Η ιστιοπλοΐα Μήλος δίνει έναν απλό και ήρεμο τρόπο να γνωρίσει κανείς το νησί από τη θάλασσα. Το νησί της Μήλου ανήκει στις Δυτικές Κυκλάδες, έχει σχήμα πετάλου και κλείνει μεγάλο κόλπο. Κοντά του βρίσκονται και άλλα νησιά, όπως η Κίμωλος, η Πολύαιγος και η Αντίμηλος.
Για έναν αρχάριο, η ιστιοπλοΐα Μήλος αρχίζει με λίγες απλές έννοιες για τον αέρα και τα πανιά. Μετά έρχεται η διαφορά ανάμεσα σε σκάφος με μία γάστρα και καταμαράν με δύο γάστρες. Ακολουθούν τα λιμάνια αναχώρησης, οι ακτές, ο αέρας, το κολύμπι και οι κανόνες ασφάλειας στη θάλασσα.
Ιστιοπλοΐα Μήλος με μια ματιά: τι είναι η ιστιοπλοΐα και τι ένα ιστιοπλοϊκό;
Η ιστιοπλοΐα Μήλος είναι η κίνηση στη θάλασσα του νησιού με τη δύναμη του ανέμου. Ένα ιστιοπλοϊκό είναι βάρκα που προχωρά κυρίως ή μόνο με πανιά. Είναι μικρότερο από ένα μεγάλο ιστιοφόρο πλοίο και συχνά κρατά μηχανή για τις μέρες χωρίς αέρα.
Η ιστιοπλοΐα Μήλος γίνεται γύρω από το νησί που κλείνει τις Κυκλάδες από τα νοτιοδυτικά. Με περίπου 151 τετραγωνικά χιλιόμετρα, η Μήλος έρχεται πέμπτη σε έκταση ανάμεσα στα νησιά του συμπλέγματος. Είναι ενεργό ηφαιστειογενές νησί, δηλαδή γεννήθηκε από ηφαιστειακή δράση.
Η λέξη ιστιοπλοΐα ενώνει το ιστίο, δηλαδή το πανί, με τον πλου, δηλαδή το ταξίδι. Περιγράφει την τέχνη του αρμενίσματος, δηλαδή της πλεύσης με πανιά. Η κύρια ή και η μόνη πηγή ενέργειας είναι ο άνεμος, σε θάλασσα ή σε λίμνη.
Παλιά τα πανιά δένονταν στους ιστούς, που λέγονται και κατάρτια. Τα σκάφη αυτά λέγονταν ιστιοφόρα και ταξίδευαν σε όλες τις θάλασσες του κόσμου. Πολλά τέτοια σκάφη υπάρχουν και σήμερα, με μηχανή για την άπνοια, όταν δεν φυσάει καθόλου.
Σήμερα η ιστιοπλοΐα είναι κυρίως αναψυχή ή άθλημα, και όχι μέσο για εμπόριο. Η πλεύση αναψυχής χωρίζεται σε αγώνες και σε κρουαζιέρα, δηλαδή ταξίδι για ξεκούραση. Μια μορφή της είναι η ημερήσια πλεύση, όπου ο επιβάτης περνά τη νύχτα στη στεριά.
Στην ιστιοπλοΐα Μήλος, όπως παντού, κανένα συνηθισμένο ιστιοπλοϊκό δεν πάει ίσια κόντρα στον αέρα. Για να ανέβει προς τον άνεμο, ακολουθεί πορεία ζιγκ ζαγκ. Σε κάθε τέτοια στροφή η πλώρη, δηλαδή το μπροστινό μέρος του σκάφους, περνά μέσα από τον αέρα.
- Ιστός: Ο ιστός ή κατάρτι είναι το ψηλό κάθετο δοκάρι που κρατά ψηλά τα πανιά.
- Μαΐστρα: Η μαΐστρα, που λέγεται και μεγίστη, είναι το κύριο πανί του σκάφους.
- Φλόκος: Ο φλόκος είναι το πλωριό πανί, δηλαδή το πανί στο μπροστινό μέρος.
- Κοινός τύπος: Το πιο συνηθισμένο σύγχρονο ιστιοπλοϊκό έχει έναν ιστό και δύο πανιά.
- Προσήνεμη πλευρά: Η πλευρά που δέχεται τον αέρα λέγεται προσήνεμη, και η απέναντι υπήνεμη.
Η ιστιοπλοΐα στην Ελλάδα έχει απλωθεί πολύ, χάρη στη γεωγραφία και στον καιρό της χώρας. Για την ιστιοπλοΐα Μήλος αρκεί λίγη βασική γνώση, όπως η πλώρη, η πρύμνη και ο ιστός. Με αυτές τις λέξεις ο επιβάτης καταλαβαίνει πιο εύκολα τι κάνει και τι ζητά το πλήρωμα.
Ιστιοπλοΐα Μήλος: μονόγαστρο ιστιοπλοϊκό ή καταμαράν;
Στην ιστιοπλοΐα Μήλος, το μονόγαστρο έχει μία γάστρα, δηλαδή ένα σώμα που πλέει. Το καταμαράν έχει δύο ίδιες γάστρες, παράλληλες και σε απόσταση μεταξύ τους. Το πρώτο μένει σταθερό με βάρος χαμηλά στη γάστρα, το δεύτερο με το φάρδος του.
