια της Μήλου, ο δύτης δεν παίρνει ούτε ένα κομμάτι για ενθύμιο.
- Αχιβαδόλιμνη: Η λίμνη ανήκει στην περιοχή Natura και ήταν κάποτε γεμάτη αχιβάδες, από όπου πήρε το όνομά της.
- Πουλιά: Ως ο μεγαλύτερος φυσικός υγρότοπος των Κυκλάδων, η λίμνη είναι σημαντικός σταθμός για μεταναστευτικά πουλιά.
- Μαυροπετρίτης: Στη δυτική Μήλο υπάρχει αυτό το προστατευόμενο πουλί, ένα σπάνιο είδος γερακιού που μεταναστεύει.
- Ψάρια: Χάρη στην ηφαιστειακή γεωλογία της, η Μήλος είναι πολύ πλούσιος τόπος για ψάρια και ψάρεμα.
- Πρόσβαση: Σε πολλές παραλίες του νησιού πηγαίνει κανείς από τη στεριά, σε άλλες μόνο με σκάφος.
Ο βυθός της Μήλου δεν έχει φύλακα σε κάθε σπηλιά, σε κάθε ναυάγιο και σε κάθε βράχο. Η προστασία του εξαρτάται κυρίως από τη συμπεριφορά κάθε επισκέπτη μέσα και έξω από το νερό. Με προσεκτικές Καταδύσεις Μήλος, η θάλασσα του νησιού μένει ζωντανή και για τους επόμενους δύτες.
Ποιες είναι οι συχνές ερωτήσεις για τις Καταδύσεις Μήλος;
Οι πιο συχνές ερωτήσεις για τις Καταδύσεις Μήλος αφορούν την εμπειρία και τα παιδιά. Άλλες αφορούν την πτήση μετά τη βουτιά, τη διαφορά από το snorkeling και τη ζωή στον βυθό. Υπάρχει και ερώτηση για την εποχή με την πιο ήρεμη θάλασσα στο νησί.
Χρειάζεται προηγούμενη εμπειρία για Καταδύσεις Μήλος;
Δεν χρειάζεται καμία προηγούμενη εμπειρία για να ξεκινήσει κανείς, αλλά χρειάζεται σωστή εκπαίδευση από πιστοποιημένο δάσκαλο κατάδυσης. Οι περισσότεροι φορείς εκπαίδευσης ζητούν ένα ελάχιστο επίπεδο υγείας και φυσικής κατάστασης από κάθε νέο μαθητή. Για όποιον είναι υγιής και κολυμπά αρκετά καλά, η πρώτη εκπαίδευση στη θάλασσα είναι σχετικά σύντομη υπόθεση.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο snorkeling και στην κατάδυση με φιάλη;
Στο snorkeling ο κολυμβητής μένει στην επιφάνεια με μάσκα και αναπνέει από αναπνευστήρα, δηλαδή έναν απλό σωλήνα. Στις Καταδύσεις Μήλος ο δύτης κουβαλά μαζί του τον αέρα που αναπνέει, μέσα σε φιάλη υψηλής πίεσης. Έτσι ο δύτης μένει κάτω από το νερό περισσότερο χρόνο από όσους βουτούν μόνο με κρατημένη ανάσα.
Τι θα δει κανείς στον βυθό γύρω από το νησί;
Στις Καταδύσεις Μήλος ο δύτης συναντά υποβρύχιες σπηλιές και ναυάγια σε έναν βυθό με άγρια ομορφιά. Υπάρχουν και υποθαλάσσιες ατμίδες, δηλαδή αέρια από το εσωτερικό της Γης που φτάνουν στην επιφάνεια σαν φυσαλίδες. Στη νότια πλευρά του νησιού, ανάμεσα σε πολλές άλλες ακτές με βράχια, βρίσκεται και το Κλέφτικο.
Ταιριάζουν οι Καταδύσεις Μήλος σε παιδιά ή μόνο σε ενήλικες;
Υπάρχουν προγράμματα για παιδιά, και σε ορισμένα ένα παιδί από 10 ετών βουτά ως ζευγάρι στη θάλασσα. Το άλλο μέλος του ζευγαριού είναι πιστοποιημένος γονιός ή επαγγελματίας, ενώ για νέους δύτες προτείνονται μικρότερα βάθη. Υπάρχουν όμως σοβαρές ανησυχίες, γιατί ένα παιδί δεν μπορεί πάντα να βοηθήσει έναν ενήλικα σε ανάγκη.
Πότε μπορεί να πετάξει κανείς με αεροπλάνο μετά την κατάδυση;
Οι πίνακες κατάδυσης, δηλαδή έτοιμοι υπολογισμοί, ορίζουν χρόνο παραμονής στο ύψος της θάλασσας πριν από πτήση. Ο χρόνος αυτός είναι συνήθως μία ή δύο ημέρες και ισχύει και για ανέβασμα σε βουνό. Ακόμη και η καμπίνα ενός αεροπλάνου με πίεση έχει μόνο το 73% της πίεσης στο ύψος της θάλασσας.
Πότε είναι πιο ήρεμη η θάλασσα για Καταδύσεις Μήλος;
Κάθε καλοκαίρι στο Αιγαίο πνέουν τα μελτέμια, ξηροί και δυνατοί βοριάδες. Είναι πιο δυνατά το απόγευμα και συχνά σβήνουν τη νύχτα, όμως καμιά φορά κρατούν μέρες χωρίς διάλειμμα. Σηκώνονται και με καθαρό ουρανό χωρίς προειδοποίηση, οπότε η πιο ήρεμη θάλασσα έρχεται τις μέρες που δεν φυσούν.