Τα παραδοσιακά ιστιοπλοϊκά σκάφη είναι μονόγαστρα και έχουν καρίνα, τη ραχοκοκαλιά της γάστρας. Μέσα στην καρίνα μπαίνει συχνά έρμα, δηλαδή βάρος από μόλυβδο ή μαντέμι. Το βάρος αυτό, πολύ χαμηλά στο σκάφος, το βοηθά να μένει όρθιο και να μη γέρνει πολύ.
Το καταμαράν το επινόησαν οι αυστρονησιακοί λαοί, ναυτικοί λαοί της Νοτιοανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού. Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις δύο γάστρες του δίνει σταθερότητα χωρίς έρμα. Η λέξη έρχεται από την ταμιλική γλώσσα και σημαίνει «κορμοί δεμένοι μαζί».
Το καταμαράν έχει μικρότερο βύθισμα, δηλαδή βυθίζεται λιγότερο στο νερό, από ένα μονόγαστρο ίδιου μήκους. Γέρνει επίσης λιγότερο στο πλάι και κουνιέται λιγότερο από το κύμα της θάλασσας. Χωρίς βαριά καρίνα, πλησιάζει ρηχά νερά, όπου ένα μονόγαστρο δεν φτάνει.
Για την ιστιοπλοΐα Μήλος, και το μονόγαστρο έχει τα δικά του δυνατά σημεία. Ένα καλοσχεδιασμένο σκάφος με έρμα σηκώνεται ξανά ακόμη κι αν αναποδογυρίσει. Το καταμαράν, αντίθετα, αλλάζει πιο δύσκολα πλευρά στον αέρα και πιάνει περισσότερο χώρο στη μαρίνα.
Τα μικρά αθλητικά καταμαράν είναι φτιαγμένα συνήθως για πλήρωμα δύο ατόμων. Ξεκινούν από μια παραλία και βγαίνουν πάλι σε αυτήν, χωρίς να χρειάζονται λιμάνι. Ανάμεσα στις γάστρες έχουν τεντωμένο δίχτυ σαν τραμπολίνο, πάνω στο οποίο κάθεται το πλήρωμα.
- Ολυμπιακή κατηγορία: Τα καταμαράν μπήκαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες ιστιοπλοΐας για πρώτη φορά το 1976.
- Αντίσταση: Οι δύο γάστρες μαζί συχνά φρενάρουν λιγότερο στο νερό από ένα μονόγαστρο.
- Δύο μηχανές: Ένα καταμαράν κρουαζιέρας έχει δύο μηχανές και δύο πηδάλια, δηλαδή τιμόνια.
- Ανατροπή: Ένα καταμαράν που γύρισε ανάποδα σηκώνεται δύσκολα, και συχνά μόνο με βοήθεια.
- Τριμαράν: Τα σκάφη με τρεις γάστρες λέγονται τριμαράν και κερδίζουν όλο και περισσότερους φίλους.
Στην ιστιοπλοΐα Μήλος η επιλογή ανάμεσα στα δύο σκάφη αλλάζει την αίσθηση της θαλάσσιας βόλτας. Το καταμαράν μένει πιο επίπεδο, γέρνει λιγότερο και κουνιέται λιγότερο στο κύμα. Το μονόγαστρο γέρνει πιο πολύ με τον άνεμο, αλλά στρίβει πιο εύκολα κόντρα στον αέρα.
Από πού ξεκινά η ιστιοπλοΐα Μήλος και τι είναι ο μεγάλος κόλπος;
Η ιστιοπλοΐα Μήλος ξεκινά κυρίως από δύο σημεία. Δύο λιμάνια, ο Αδάμας και τα Πολλώνια, δίνουν τις περισσότερες αναχωρήσεις για θαλάσσιες εκδρομές. Ο Αδάμας βρίσκεται μέσα στον μεγάλο κόλπο, που σχηματίζει το νησί με το σχήμα πετάλου του.
Το βασικό λιμάνι του νησιού λέγεται Αδάμας. Το φυσικό λιμάνι της Μήλου συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα της Ελλάδας. Στο ύψωμα πάνω από το λιμάνι απλώνονται η Πλάκα, που είναι η πρωτεύουσα, η Τρυπητή και ο Τριοβάσαλος.
Τα Πολλώνια είναι μικρότερο λιμάνι, στη βόρεια ακτή του νησιού. Χρησιμεύουν κυρίως για τη θαλάσσια σύνδεση της Μήλου με την κοντινή Κίμωλο. Για την ιστιοπλοΐα Μήλος, τα Πολλώνια δίνουν μια δεύτερη αφετηρία, έξω από τον μεγάλο κόλπο.
Στην ιστιοπλοΐα Μήλος ο περίπλους είναι ο γύρος του νησιού από τη θάλασσα, με σκάφος ή ιστιοφόρο. Στη διαδρομή φαίνονται παραλίες χωρίς πρόσβαση από τη στεριά, κρυφές σπηλιές και ο ορυκτός πλούτος. Κάποιες θαλάσσιες εκδρομές φτάνουν επίσης ως τα γειτονικά νησιά.
Για θαλάσσιες εκδρομές προσφέρονται αρκετά σκάφη, καΐκια, δηλαδή παραδοσιακές βάρκες, και ιστιοπλοϊκά. Ο επιβάτης διαλέγει ανάλογα με τη διάθεσή του και τα σημεία που θέλει να δει. Μια ξεχωριστή σελίδα συγκεντρώνει τα βασικά για τις μονοήμερες κρουαζιέρες στη Μήλο.
Η ιστιοπλοΐα Μήλος μέσα στον κόλπο περνά από παραλίες όπως η Μπομπάρδα και το Κλήμα. Στο Κλήμα, στους ηφαιστειακούς βράχους, είναι σκαμμένα τα σύρματα, δηλαδή καταφύγια για βάρκες. Πιο κοντά στην είσοδο του λιμανιού, ανάμεσα σε Τρυπητή και Κλήμα, βρίσκεται η αρχαία πόλη.
- Ναυτικό Μουσείο: Στην περιοχή του Αδάμαντα βρίσκεται Ναυτικό Μουσείο, όπως και Μεταλλευτικό Μουσείο.
- Φουμαρόλες: Στον Αδάμαντα υπάρχουν ενεργές φουμαρόλες, δηλαδή σημεία όπου βγαίνουν αέρια από τη γη.
- Αχιβαδόλιμνη: Η Αχιβαδόλιμνη στον κόλπο είναι ο μεγαλύτερος φυσικός υγρότοπος, δηλαδή έλος, των Κυκλάδων.
- Κάναβα: Στην Κάναβα ζεστό νερό από πηγή βγαίνει στην άμμο και χύνεται στη θάλασσα.
- Αρχαίο θέατρο: Στην αρχαία πόλη σώζονται ένα ρωμαϊκό θέατρο και ερείπια από τείχη.
Η ιστιοπλοΐα Μήλος έχει λοιπόν δύο βασικές αφετηρίες, τον Αδάμαντα και τα Πολλώνια. Το πρώτο λιμάνι κρύβεται μέσα στον κόλπο, ενώ το δεύτερο κοιτάζει τη βόρεια θάλασσα. Από εκεί ανοίγονται οι πορείες για ακρογιαλιές, σπήλαια και κοντινά νησιά.
Τι συναντά η ιστιοπλοΐα Μήλος στο Κλέφτικο και στη Συκιά;
Στα δυτικά και νοτιοδυτικά, η ιστιοπλοΐα Μήλος φτάνει σε δύο γνωστά σημεία της ακτής. Το πρώτο είναι το Κλέφτικο, με λευκούς γκρεμούς, σπηλιές και νησάκια μέσα στο νερό. Το δεύτερο είναι η Συκιά, μια βράχινη σπηλιά που δεν έχει καθόλου οροφή.
Το Κλέφτικο της Μήλου βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του νησιού, μακριά από χωριά. Οι λευκοί γκρεμοί και τα νησάκια του απλώνονται σε τρεις κολπίσκους, δηλαδή μικρούς κόλπους, στη σειρά. Σήμερα είναι δημοφιλής προορισμός, και τα εκδρομικά καραβάκια φτάνουν ως εκεί.
Τα βράχια του Κλέφτικου έχουν ηφαιστειακή αρχή. Πρόκειται για τόφφους, δηλαδή συμπιεσμένη ηφαιστειακή στάχτη, σε αποχρώσεις από άσπρες και κιτρινωπές μέχρι σκούρες. Το υλικό τους, με κομμάτια κίσσηρης ή ελαφρόπετρας, έχει ηλικία περίπου 3,1 εκατομμυρίων ετών.
Κύμα και αέρας δούλεψαν πάνω στους βράχους για πάρα πολύ καιρό. Αυτή η διάβρωση, δηλαδή το αργό φάγωμα της πέτρας, άνοιξε κοιλότητες και σπηλιές. Έτσι σχηματίστηκε όλο το τοπίο που βλέπει κανείς σήμερα από το κατάστρωμα του σκάφους.
Στην ιστιοπλοΐα Μήλος ακούγεται συχνά το Κλέφτικο, ένα όνομα δεμένο με τα χρόνια των πειρατών. Εκείνοι χρησιμοποιούσαν τους κολπίσκους ως ορμητήριο, δηλαδή βάση για επιθέσεις σε πλοία. Οι σπηλιές της περιοχής έδιναν επίσης καταφύγιο όταν ο καιρός στη θάλασσα χάλαγε.
Η ιστιοπλοΐα Μήλος συνεχίζει συχνά ως τη σπηλιά της Συκιάς, στη δυτική πλευρά του νησιού. Αφού η στέγη του βράχου κατέρρευσε, το φως του ήλιου φτάνει ίσια στο σμαραγδένιο, δηλαδή βαθυπράσινο, νερό. Στη σπηλιά μπαίνει κανείς μόνο από τη θάλασσα.
- Φώκιες: Οι ψαράδες λένε ότι στις σπηλιές του Κλέφτικου γεννούσαν μικρά οι μεσογειακές φώκιες.
- Natura 2000: Το Κλέφτικο ανήκει σε αυτό το ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευμένων περιοχών.
- Βασάλτης: Στην ευρύτερη περιοχή του Κλέφτικου εμφανίζεται και αυτό το σκούρο ηφαιστειακό πέτρωμα.
- Μονοπάτι: Στο Κλέφτικο φτάνει κανείς και με τα πόδια, από ένα μονοπάτι στη στεριά.
- Δυτικές παραλίες: Στη δυτική πλευρά βρίσκονται και οι παραλίες Άγιος Ιωάννης, Τριάδες, Αμμουδαράκι και Αγκάθια.
Το Natura 2000 καλύπτει σχεδόν ολόκληρη τη δυτική Μήλο, και η μεσογειακή φώκια ζει στα νοτιοδυτικά. Το δυτικό μισό έχει μόνο λίγους οικισμούς και κάποια παλιά ορυχεία, αλλά κανένα χωριό. Γι’ αυτό η ιστιοπλοΐα Μήλος εδώ δείχνει την πιο άγρια πλευρά του νησιού.
Πώς φτάνει η ιστιοπλοΐα Μήλος στην Πολύαιγο και στην Κίμωλο;
Με την ιστιοπλοΐα Μήλος, δύο από τα μεγαλύτερα γειτονικά νησιά βρίσκονται πολύ κοντά. Η Κίμωλος απλώνεται βορειοανατολικά, και ένα στενό θαλάσσιο κανάλι τη χωρίζει από τη Μήλο. Η Πολύαιγος βρίσκεται ανατολικά της Μήλου και σήμερα δεν έχει κανέναν μόνιμο κάτοικο.
Δίπλα στη μεγαλύτερη Μήλο, η Κίμωλος ανήκει κι αυτή στις νοτιοδυτικές Κυκλάδες. Το νησί είναι σχεδόν στρογγυλό, με έκταση 36 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πολλούς ηφαιστειακούς τόφφους. Η ψηλότερη κορυφή του είναι το Παλαιόκαστρο, στα 364 μέτρα πάνω από τη θάλασσα.
Ο κύριος οικισμός, το Χωριό, στέκεται σε λόφο στο νοτιοανατολικό μέρος του νησιού. Στην ιστιοπλοΐα Μήλος, το λιμάνι της Κιμώλου είναι η Ψάθη. Τον Μεσαίωνα το νησί λεγόταν Αρτζεντιέρα, από τα ασημόχρωμα βράχια της νότιας ακτής του.
Η Πολύαιγος της Κιμώλου, που λέγεται και Υπόληβος ή Πόληβος, ανήκει στις Δυτικές Κυκλάδες. Απέχει 1,1 ναυτικά μίλια από την Κίμωλο, και το ναυτικό μίλι μετρά αποστάσεις στη θάλασσα. Η ιστιοπλοΐα Μήλος φτάνει ως εδώ, αφού οι θαλάσσιες εκδρομές πηγαίνουν και σε γειτονικά νησιά.
Πίσω από το όνομα Πολύαιγος κρύβονται οι «πολλές αίγες», δηλαδή κατσίκες σε μεγάλο αριθμό. Η γη του νησιού χρησιμεύει κυρίως για βοσκή κοπαδιών, κάτι που ταιριάζει με αυτή την ονομασία. Το 1951 ζούσαν εκεί 14 άνθρωποι, ενώ σε πιο παλιές εποχές ζούσαν 170.
Η Πολύαιγος ανήκει στο δίκτυο Natura 2000, γιατί θεωρείται σημαντικός βιότοπος χωρίς ανθρώπινη ενόχληση. Ο μαυροπετρίτης, ένα σπάνιο μεταναστευτικό γεράκι, προστατεύεται εδώ με Ζώνη Ειδικής Προστασίας. Το νησί είναι επίσης τόπος όπου γεννιούνται τα μικρά της μεσογειακής φώκιας.
- Φάρος: Στην ανατολική ακτή της Πολυαίγου, πάνω στο ακρωτήρι Μάσκουλα, στέκει φάρος ήδη από το 1898.
- Παραλίες: Το νησί έχει τις παραλίες της Παναγιάς, τα δύο Μερσίνια και την Άμμουρα.
- Νησίδες: Το Μανωλονήσι απλώνεται στα δυτικά της Πολυαίγου, ενώ οι Καλόγεροι βρίσκονται στα νότια.
- Ερείπια: Η Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου ιδρύθηκε το 1622 και σήμερα σώζεται ερειπωμένη στα βορειοδυτικά.
- Μυλόπετρες: Σε δύο παλιά λατομεία έβγαζαν τραχείτη, ηφαιστειακή πέτρα για μυλόπετρες.
Κανένα άλλο ακατοίκητο νησί του Αιγαίου δεν είναι μεγαλύτερο, και η Πολύαιγος ανήκει διοικητικά στην Κίμωλο. Όπως η Μήλος και η Κίμωλος, είναι φτιαγμένη κυρίως από ηφαιστειακά πετρώματα. Έτσι, η ιστιοπλοΐα Μήλος προς τα ανατολικά συνεχίζει σε τοπίο με την ίδια ηφαιστειακή αρχή.
Τι βλέπει η ιστιοπλοΐα Μήλος στη βόρεια ακτή και στα νησάκια της;
Στη βόρεια ακτή, η ιστιοπλοΐα Μήλος περνά από το Σαρακήνικο, τον Φυροπόταμο και τα Μανδράκια. Εκεί υπάρχουν λευκά ηφαιστειακά βράχια και σύρματα, δηλαδή σκαμμένες θέσεις για βάρκες. Στη θάλασσα ανάμεσα σε Μήλο και Κίμωλο υψώνονται τα νησάκια Άγιος Γεώργιος και Άγιος Ευστάθιος.
Η βόρεια πλευρά ξεκινά από την Πλάθιενα και τον Τράχηλα στα δυτικά. Προς τα ανατολικά ακολουθούν ο Φυροπόταμος, τα Μανδράκια, το Σαρακήνικο και ο Μύτακας. Πιο πέρα βρίσκονται η Πάχαινα, ο Παπάφραγκας, η Φυλακωπή, η Πελεκούδα και τελικά τα Πολλώνια.
Στην ιστιοπλοΐα Μήλος, το Σαρακήνικο ξεχωρίζει με τα λευκά ηφαιστειακά βράχια του. Αυτά σχηματίστηκαν από στρώσεις υλικού που κάθονταν ξανά και ξανά η μία πάνω στην άλλη. Μέσα τους βρέθηκαν απολιθώματα, δηλαδή υπολείμματα ζωντανών οργανισμών που έγιναν πέτρα.
Στα Μανδράκια και στον Φυροπόταμο, δίπλα στο νερό, υπάρχουν τα γνωστά σύρματα. Είναι πολύχρωμα σπιτάκια για τις βάρκες, σκαμμένα μέσα στους ηφαιστειακούς βράχους της ακτής. Οι ψαράδες έσερναν τις βάρκες ως το νερό, και από αυτό το σύρσιμο ήρθε η ονομασία.
Η Μήλος έχει δύο σβηστά ηφαίστεια, και εκείνο του Τράχηλα βρίσκεται στα βόρεια-βορειοδυτικά. Στη βορειοανατολική ακτή απλώνεται η Φυλακωπή, ένας προϊστορικός οικισμός που ιδρύθηκε γύρω στο 2300 π.Χ. Ο οικισμός είναι σήμερα ανοιχτός για το κοινό, με σχέδια και ενημερωτικό υλικό.
Η ιστιοπλοΐα Μήλος περνά από τη Φυλακωπή, που η θάλασσα έχει φάει σε μεγάλο μέρος. Στα ερείπιά της βρέθηκε η γνωστή τοιχογραφία, δηλαδή ζωγραφιά σε τοίχο, με τα ιπτάμενα ψάρια. Στον Τράχηλα σώζονται ακόμη υπολείμματα από γερμανικά οχυρά της Κατοχής.
- Αντίμηλος: Βορειοδυτικά της Μήλου βρίσκεται η Αντίμηλος, ένα από τα μεγαλύτερα κοντινά νησιά.
- Οτηρία: Το νησάκι Άγιος Ευστάθιος λέγεται και Οτηρία και δεν έχει κατοίκους.
- Πυργί: Το νησάκι Άγιος Γεώργιος λέγεται και Πυργί και ανήκει στον Δήμο Κιμώλου.
- Άργος: Στην αρχαιότητα, ένα δικαστήριο στο Άργος έδωσε αυτά τα νησάκια στην Κίμωλο, όχι στη Μήλο.
- Ανασκαφές: Οι ανασκαφές του 1896 στη βορειοανατολική ακτή βρήκαν τοίχο με επιρροή από τη μινωική Κρήτη.
Η βόρεια ακτή ενώνει γεωλογία, αρχαία ιστορία και την καθημερινή ζωή των ψαράδων. Η ιστιοπλοΐα Μήλος εδώ περνά από λευκά βράχια, πολύχρωμα σύρματα και προϊστορικά ερείπια. Πιο ανατολικά, τα μικρά νησάκια ανάμεσα σε Μήλο και Κίμωλο ολοκληρώνουν την εικόνα του βορρά.
Πώς επηρεάζουν ο αέρας και τα μελτέμια την ιστιοπλοΐα Μήλος;
Στην ιστιοπλοΐα Μήλος το σκάφος προχωρά κυρίως με τη δύναμη του ανέμου. Το καλοκαίρι έρχονται τα μελτέμια, οι ξεροί και ισχυροί βόρειοι άνεμοι του Αιγαίου. Συνήθως δίνουν σταθερό αέρα για πλεύση. Όταν όμως δυναμώνουν πολύ, η θάλασσα γίνεται δύσκολη για κάποια σκάφη αναψυχής.
Η ιστιοπλοΐα κινεί ένα σκάφος με κύρια πηγή ενέργειας τον άνεμο. Όταν ο αέρας έρχεται από το πλάι, το πανί δουλεύει σαν φτερό αεροπλάνου. Όταν ο αέρας έρχεται από πίσω, το πανί δουλεύει σαν αλεξίπτωτο. Τότε ο άνεμος απλώς το σπρώχνει μπροστά.
Ένα ιστιοφόρο δεν πλέει ευθεία κόντρα στον αέρα. Για πολλά σκάφη υπάρχει μια «νεκρή ζώνη» περίπου 45 μοίρες δεξιά και αριστερά από τον άνεμο. Εκεί το πανί δεν παίρνει δύναμη. Γι’ αυτό, στην ιστιοπλοΐα Μήλος το σκάφος ανεβαίνει προς τον αέρα κάνοντας ζιγκ ζαγκ.
Το ιστιοπλοϊκό τρέχει πιο γρήγορα όταν ο αέρας έρχεται κάθετα από το πλάι. Ο ίδιος αέρας όμως γέρνει το σκάφος προς τη μία πλευρά. Αυτό λέγεται κλίση και είναι φυσικό κομμάτι της πλεύσης. Το καταμαράν, με τη φαρδιά του βάση, αντέχει περισσότερο στην κλίση.
Η εποχή των μελτεμιών απλώνεται από τα μέσα του Μάη ως τα μέσα του Σεπτέμβρη. Το απόγευμα φυσούν πιο δυνατά, ενώ τη νύχτα συχνά ησυχάζουν. Μερικές φορές όμως κρατούν για μέρες χωρίς διακοπή. Ο καιρός τότε είναι συνήθως καθαρός, και ο βοριάς δροσίζει τη ζέστη.
Το δύσκολο είναι ότι τα μελτέμια σηκώνονται με καθαρό ουρανό, χωρίς προειδοποίηση. Η έντασή τους φτάνει σε 7 ή 8 μποφόρ, βαθμούς της κλίμακας που μετρά τον άνεμο. Με τόσο αέρα, ορισμένα σκάφη αναψυχής μένουν δεμένα στο λιμάνι. Η θάλασσα τότε είναι επικίνδυνη για τους ναυτικούς.
- Το όνομα: Στα αρχαία ελληνικά λέγονταν ετησίαι, δηλαδή «περιοδικοί άνεμοι», από τη λέξη «έτος».
- Η κατεύθυνση: Στο κεντρικό Αιγαίο φυσούν από βορρά, ενώ στο νότιο Αιγαίο γίνονται βορειοδυτικοί.
- Οι ριπές: Η ριπή, ένα ξαφνικό φύσημα, φτάνει περίπου μιάμιση φορά τη δύναμη του σταθερού αέρα.
- Λιγότερο πανί: Με δυνατό αέρα το πλήρωμα μαζεύει μέρος του πανιού, και το σκάφος μένει πιο όρθιο.
- Ιστιοπλοΐα Μήλος και άπνοια: Όταν ο αέρας σβήνει εντελώς, τα σημερινά ιστιοφόρα βάζουν μπρος μια βοηθητική μηχανή.
Για την ιστιοπλοΐα Μήλος ο άνεμος είναι ταυτόχρονα κινητήρας και όριο. Ένα σταθερό μελτέμι χαρίζει γρήγορη και ευχάριστη πλεύση. Ένα πολύ δυνατό μελτέμι κάνει τη θάλασσα σκληρή για κάποια σκάφη. Γι’ αυτό οι ναυτικοί μελετούν πρώτα τον καιρό και μετά αποφασίζουν τη διαδρομή.
Τι προσφέρει η ιστιοπλοΐα Μήλος για κολύμπι και snorkeling στις στάσεις;
Η ιστιοπλοΐα Μήλος φέρνει τον επισκέπτη σε ακρογιαλιές όπου ο δρόμος της στεριάς δεν φτάνει. Στις στάσεις το σκάφος σταματά και οι επιβάτες κολυμπούν σε κρυστάλλινα, καθαρά νερά. Με μάσκα και αναπνευστήρα, δηλαδή με snorkeling, βλέπουν από την επιφάνεια τον βυθό.
Στη Μήλο υπάρχουν παραλίες που τις φτάνει κανείς μόνο από τη θάλασσα. Στην ιστιοπλοΐα Μήλος αυτές οι ακρογιαλιές γίνονται απλές στάσεις για βουτιά. Ο επισκέπτης πέφτει στο νερό κατευθείαν από το σκάφος. Δεν χρειάζεται δρόμος, μονοπάτι ή πάρκινγκ για να φτάσει εκεί.
Το snorkeling στη Μήλο θέλει μάσκα και αναπνευστήρα, δηλαδή έναν σωλήνα για ανάσα. Ο κολυμβητής μένει στην επιφάνεια και κοιτά κάτω. Ο βυθός του νησιού έχει μια σπάνια, άγρια ομορφιά. Τα καθαρά νερά βοηθούν να φαίνεται από ψηλά.
Οι θαλάσσιες εκδρομές δίνουν την ευκαιρία να εξερευνήσει κανείς κρυφές σπηλιές. Ο βυθός της Μήλου κρύβει επίσης υποβρύχιες σπηλιές. Αυτές ανήκουν κυρίως στον κόσμο των δυτών. Το snorkeling διαφέρει από την κατάδυση, γιατί ο κολυμβητής δεν χρησιμοποιεί φιάλη αέρα.
Στην ιστιοπλοΐα Μήλος ο επισκέπτης θαυμάζει από το σκάφος και τον ορυκτό πλούτο του νησιού. Η Μήλος έχει ηφαιστειογενή γεωλογία, δηλαδή έδαφος που έφτιαξαν τα ηφαίστεια. Αυτή η γεωλογία την κάνει πλούσιο ψαρότοπο, δηλαδή τόπο με πολλά ψάρια. Έτσι η ζωή στον βυθό δεν λείπει.
- Ναυάγια: Στον βυθό της Μήλου υπάρχουν και ναυάγια, που τα επισκέπτονται οι δύτες.
- Καγιάκ θάλασσας: Με καγιάκ, δηλαδή μικρή βάρκα με κουπί, ο επισκέπτης χαλαρώνει σε ερημικές παραλίες.
- Περίπλους: Ο γύρος του νησιού από τη θάλασσα γίνεται με σκάφος ή με ιστιοφόρο.
- Γειτονικά νησιά: Κάποιες θαλάσσιες εκδρομές περνούν και από γειτονικά νησιά της Μήλου.
- Η άγκυρα: Στη στάση το σκάφος μένει ακίνητο, δεμένο με σχοινί στην άγκυρά του.
Στην ιστιοπλοΐα Μήλος το κολύμπι είναι κομμάτι της ίδιας της διαδρομής. Το σκάφος φτάνει εκεί που δεν φτάνει ο δρόμος. Ο επισκέπτης βουτά σε καθαρά νερά και κοιτά τον βυθό με μάσκα. Μετά ανεβαίνει ξανά στο κατάστρωμα, δηλαδή στο πάνω μέρος του σκάφους.
Ομαδική ή ιδιωτική ιστιοπλοΐα Μήλος: τι αλλάζει για τον επισκέπτη;
Η ιστιοπλοΐα Μήλος γίνεται είτε σε ομαδική είτε σε ιδιωτική εκδρομή. Στην ομαδική ο επισκέπτης μοιράζεται το σκάφος με άλλους ταξιδιώτες. Στην ιδιωτική το σκάφος φιλοξενεί μόνο τη δική του παρέα. Η επιλογή εξαρτάται από τις ανάγκες και τη διάθεση του καθενός.
Η Μήλος έχει αρκετά σκάφη, καΐκια και ιστιοπλοϊκά για εκδρομές στη θάλασσα. Αυτό δίνει στον επισκέπτη ελευθερία επιλογής. Μπορεί να μπει σε ένα κοινό πρόγραμμα με άλλους. Μπορεί όμως και να κλείσει ένα σκάφος μόνο για τη δική του παρέα.
Στην ομαδική ιστιοπλοΐα Μήλος ο επισκέπτης μοιράζεται το κατάστρωμα με ανθρώπους που δεν γνωρίζει. Η διαδρομή και οι στάσεις είναι κοινές για όλους. Για πολλούς αυτό είναι ευχάριστο, γιατί η πλεύση είναι ευκαιρία να μοιραστεί κανείς την εμπειρία με άλλους.
Μια ιδιωτική κρουαζιέρα στη Μήλο δίνει όλο το σκάφος σε μία μόνο παρέα. Οι επιβάτες γνωρίζονται ήδη μεταξύ τους. Συζητούν με τον καπετάνιο τις στάσεις, πάντα μέσα στα όρια που βάζει ο καιρός. Έτσι η εκδρομή ταιριάζει στον δικό τους ρυθμό.
Η ιστιοπλοΐα ημέρας είναι πλεύση χωρίς ύπνο στο σκάφος. Δεν χρειάζεται απαραίτητα προορισμό, γιατί η χαρά βρίσκεται στην ίδια την πλεύση. Υπάρχει και η κρουαζιέρα, όπου οι επιβάτες μένουν και κοιμούνται πάνω στο σκάφος. Σε κάθε περίπτωση, ο επισκέπτης διαλέγει πόσο ήσυχη ή κοινωνική θέλει την ημέρα του.
- Μέγεθος σκάφους: Τα σκάφη ημέρας, χωρίς χώρο ύπνου, έχουν μήκος από 3 έως πάνω από 9,1 μέτρα.
- Θέση στο σκάφος: Τα μικρά ιστιοπλοϊκά επηρεάζονται από τη θέση του πληρώματος, που κάθεται συνήθως στη μέση.
- Κοινή γλώσσα: Στο σκάφος χρειάζεται κοινή γλώσσα, ώστε όλοι να καταλαβαίνουν τις εντολές του καπετάνιου.
- Κρουαζιέρες με πανιά: Τα πανιά δεν κινούν πια το εμπόριο, όμως επιχειρήσεις προσφέρουν ακόμη κρουαζιέρες με ιστιοφόρο.
- Ιστιοπλοΐα Μήλος και αναψυχή: Σήμερα τα περισσότερα ιστιοφόρα πλέουν για αναψυχή ή για άθλημα.
Στην ιστιοπλοΐα Μήλος η μεγάλη διαφορά δεν βρίσκεται στη θάλασσα αλλά στην παρέα. Η ομαδική εκδρομή ταιριάζει σε όποιον θέλει να γνωρίσει κόσμο. Η ιδιωτική ταιριάζει σε οικογένειες ή φίλους που θέλουν ησυχία. Ο αέρας και τα νερά μένουν ίδια και για τους δύο.
Τι χρειάζεται για ασφάλεια και σεβασμό στην Ιστιοπλοΐα Μήλος;
Η Ιστιοπλοΐα Μήλος γίνεται ασφαλής με σωσίβιο, προστασία από τον ήλιο και προσοχή στον αέρα. Κάθε επιβάτης κάνει ό,τι ζητά ο κυβερνήτης, δηλαδή ο υπεύθυνος του σκάφους. Η θάλασσα μένει καθαρή, χωρίς σκουπίδια, χωρίς θόρυβο και χωρίς φθορές.
Πριν φύγει το σκάφος, κάθε επιβάτης μαθαίνει πού φυλάγονται τα σωσίβια και πώς φοριούνται. Τα παιδιά φορούν σωσίβιο στο μέγεθός τους σε όλη τη διαδρομή. Οι μεγάλοι το φορούν όταν φυσά δυνατά ή όταν το ζητά ο κυβερνήτης.
Ο βόρειος αέρας δροσίζει τη ζέστη του καλοκαιριού, όμως ο ήλιος καίει κανονικά. Στην Ιστιοπλοΐα Μήλος χρειάζονται καπέλο, γυαλιά ηλίου, αντηλιακό και άφθονο νερό. Ένα λεπτό πουκάμισο με μανίκια προστατεύει τους ώμους πάνω στο ανοιχτό κατάστρωμα.
Τα μελτέμια είναι οι δυνατοί και ξεροί βόρειοι άνεμοι του Αιγαίου το καλοκαίρι. Είναι επικίνδυνα, γιατί σηκώνονται με καθαρό ουρανό και χωρίς προειδοποίηση. Τότε η διαδρομή αλλάζει προς απάνεμα σημεία, δηλαδή σημεία που δεν τα χτυπά ο αέρας.
Στην Ιστιοπλοΐα Μήλος ο αέρας δεν μένει ίδιος όλη τη μέρα. Κοντά στις ακτές φυσά από τη στεριά τη νύχτα και προς τη στεριά τη μέρα. Ο κυβερνήτης παρακολουθεί τον καιρό πριν από την αναχώρηση και σε όλη την εκδρομή.
Ο κυβερνήτης έχει την ευθύνη για το σκάφος και για όλους τους επιβάτες. Ό,τι ζητά ο κυβερνήτης γίνεται αμέσως, χωρίς συζήτηση. Όλοι χρησιμοποιούν κοινές λέξεις, όπως πλώρη για το μπροστινό μέρος και πρύμνη για το πίσω.
- Κλίση: Το ιστιοπλοϊκό γέρνει στο πλάι όταν ο αέρας πιέζει τα πανιά.
- Ριπές: Μια ξαφνική ριπή είναι συχνά μιάμιση φορά πιο δυνατή από τον μέσο άνεμο.
- Λιγότερο πανί: Με δυνατό αέρα τα πανιά μικραίνουν και το σκάφος μένει πιο όρθιο.
- Πλευρές: Προσήνεμη λέγεται η πλευρά που βλέπει τον άνεμο, ενώ υπήνεμη η απέναντι.
- Σχοινιά: Τα σχοινιά μαζεύονται σε κουλούρες, για να φυλάγονται και να ξαναχρησιμοποιούνται.
Η Ιστιοπλοΐα Μήλος έχει αξία όσο τα νερά μένουν κρυστάλλινα και καθαρά. Κάθε σακούλα με απορρίμματα, μαζί με τα αποτσίγαρα, επιστρέφει στη στεριά και πετιέται σε κάδο. Στις στάσεις, οι επιβάτες θαυμάζουν τα πετρώματα του νησιού χωρίς να τα παίρνουν μαζί τους.
Ποιες είναι οι συχνές ερωτήσεις για την Ιστιοπλοΐα Μήλος;
Οι ερωτήσεις για την Ιστιοπλοΐα Μήλος αφορούν συνήθως το σκάφος, τα λιμάνια και τον αέρα. Οι απαντήσεις εξηγούν τι είναι ένα ιστιοπλοϊκό και πώς διαφέρει από ένα καταμαράν. Εξηγούν ακόμη πού σταματούν οι εκδρομές και αν ταιριάζουν σε παιδιά.
Τι είναι ένα ιστιοπλοϊκό;
Ιστιοπλοϊκό είναι το σκάφος που κινείται κυρίως με τη δύναμη του ανέμου στα πανιά του. Το όνομα βγαίνει από δύο λέξεις, το ιστίο που σημαίνει πανί και τον πλου που σημαίνει ταξίδι. Τα σημερινά ιστιοφόρα κρατούν και μηχανή για βοήθεια, όταν επικρατεί άπνοια και δεν φυσά καθόλου αέρας.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε ιστιοπλοϊκό και καταμαράν;
Το συνηθισμένο ιστιοπλοϊκό είναι μονόγαστρο, δηλαδή έχει ένα κύτος, το σώμα του σκάφους που πλέει στο νερό. Το καταμαράν έχει δύο παράλληλα κύτη ίδιου μεγέθους, με αρκετά μεγάλη απόσταση ανάμεσά τους. Η απόσταση αυτή δίνει σταθερότητα χωρίς βαρίδι, και το σκάφος βυθίζεται λιγότερο από ένα μονόγαστρο ίδιου μήκους.
Από πού ξεκινούν οι εκδρομές για Ιστιοπλοΐα Μήλος;
Δύο λιμάνια του νησιού είναι οι κύριες αφετηρίες για την Ιστιοπλοΐα Μήλος. Από τον Αδάμαντα και από τα Πολλώνια γίνονται καθημερινά οι περισσότερες αναχωρήσεις σκαφών για θαλάσσιες εκδρομές. Στον χάρτη της Μήλου φαίνεται πού βρίσκεται το κάθε λιμάνι, ώστε ο επισκέπτης να διαλέξει το πιο βολικό.
Πού σταματούν συνήθως τα ιστιοπλοϊκά;
Τα σκάφη για Ιστιοπλοΐα Μήλος αράζουν σε ακρογιαλιές που πλησιάζει κανείς μόνο από τη θάλασσα. Εκεί οι επιβάτες κολυμπούν σε κρυστάλλινα, καθαρά νερά και βλέπουν σπηλιές και τον ορυκτό πλούτο του νησιού. Ορισμένες διαδρομές περνούν και από γειτονικά νησιά, όπως σε μια ημερήσια εκδρομή στην Κίμωλο.
Πότε έχει δυνατό αέρα στη Μήλο;
Η εποχή των μελτεμιών στο Αιγαίο αρχίζει γύρω στα μέσα Μάη και κλείνει κοντά στα μέσα Σεπτέμβρη. Το απόγευμα φυσούν πιο έντονα και τη νύχτα συχνά κοπάζουν, όμως κάποιες φορές συνεχίζουν για μέρες. Στην κλίμακα μποφόρ, που μετρά τον άνεμο, η δύναμή τους μπορεί να αγγίξει τα 7 με 8.
Ταιριάζει η Ιστιοπλοΐα Μήλος σε παιδιά;
Ναι, αρκεί τα παιδιά να φορούν σωσίβιο και να μένουν κοντά σε έναν μεγάλο. Το καταμαράν γέρνει λιγότερο και κουνιέται λιγότερο στα κύματα από ένα μονόγαστρο, οπότε βολεύει τις οικογένειες. Μια μέρα χωρίς δυνατά μελτέμια κάνει τη βόλτα πιο ήρεμη και πιο ευχάριστη για τους μικρούς επιβάτες.